Napoje energetyczne i suplementy zawierające kofeinę oraz inne substancje pobudzające mogą wiązać się z poważnymi zdarzeniami sercowo-naczyniowymi, szczególnie u młodych dorosłych. Wstępna analiza 28 345 zgłoszeń do amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) wykazała, że w przypadku produktów pobudzających zatrzymanie krążenia zgłaszano około 11 razy częściej, a zawał serca 4,5 razy częściej niż w zgłoszeniach dotyczących produktów bez takich składników. Wyniki przygotowano do prezentacji podczas American Heart Association Scientific Sessions 2026.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zależności wykryto między spożywaniem napojów energetycznych i suplementów pobudzających a zgłoszeniami zawałów serca i zatrzymań krążenia.
- Dlaczego osoby w wieku 18–34 lat stanowiły znaczną część zgłoszeń dotyczących powikłań sercowo-naczyniowych.
- Jak kofeina i inne substancje pobudzające mogą wpływać na pracę serca oraz jakie dawki kofeiny uznaje się za bezpieczne.
- Jakie są ograniczenia analizy FDA i dlaczego jej wyniki nie potwierdzają bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego.
Napoje energetyczne a ryzyko poważnych zdarzeń sercowych
Rosnąca popularność napojów energetycznych i suplementów przedtreningowych budzi coraz większe zainteresowanie kardiologów. Wartość sprzedaży napojów energetycznych zawierających kofeinę przekroczyła w 2024 r. 20 mld dolarów, ponad dwukrotnie więcej niż dekadę wcześniej. Naukowcy z University of Virginia School of Medicine przeanalizowali zgłoszenia dotyczące możliwych działań niepożądanych produktów spożywczych i suplementów diety, gromadzone przez FDA w latach 2017–2025.
Analiza objęła 28 345 zgłoszeń, w tym 854 dotyczące napojów energetycznych i suplementów zawierających kofeinę lub inne stymulanty oraz 27 491 odnoszących się do produktów bez tych substancji. Celem badania było sprawdzenie, czy poważne zdarzenia kardiologiczne występują częściej w zgłoszeniach dotyczących produktów pobudzających.
Zatrzymanie krążenia zgłaszano 11 razy częściej
Największe różnice zaobserwowano w przypadku zatrzymania krążenia, zawału serca i zaburzeń rytmu. W porównaniu ze zgłoszeniami dotyczącymi produktów bez substancji pobudzających odnotowano:
- Około 11 razy częstsze zgłoszenia zatrzymania krążenia.
- 4,5 razy częstsze zgłoszenia zawału serca.
- 4 razy częstsze zgłoszenia komorowych zaburzeń rytmu lub kołatania serca.
- Prawie 3 razy częstsze zgłoszenia przyspieszonego tętna.
- 2,71 razy częstsze zgłoszenia bólu w klatce piersiowej.
- Około 2 razy częstsze zgłoszenia omdleń.
Podobne zależności występowały zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Ważne jest jednak rozróżnienie częstości zgłoszeń od rzeczywistego ryzyka zachorowania. Wyniki nie oznaczają, że spożywanie napojów energetycznych zwiększa ryzyko zatrzymania krążenia jedenastokrotnie. Analiza dotyczyła proporcji zdarzeń w bazie zgłoszeń, a nie częstości ich występowania w całej populacji.
Młodzi dorośli szczególnie często pojawiali się w zgłoszeniach
Jednym z najważniejszych ustaleń był wysoki udział młodych osób w raportach dotyczących powikłań sercowo-naczyniowych. Około 45% zgłoszeń łączących produkty pobudzające z problemami kardiologicznymi dotyczyło osób w wieku 18–34 lat.
Autorzy wskazują kilka możliwych wyjaśnień. Młodzi dorośli mogą częściej spożywać napoje energetyczne i suplementy przedtreningowe, szczególnie przed intensywnym wysiłkiem fizycznym. Znaczenie może mieć również łączenie kofeiny z alkoholem, innymi substancjami pobudzającymi lub przyjmowanie kilku produktów zawierających stymulanty jednocześnie. Nie można także wykluczyć obecności wcześniej nierozpoznanych chorób serca, które zwiększają podatność na zaburzenia rytmu. Badanie nie pozwala jednak ustalić, które z tych czynników odpowiadają za obserwowane zależności.
Kofeina i inne stymulanty – jakie substancje analizowano?
Naukowcy uwzględnili nie tylko produkty zawierające kofeinę, lecz również inne składniki o działaniu pobudzającym. Analizowane substancje obejmowały kofeinę, metyloksantyny i składniki roślinne, takie jak guarana, yerba mate oraz ekstrakty zielonej herbaty i kawy. Uwzględniono także sympatykomimetyki, m.in. synefrynę, johimbinę, efedrynę, DMAA i higenaminę.
