Projekt nowelizacji przepisów dotyczących kształcenia specjalizacyjnego lekarzy wywołał w ostatnich dniach szeroką dyskusję w środowisku medycznym. Szczególne emocje wzbudziły doniesienia sugerujące, że planowane zmiany mogą ograniczać prawa lekarek będących w ciąży lub wychowujących dzieci. Do pojawiających się zarzutów odniosła się wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka, podkreślając, że celem resortu nie jest odbieranie jakichkolwiek uprawnień związanych z rodzicielstwem, lecz zapewnienie jednolitych standardów kształcenia specjalizacyjnego i bezpieczeństwa pacjentów. Ministerstwo Zdrowia apeluje jednocześnie o prowadzenie debaty publicznej w oparciu o fakty oraz przypomina, że projekt ustawy znajduje się na etapie konsultacji społecznych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Ministerstwo Zdrowia przekonuje, że projekt nowelizacji nie ogranicza praw lekarek będących w ciąży ani korzystających z urlopów związanych z rodzicielstwem,
- Skąd wzięły się kontrowersje dotyczące rzekomego „odrabiania dyżurów” i co faktycznie zapisano w projekcie ustawy,
- Dlaczego resort podkreśla znaczenie jednolitych standardów kształcenia specjalizacyjnego oraz zdobywania pełnego doświadczenia klinicznego,
- Jakie zmiany mają dotyczyć Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES) i dlaczego Ministerstwo Zdrowia uważa je za korzystne dla młodych lekarzy.
Ministerstwo Zdrowia: prawa lekarek pozostają nienaruszone
W opublikowanym stanowisku Katarzyna Kęcka jednoznacznie odrzuciła pojawiające się w przestrzeni publicznej interpretacje, jakoby projekt nowelizacji odbierał kobietom korzystającym z praw rodzicielskich dotychczasowe przywileje wynikające z przepisów prawa pracy. Jak podkreśliła:
Każda lekarka, która jest w ciąży lub wychowuje dziecko, zachowuje wszystkie prawa wynikające z Kodeksu Pracy. Projekt nowelizacji nie odbiera żadnego z tych uprawnień. Nie ogranicza prawa do zwolnienia lekarskiego, urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego ani ochrony związanej z ciążą.
Resort wskazuje, że obowiązujące regulacje dotyczące ochrony pracowniczej kobiet w ciąży oraz osób korzystających z urlopów związanych z rodzicielstwem pozostają niezmienione. Oznacza to, że lekarki nadal będą mogły korzystać ze wszystkich przewidzianych praw, bez ryzyka utraty miejsca specjalizacyjnego.
𝐍𝐢𝐞 𝐨𝐠𝐫𝐚𝐧𝐢𝐜𝐳𝐚𝐦𝐲 𝐩𝐫𝐚𝐰 𝐥𝐞𝐤𝐚𝐫𝐞𝐤, 𝐚𝐩𝐞𝐥𝐮𝐣𝐞𝐦𝐲
— Ministerstwo Zdrowia (@MZ_GOV_PL) June 13, 2026
𝐨 𝐫𝐳𝐞𝐭𝐞𝐥𝐧𝐚̨ 𝐝𝐞𝐛𝐚𝐭𝐞̨ 𝐩𝐮𝐛𝐥𝐢𝐜𝐳𝐧𝐚̨
➡️Każda lekarka, która jest w ciąży lub wychowuje dziecko, zachowuje wszystkie prawa wynikające z Kodeksu Pracy. Projekt nowelizacji nie odbiera… pic.twitter.com/RcctPZCzdW
Kontrowersje wokół dyżurów medycznych
Jednym z najczęściej powtarzanych zarzutów wobec projektu była teza, że lekarki po powrocie z urlopów związanych z rodzicielstwem będą zmuszone do „odrabiania dyżurów”. Ministerstwo Zdrowia stanowczo zaprzecza takim interpretacjom. Wiceminister zdrowia zaznaczyła:
W projekcie ustawy nie ma mowy o konieczności „odrabiania dyżurów”. Chodzi wyłącznie o jakość szkolenia specjalizacyjnego.
Jednocześnie przypomniano, że dyżury medyczne są integralną częścią programu specjalizacji wynikającą z ustawy. Ich realizacja podlega jednak ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa pracy. W praktyce oznacza to, że lekarka będąca w ciąży nie wykonuje dyżurów, jeśli przepisy tego zabraniają. Problem pojawia się jednak na poziomie oceny kompletności procesu kształcenia.
Czy krótsze szkolenie oznacza te same kompetencje?
Resort zdrowia zwraca uwagę, że lekarz, który nie uczestniczy przez dłuższy czas w określonych elementach programu specjalizacyjnego, nie zdobywa identycznego doświadczenia praktycznego jak osoba realizująca pełny program. Jak podkreśliła Katarzyna Kęcka:
Jeżeli lekarz lub lekarka przez określony czas nie wykonuje części obowiązków szkoleniowych, to nie zdobędzie tych samych doświadczeń praktycznych co osoba realizująca pełny program. Nie nauczy się tylu samo procedur, nie odbędzie tylu dyżurów i nie zdobędzie tylu samo doświadczeń klinicznych co jego lub jej koledzy, którzy realizują pełny program.
