Syncytialny wirus oddechowy, RSV (od ang. respiratory syncytial virus) pozostaje jedną z głównych przyczyn hospitalizacji z powodu infekcji dróg oddechowych u osób starszych i pacjentów z grup ryzyka. Aby zwiększyć gotowość europejskich systemów ochrony zdrowia przed sezonem zimowym 2026–2027, Komisja Europejska podpisała z firmą Moderna umowę ramową dotyczącą wspólnych zamówień szczepionki mRESVIA. Kontrakt umożliwi krajom uczestniczącym w mechanizmie zakup do 24 milionów dawek preparatu opartego na technologii mRNA w ciągu najbliższych czterech lat.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Komisja Europejska podpisała z Moderną umowę na dostęp do 24 milionów dawek szczepionki mRESVIA przeciwko RSV i jakie znaczenie ma to przed sezonem zimowym 2026–2027,
- Czym jest wirus RSV, kto jest najbardziej narażony na ciężki przebieg zakażenia oraz dlaczego każdego roku prowadzi do ponad 156 tys. hospitalizacji dorosłych w Europie,
- Jak działa szczepionka mRESVIA oparta na technologii mRNA oraz dla jakich grup dorosłych została dopuszczona do stosowania,
- W jaki sposób większa dostępność szczepień przeciwko RSV może ograniczyć liczbę hospitalizacji, zmniejszyć obciążenie systemów ochrony zdrowia i wspierać racjonalne stosowanie antybiotyków.
Komisja Europejska zabezpiecza dostęp do 24 milionów dawek szczepionki przeciwko RSV
Komisja Europejska poinformowała o podpisaniu umowy ramowej z firmą Moderna dotyczącej wspólnych zakupów szczepionki przeciwko wirusowi RSV. Porozumienie zostało zawarte na wniosek sześciu państw członkowskich, których nazw nie ujawniono.
Na jego podstawie kraje uczestniczące w mechanizmie wspólnych zamówień będą mogły kupić do 24 milionów dawek szczepionki mRESVIA, przy czym umowa nie nakłada obowiązku zakupu minimalnej liczby dawek. Rozwiązanie ma zapewnić państwom większą elastyczność w planowaniu programów szczepień oraz dostosowaniu zakupów do rzeczywistych potrzeb epidemiologicznych.
Kontrakt będzie obowiązywał przez cztery lata, co pozwoli zabezpieczyć dostawy również w kolejnych sezonach zwiększonej zachorowalności na RSV.
Dlaczego RSV pozostaje poważnym zagrożeniem dla zdrowia publicznego?
RSV jest powszechnym wirusem układu oddechowego, który u większości osób wywołuje objawy przypominające przeziębienie i ustępuje samoistnie po kilku dniach. Znacznie poważniejszy przebieg zakażenia obserwuje się jednak u osób starszych oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi. W tych grupach RSV może prowadzić do rozwoju ciężkich zakażeń dolnych dróg oddechowych, w tym:
- zapalenia oskrzeli,
- zapalenia płuc,
- niewydolności oddechowej wymagającej hospitalizacji.
Według danych przywołanych przez Komisję Europejską każdego roku ponad 156 tys. dorosłych mieszkańców Europy trafia do szpitali z powodu zakażenia RSV. W sezonie jesienno-zimowym infekcje te dodatkowo zwiększają obciążenie systemów ochrony zdrowia, które jednocześnie muszą mierzyć się z grypą, COVID-19 oraz innymi sezonowymi zakażeniami.
Czym jest szczepionka mRESVIA?
mRESVIA to opracowana przez Modernę szczepionka wykorzystująca technologię mRNA. Preparat dostarcza komórkom organizmu instrukcję do wytworzenia niegroźnej postaci białka wirusa RSV. Układ odpornościowy rozpoznaje ten antygen jako obcy i wytwarza przeciwko niemu odpowiedź immunologiczną, dzięki czemu organizm jest przygotowany na kontakt z prawdziwym wirusem.
Szczepionka chroni przed chorobami dolnych dróg oddechowych wywoływanymi przez RSV, w tym zapaleniem oskrzeli oraz zapaleniem płuc.
Kto może otrzymać szczepionkę przeciwko RSV?
Europejska Komisja dopuściła szczepionkę mRESVIA do stosowania w sierpniu 2024 roku. Początkowo preparat był przeznaczony dla osób w wieku 60 lat i starszych, czyli grupy najbardziej narażonej na ciężki przebieg zakażenia RSV.
Dodatkowo szczepionka została udostępniona młodszym dorosłym należącym do grup zwiększonego ryzyka rozwoju choroby. W 2026 roku Komitet ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi (CHMP) Europejskiej Agencji Leków zarekomendował rozszerzenie wskazań na wszystkich dorosłych od 18. roku życia, co może znacząco zwiększyć liczbę osób kwalifikujących się do szczepienia po zakończeniu procesu regulacyjnego.