Niektóre napoje energetyczne zawierają nawet trzykrotnie więcej kofeiny na jednostkę objętości niż kawa parzona. W przypadku wybranych suplementów przedtreningowych stężenie może być ponad dwunastokrotnie wyższe. Zgodnie z oświadczeniem naukowym American Heart Association z 2026 r. spożycie do 400 mg kofeiny dziennie jest na ogół uznawane za bezpieczne dla większości zdrowych dorosłych. Nie oznacza to jednak, że taka ilość jest odpowiednia dla wszystkich, szczególnie osób z chorobami serca lub zwiększoną wrażliwością na kofeinę.
Dlaczego produkty pobudzające mogą wpływać na serce?
Kofeina i inne substancje stymulujące mogą oddziaływać na układ współczulny, zwiększając aktywność organizmu. Przy wysokich dawkach możliwe są przyspieszenie czynności serca, wzrost ciśnienia tętniczego oraz nasilenie kołatania serca. U osób podatnych mogą pojawiać się również zaburzenia rytmu.
Ryzyko może zależeć od dawki, indywidualnej wrażliwości, współistniejących chorób oraz jednoczesnego przyjmowania innych stymulantów. Co istotne, napoje energetyczne i suplementy diety nie podlegają w Stanach Zjednoczonych takim samym procedurom oceny bezpieczeństwa przed wprowadzeniem na rynek jak produkty lecznicze.
Badanie nie potwierdza związku przyczynowo-skutkowego
Autorzy podkreślają, że analiza ma charakter obserwacyjny i opiera się na dobrowolnych zgłoszeniach do FDA. Nie wiadomo, ile osób spożywało analizowane produkty bez wystąpienia problemów kardiologicznych. Nie można również określić liczby zdarzeń, których nigdy nie zgłoszono.
Ponadto zgłoszenia mogły być obciążone wpływem innych czynników, takich jak choroby współistniejące, stosowane leki czy jednoczesne spożywanie różnych substancji. Badanie wskazuje więc na sygnał dotyczący bezpieczeństwa, ale nie dowodzi, że napoje energetyczne bezpośrednio powodują zawały serca lub zatrzymanie krążenia. Wyniki mają charakter wstępny i wymagają potwierdzenia w dalszych badaniach.
Znaczenie wyników dla praktyki klinicznej
Autorzy analizy zwracają uwagę na potrzebę dokładniejszego monitorowania bezpieczeństwa produktów zawierających wysokie dawki kofeiny i innych stymulantów. W praktyce klinicznej szczególnie istotne może być uwzględnianie ich spożycia podczas zbierania wywiadu od młodych pacjentów zgłaszających kołatanie serca, ból w klatce piersiowej lub omdlenia. Dotyczy to również osób bez wcześniej rozpoznanych chorób układu krążenia.
Główne wnioski
- Analiza 28 345 zgłoszeń do FDA z lat 2017–2025 wykazała częstsze raportowanie poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych w związku z produktami pobudzającymi. Zatrzymanie krążenia zgłaszano około 11 razy częściej, a zawał serca 4,5 razy częściej niż w zgłoszeniach dotyczących produktów bez kofeiny i innych stymulantów.
- Około 45% zgłoszeń dotyczących problemów sercowo-naczyniowych związanych z produktami pobudzającymi obejmowało osoby w wieku 18–34 lat. Możliwe czynniki to częste spożywanie napojów energetycznych, łączenie stymulantów z alkoholem lub intensywnym wysiłkiem fizycznym oraz nierozpoznane choroby serca.
- Niektóre napoje energetyczne zawierają nawet trzy razy więcej kofeiny na jednostkę objętości niż kawa parzona, a wybrane suplementy przedtreningowe ponad 12 razy więcej. Według American Heart Association spożycie do 400 mg kofeiny dziennie jest na ogół bezpieczne dla większości zdrowych dorosłych.
- Badanie przedstawione w ramach American Heart Association Scientific Sessions 2026 nie dowodzi, że napoje energetyczne powodują zawały serca lub zatrzymanie krążenia. Wyniki opierają się na dobrowolnych zgłoszeniach do FDA i wskazują na potrzebę dalszych badań oraz dokładniejszego monitorowania bezpieczeństwa produktów pobudzających.
Źródło:
- https://newsroom.heart.org/news/energy-drinks-stimulant-products-linked-to-cardiac-arrest-heart-attack-in-young-adults