Zdaniem Ministerstwa Zdrowia właśnie ten aspekt powinien stanowić punkt wyjścia do dyskusji o jakości szkolenia specjalizacyjnego.
Obowiązujące przepisy już dziś przewidują przedłużenie specjalizacji
Wbrew pojawiającym się opiniom, projekt nie wprowadza mechanizmu wydłużania szkolenia specjalizacyjnego. Takie rozwiązania funkcjonują już obecnie. Ministerstwo przypomina, że:
- specjalizacja ulega przedłużeniu o okresy nieobecności wynikające m.in. z ciąży,
- uwzględniane są zwolnienia lekarskie,
- wydłużenie obejmuje urlopy macierzyńskie,
- dotyczy również urlopów rodzicielskich,
- możliwe jest dalsze przedłużenie z tytułu urlopu wychowawczego.
W praktyce oznacza to, że system już teraz dostosowuje czas trwania specjalizacji do sytuacji życiowej lekarzy. Jak wskazuje resort:
System kształcenia lekarek i lekarzy już dziś uwzględnia przerwy związane z macierzyństwem – nie przerywa specjalizacji, ale dostosowuje jej czas trwania do sytuacji życiowej lekarza.
Dwa lata bez części programu specjalizacji? Resort mówi o problemie
Jednym z kluczowych argumentów Ministerstwa Zdrowia jest konieczność dostosowania polskich przepisów do standardów jakości kształcenia oraz wymogów obowiązujących w Unii Europejskiej. Według resortu obecnie możliwa jest sytuacja, w której lekarz przez nawet dwa lata nie realizuje części programu specjalizacji, a mimo to nie musi uzupełniać brakujących elementów szkolenia. Wiceminister zdrowia ocenia, że rozwiązanie to budzi poważne wątpliwości.
Dziś obowiązujące przepisy pozwalają, aby nawet przez dwa lata nie realizować części programu specjalizacji bez konieczności uzupełnienia tego szkolenia. To rozwiązanie budzi poważne wątpliwości w świetle standardów kształcenia i przepisów Unii Europejskiej.
Ministerstwo podkreśla, że nie chodzi o likwidację uprawnień rodzicielskich.
Nie znosimy możliwości korzystania z tych uprawnień a jedynie znosimy przywilej, który de facto polega na skróceniu szkolenia dla osób korzystających z uprawnień, o których mowa. Chodzi o to by wszyscy odbyli takie samo szkolenie wymagane programem.
Zmiany dotyczące Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego
Projekt nowelizacji przewiduje również modyfikację zasad dotyczących Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES). Resort proponuje wprowadzenie 24-miesięcznego okresu ważności pozytywnego wyniku egzaminu. W projekcie zapisano:
14. PES złożony z wynikiem pozytywnym nie jest uznawany i musi zostać powtórzony, jeżeli lekarz nie uzyskał tytułu specjalisty w danej dziedzinie w terminie 24 miesięcy od dnia jego złożenia.
Według Ministerstwa Zdrowia rozwiązanie to ma wspierać młodych lekarzy oczekujących na możliwość kontynuowania specjalizacji. Resort argumentuje, że obecnie zdarzają się sytuacje, w których miejsca specjalizacyjne pozostają przez wiele lat formalnie zajęte przez osoby, które nie finalizują procesu uzyskania tytułu specjalisty.
Konsultacje społeczne nadal trwają
Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że projekt nie został jeszcze ostatecznie przyjęty. Trwa etap konsultacji społecznych, a zgłaszane uwagi mają zostać przeanalizowane podczas dalszych prac legislacyjnych. Jak zapewnia Katarzyna Kęcka:
Każda zgłoszona uwaga zostanie przeanalizowana i wzięta pod uwagę w dalszych pracach nad projektem.
Wiceminister wskazuje również, że celem resortu pozostaje znalezienie równowagi pomiędzy wspieraniem rodzicielstwa, a utrzymaniem wysokich standardów kształcenia.
Naszym celem jest wypracowanie rozwiązań, które będą jednocześnie wspierały rodzicielstwo, gwarantowały wysoką jakość kształcenia medycznego i służyły bezpieczeństwu pacjentów.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że projekt nowelizacji nie odbiera lekarkom żadnych praw wynikających z Kodeksu pracy, w tym prawa do zwolnienia lekarskiego, urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego oraz ochrony związanej z ciążą.
- Projekt nie przewiduje obowiązku „odrabiania dyżurów”. Resort podkreśla jednak, że każdy lekarz i każda lekarka powinni zrealizować pełny program specjalizacji, aby zdobyć porównywalne doświadczenie praktyczne i kliniczne.
- Według obowiązujących przepisów możliwe jest niewykonywanie części programu specjalizacyjnego nawet przez dwa lata bez konieczności uzupełnienia szkolenia. Ministerstwo uważa, że rozwiązanie to budzi wątpliwości w kontekście standardów unijnych i jakości kształcenia.
- Nowelizacja zakłada również wprowadzenie 24-miesięcznej ważności pozytywnego wyniku PES, co – zdaniem resortu – ma usprawnić kończenie specjalizacji i ograniczyć blokowanie miejsc przez osoby, które przez wiele lat nie uzyskują tytułu specjalisty.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/wiceminister-zdrowia-katarzyna-kecka-nie-ograniczamy-praw-lekarek-apelujemy-o-rzetelna-debate-publiczna
