Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło kolejną odsłonę ogólnopolskiej kampanii „Ustal Prioryte(TY)”, tym razem poświęconą zdrowiu mężczyzn. Inicjatywa wpisuje się w międzynarodową akcję Movember i ma zwiększać świadomość znaczenia profilaktyki nowotworowej, wczesnej diagnostyki oraz zdrowia psychicznego. Podczas panelu eksperckiego 4 listopada zwrócono uwagę na krótszą długość życia mężczyzn, większą umieralność z powodu nowotworów oraz bariery utrudniające korzystanie z pomocy medycznej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są cele kampanii „Ustal Prioryte(TY)” Ministerstwa Zdrowia i w jaki sposób wpisuje się ona w międzynarodową akcję Movember.
- Dlaczego mężczyźni żyją krócej niż kobiety i jakie znaczenie mają regularne badania oraz wczesna diagnostyka nowotworów.
- Jak rozpoznawać niepokojące objawy raka prostaty, depresji i innych problemów zdrowotnych u mężczyzn.
- Jakie działania edukacyjne i narzędzia profilaktyczne, w tym „10 dla zdrowia” w aplikacji mojeIKP, promuje Ministerstwo Zdrowia.
„Ustal Prioryte(TY)” – kampania Ministerstwa Zdrowia poświęcona zdrowiu mężczyzn
4 listopada odbył się panel dyskusyjny inaugurujący męską odsłonę kampanii „Ustal Prioryte(TY)”. Ministerstwo Zdrowia włączyło się w ten sposób w obchody Movember, międzynarodowej inicjatywy promującej zdrowie mężczyzn, ze szczególnym uwzględnieniem nowotworów prostaty i jąder oraz zdrowia psychicznego.
Celem kampanii jest zachęcenie mężczyzn do regularnego wykonywania badań profilaktycznych, reagowania na niepokojące objawy i większej troski o kondycję psychiczną. Eksperci podkreślają, że wczesne wykrycie choroby zwiększa możliwości skutecznego leczenia, natomiast odkładanie wizyty lekarskiej może prowadzić do rozpoznania schorzenia w bardziej zaawansowanym stadium. Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda zwróciła uwagę na pozytywne zmiany w podejściu kolejnych pokoleń do profilaktyki:
Widzę dużą różnicę w męskim podejściu do zdrowia. Dziś profilaktyka jest w zasięgu ręki. Każde źródło dotarcia jest dobre. Można się zbadać w specjalnych punktach na imprezach masowych, mamy aplikację MojeIKP, a w niej „10 dla zdrowia”. No i styl życia. To także zmienia się na plus w kolejnych pokoleniach.
Mężczyźni żyją krócej i częściej umierają z powodu nowotworów
Jednym z najważniejszych tematów debaty były nierówności zdrowotne między kobietami, a mężczyznami. W Polsce przeciętna długość życia mężczyzn pozostaje niższa niż kobiet, na co wpływają zarówno czynniki biologiczne, jak i styl życia, zachowania zdrowotne oraz korzystanie z opieki medycznej.
Prof. Piotr Rutkowski z Narodowego Instytutu Onkologii wskazał, że każdego roku z powodu nowotworów umiera w Polsce około 10 tys. więcej mężczyzn niż kobiet. Podkreślił jednocześnie, że poprawa sytuacji wymaga systematycznych działań profilaktycznych, a nie jedynie reagowania na objawy choroby. Wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski zaznaczył, że troska o własne zdrowie powinna być traktowana jako element odpowiedzialności za siebie i najbliższych:
Dobrze byłoby towarzyszyć naszej partnerce jak najdłużej. Dlatego zdrowy styl życia, regularne badania mogą nam w tym pomóc. Powinniśmy stosować zasadę obowiązującą w lotnictwie – żeby pomagać innym najpierw musimy zadbać o siebie.
Rak prostaty – dlaczego wczesna diagnostyka jest tak ważna?