Wspólne zakupy mają zwiększyć gotowość Europy przed sezonem zimowym
Komisja Europejska podkreśla, że wspólne zamówienia medycznych środków przeciwdziałania stanowią jeden z filarów budowania odporności Unii Europejskiej na zagrożenia zdrowotne. Od lipca 2026 roku do mechanizmu wspólnych zamówień przystąpiło 39 państw, które mogą wspólnie negocjować zakup leków, szczepionek i innych produktów medycznych.
Mechanizm ma charakter dobrowolny i umożliwia państwom członkowskim szybszy dostęp do produktów niezbędnych podczas kryzysów zdrowotnych, epidemii oraz pandemii. Zdaniem Komisji Europejskiej szerszy dostęp do szczepień przeciwko RSV może ograniczyć liczbę hospitalizacji oraz zmniejszyć presję na szpitale w okresach największej liczby zachorowań.
Szczepienia mogą ograniczyć również zużycie antybiotyków
Jednym z dodatkowych efektów zwiększenia liczby szczepień przeciwko RSV może być ograniczenie stosowania antybiotyków. Choć zakażenie RSV ma podłoże wirusowe, w praktyce klinicznej część pacjentów otrzymuje antybiotyki profilaktycznie lub z powodu podejrzenia zakażeń bakteryjnych towarzyszących infekcji.
Zmniejszenie liczby ciężkich zachorowań może przełożyć się na bardziej racjonalne stosowanie antybiotyków, co wpisuje się w europejskie działania na rzecz ograniczania narastającej oporności drobnoustrojów na leczenie przeciwdrobnoustrojowe.
Komisja Europejska: przygotowanie przed zimą oznacza ratowanie życia
Znaczenie wspólnego zamówienia podkreśliła Hadja Lahbib, komisarz do spraw równości, gotowości i zarządzania kryzysowego. Powiedziała:
Dzięki dzisiejszemu wspólnemu zamówieniu na szczepionkę przeciwko wirusowi RSV pomagamy państwom członkowskim zwiększyć ich gotowość na wypadek tego poważnego wirusa przed nadchodzącym sezonem zimowym. Pozwoli to chronić najbardziej wrażliwe osoby i zmniejszyć ciśnienie, jakie infekcje dróg oddechowych wywierają na nasze szpitale w miesiącach zimowych. Przygotowywanie się dzisiaj oznacza ratowanie życia, gdy nadejdzie kolejny szczyt sezonu.
Europa stawia na mRNA, podczas gdy USA zmieniają podejście
Decyzja Komisji Europejskiej wpisuje się w strategię zwiększania wykorzystania szczepionek opartych na technologii mRNA również poza pandemią COVID-19. Jednocześnie sytuacja w Stanach Zjednoczonych wygląda odmiennie. Chociaż amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) rozszerzyła w 2025 roku wskazania dla mRESVIA na wszystkich dorosłych z podwyższonym ryzykiem chorób dolnych dróg oddechowych wywołanych RSV, preparat nadal nie jest rekomendowany do powszechnego stosowania u wszystkich dorosłych.
Europejskie podejście koncentruje się natomiast na zwiększaniu dostępności szczepień dla państw członkowskich i wzmacnianiu przygotowania systemów ochrony zdrowia przed sezonowymi zakażeniami.
Konkurencja na rynku szczepionek przeciwko RSV rośnie
Rynek szczepionek przeciwko RSV rozwija się bardzo dynamicznie. Oprócz preparatu mRESVIA firmy Moderna dostępne są również:
- Arexvy firmy GSK,
- Abrysvo firmy Pfizer.
Obie szczepionki należą obecnie do najlepiej sprzedających się preparatów przeciwko RSV na świecie. Rosnąca konkurencja może w kolejnych latach zwiększyć dostępność szczepień oraz przyspieszyć rozwój nowych technologii profilaktyki zakażeń wirusem syncytialnym.
Główne wnioski
- Komisja Europejska podpisała z firmą Moderna czteroletnią umowę ramową, która umożliwia państwom uczestniczącym we wspólnych zamówieniach zakup do 24 milionów dawek szczepionki mRESVIA przeciwko RSV bez obowiązku minimalnego zamówienia.
- RSV odpowiada za ponad 156 tys. hospitalizacji dorosłych w Europie każdego roku, a największe ryzyko ciężkiego przebiegu zakażenia dotyczy osób starszych i pacjentów z grup podwyższonego ryzyka.
- Szczepionka mRESVIA, oparta na technologii mRNA, została dopuszczona w Europie w 2024 roku dla osób w wieku 60 lat i starszych, a Europejska Agencja Leków zarekomendowała rozszerzenie wskazań na wszystkich dorosłych od 18. roku życia.
- Według Komisji Europejskiej szerszy dostęp do szczepień przeciwko RSV może zmniejszyć liczbę hospitalizacji, odciążyć systemy ochrony zdrowia w sezonie zimowym oraz ograniczyć niepotrzebne stosowanie antybiotyków.
Źródło:
- https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/mex_26_1571
