Rosnąca liczba przypadków wirusa Ebola Bundibugyo w Demokratycznej Republice Konga i Ugandzie przyspiesza globalną mobilizację naukową oraz finansową. Koalicja na rzecz Innowacji w Gotowości Epidemicznej (CEPI) ogłosiła uruchomienie programu finansowania przekraczającego 60 mln dolarów na rozwój trzech eksperymentalnych szczepionek przeciwko szczepowi Bundibugyo – jednemu z nielicznych wariantów wirusa Ebola, dla którego nadal nie istnieją zatwierdzone szczepionki ani terapie. Decyzja pojawia się w momencie, gdy międzynarodowe instytucje zdrowia publicznego uznały obecną epidemię za zagrożenie zdrowia publicznego o znaczeniu międzynarodowym.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego wirus Ebola Bundibugyo wywołał pilną mobilizację globalnych organizacji zdrowotnych
- Jakie technologie wykorzystują trzy finansowane kandydatki na szczepionki
- Dlaczego Moderna otrzymała największą część finansowania CEPI
- Jakie bariery mogą utrudnić szybkie wdrożenie nowych szczepionek przeciwko Eboli
Wirus Ebola Bundibugyo ponownie wywołuje globalny alarm
Obecna epidemia wirusa Ebola Bundibugyo rozwija się dynamicznie w Demokratycznej Republice Konga oraz Ugandzie. Według danych WHO i Africa CDC potwierdzono już setki przypadków, a liczba podejrzanych zakażeń przekroczyła tysiąc. Oficjalne dane wskazują na setki zakażeń oraz dziesiątki zgonów, co czyni obecne ognisko jednym z największych epizodów filowirusowych ostatnich lat. Sytuację komplikuje fakt, że dla szczepu Bundibugyo nie istnieją obecnie zatwierdzone szczepionki ani dedykowane leczenie.
W obliczu szybkiego rozprzestrzeniania się wirusa Bundibugyo i braku licencjonowanych szczepionek, każdy dzień liczy się w walce z tą śmiertelną chorobą – powiedział dr Richard Hatchett, dyrektor generalny CEPI.
Ponad 60 mln dolarów na trzy różne technologie szczepionkowe
CEPI zdecydowało się sfinansować trzy odrębne podejścia technologiczne, aby zwiększyć prawdopodobieństwo sukcesu. Łączne finansowanie obejmuje:
- do 50 mln dolarów dla Moderny
- do 8,6 mln dolarów dla programu Uniwersytetu Oksfordzkiego i Serum Institute of India
- 3,2 mln dolarów dla IAVI
Takie rozłożenie środków ma umożliwić równoległy rozwój kilku platform szczepionkowych oraz skrócić czas potrzebny do wejścia do badań klinicznych.
Moderna stawia na platformę mRNA
Największe wsparcie finansowe otrzyma Moderna. CEPI przeznaczyło do 50 mln dolarów na badania przedkliniczne, badania fazy I oraz równoległe przygotowanie procesu produkcyjnego. Jeżeli pierwsze wyniki okażą się pozytywne, firma będzie mogła niemal natychmiast przejść do późniejszych etapów badań klinicznych. Kandydat Moderny wykorzystuje technologię mRNA, która została szeroko zwalidowana podczas pandemii COVID-19.
W Modernie wierzymy, że nasza platforma mRNA może odegrać ważną rolę w szybkim reagowaniu na pojawiające się zagrożenia chorobami zakaźnymi – powiedział Stéphane Bancel, dyrektor generalny Moderny.
Według Richarda Hatchetta pierwsze badania kliniczne mogłyby rozpocząć się już w ciągu kilku miesięcy. Jednocześnie podkreślił, że rozwój szczepionek przeciwko filowirusom pozostaje procesem nieprzewidywalnym.
IAVI wykorzystuje sprawdzoną technologię szczepionki Ervebo
Program rozwijany przez IAVI wykorzystuje platformę rVSV – tę samą technologię, na której oparta jest zatwierdzona szczepionka Ervebo przeciwko szczepowi Ebola Zaire. Kluczową zaletą tej platformy pozostaje szybkie generowanie odporności po pojedynczej dawce, co ma ogromne znaczenie podczas aktywnych epidemii.
To wsparcie pozwala nam przyspieszyć działania zmierzające do przygotowania kandydata na szczepionkę do oceny klinicznej w odpowiedzi na narastający stan zagrożenia zdrowia publicznego – powiedział Mark Feinberg, dyrektor generalny IAVI.
Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wskazywały wcześniej na poprawę przeżywalności po zastosowaniu tej technologii.
Oxford i Serum Institute chcą powtórzyć sukces platformy ChAdOx1
Trzecia kandydatka wykorzystuje platformę ChAdOx1, która zdobyła globalną rozpoznawalność podczas pandemii COVID-19 dzięki szczepionce Oxford/AstraZeneca. Program realizowany wspólnie przez Uniwersytet Oksfordzki oraz Serum Institute of India ma otrzymać finansowanie pozwalające przygotować materiał biologiczny oraz uruchomić badania fazy I. Profesor Teresa Lambe podkreśliła:
Mamy nadzieję, że dzięki skoordynowanemu globalnemu wysiłkowi uda nam się powstrzymać tę epidemię i powstrzymać rozprzestrzenianie się wirusa.
Ważnym atutem programu jest zdolność Serum Institute do szybkiego skalowania produkcji.
Epidemia ujawnia problem: szczepionka to dopiero początek
Eksperci podkreślają, że opracowanie skutecznej szczepionki nie oznacza automatycznie opanowania epidemii. Największe wyzwania obejmują:
- prowadzenie badań klinicznych w regionach objętych konfliktem
- zapewnienie finansowania produkcji masowej
- organizację dystrybucji w krajach o ograniczonej infrastrukturze
- stworzenie mechanizmów zakupu szczepionek jeszcze przed zakończeniem badań
Hatchett przypomniał, że podczas wcześniejszej epidemii wirusa Ebola w Kongo konieczne było wykorzystanie około 300 tys. dawek szczepionki Ervebo. Skala potrzeb może więc okazać się bardzo duża.
Globalni fundatorzy zwiększają wsparcie
CEPI nie działa samodzielnie. Równolegle:
- Gavi przeznaczyło 50 mln dolarów na walkę z epidemią
- Fundusz Pandemiczny Banku Światowego ogłosił granty do 220,6 mln dolarów
- WHO, Africa CDC oraz partnerzy kliniczni wspierają przygotowanie badań i ścieżek regulacyjnych
Tak szeroka mobilizacja pokazuje, że obecna epidemia traktowana jest jako test gotowości świata na kolejne zagrożenia zakaźne.
Główne wnioski
- CEPI przeznaczyło ponad 60 mln dolarów na rozwój trzech kandydatów na szczepionki przeciwko wirusowi Ebola Bundibugyo.
- Moderna otrzymała największe finansowanie – do 50 mln dolarów – na rozwój programu mRNA.
- Nie istnieją obecnie zatwierdzone szczepionki przeciwko szczepowi Bundibugyo, mimo aktywnej epidemii w DRK i Ugandzie.
- Eksperci liczą na rozpoczęcie badań klinicznych w ciągu kilku miesięcy, choć wyzwaniem pozostaje bezpieczeństwo i logistyka.
Źródło:
- https://cepi.net/cepi-fast-tracks-three-bundibugyo-ebolavirus-vaccine-candidates