Istotną część spotkania poświęcono profilaktyce nowotworów układu moczowo-płciowego, szczególnie raka prostaty. Prof. Paweł Wiechno, kierownik Kliniki Nowotworów Układu Moczowego Narodowego Instytutu Onkologii, zauważył, że do gabinetów coraz częściej zgłaszają się młodsi pacjenci. Większym wyzwaniem pozostaje jednak dotarcie do starszych mężczyzn, którzy niejednokrotnie odwlekają konsultację lekarską.
Rak prostaty we wczesnym stadium często rozwija się bezobjawowo. Dlatego około 50. roku życia szczególnie ważna staje się rozmowa z lekarzem o indywidualnym ryzyku zachorowania i zasadności oznaczenia stężenia PSA. U mężczyzn z obciążonym wywiadem rodzinnym taka konsultacja może być wskazana wcześniej. Ekspert zaapelował również o niezwłoczne reagowanie na niepokojące zmiany:
Kiedy wystąpią jakiekolwiek objawy związane z układem moczowym, nieprawidłowości w narządach płciowych należy natychmiast zgłosić się do lekarza.
Co istotne, objawy ze strony układu moczowego nie muszą oznaczać nowotworu, jednak wymagają odpowiedniej diagnostyki. Jednocześnie brak dolegliwości nie wyklucza raka prostaty.
Zdrowie psychiczne mężczyzn – depresja i ryzyko samobójstwa
Kampania „Ustal Prioryte(TY)” obejmuje również zdrowie psychiczne, które nadal bywa pomijane w rozmowach o męskiej profilaktyce. Prof. Piotr Gałecki, konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii, zwrócił uwagę na niepokojącą dysproporcję między częstością leczenia depresji, a liczbą samobójstw:
Dwa razy więcej kobiet leczy się na depresje, za to pięć razy więcej mężczyzn popełnia samobójstwo. Mężczyźni od małego uczeni są, żeby radzić sobie samemu, gorzej też niż kobiety rozpoznają swoje emocje. Dlatego ważne jest, żeby lekarz rodzinny pytał mężczyzn, jak się czują.
Ekspert podkreślił, że problemy psychiczne nie zawsze objawiają się wyłącznie obniżonym nastrojem. Mogą również przyjmować postać przewlekłego zmęczenia, zaburzeń snu, drażliwości, nadużywania alkoholu czy leków przeciwbólowych. Dlatego lekarze podstawowej opieki zdrowotnej odgrywają istotną rolę w rozpoznawaniu pierwszych sygnałów kryzysu psychicznego. Równie ważne jest przełamywanie przekonania, że korzystanie z pomocy specjalisty świadczy o słabości.
Profilaktyka w sporcie i zawodach wysokiego ryzyka
Podczas dyskusji zwrócono również uwagę na znaczenie systematyczności oraz zagrożenia zdrowotne związane z wykonywanym zawodem. Reprezentant Polski w siatkówce, olimpijczyk Bartosz Bednorz, porównał regularne badania do treningu sportowego:
Najważniejsze jest utrzymanie systematyczności. Jeden trening nie zbuduje formy, tak samo jest z badaniami. Muszą być wykonywane regularnie.
Z kolei st. kpt. Tomasz Milczarczyk z Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej wskazał na szczególne narażenie strażaków na czynniki rakotwórcze. Przywołał również szacunek Międzynarodowego Stowarzyszenia Strażaków, według którego nawet 67% przedstawicieli tej grupy zawodowej może zachorować na nowotwór. Warto jednak zaznaczyć, że jest to wartość przytoczona podczas panelu, a nie uniwersalna prognoza ryzyka dla każdego strażaka. W tym kontekście istotne znaczenie mają ograniczanie ekspozycji zawodowej, stosowanie środków ochrony, monitorowanie zdrowia oraz wsparcie psychologiczne.
Wsparcie bliskich może pomóc we wczesnym wykrywaniu chorób
Eksperci podkreślali także znaczenie rodziny, partnerów i środowiska zawodowego w kształtowaniu zachowań prozdrowotnych. Kamil Dolecki, prezes Zarządu Fundacji Sarcoma, zwrócił uwagę na rolę organizacji pacjenckich i edukacji zdrowotnej:
Ważne jest by chodzić do lekarza, ale także słuchać bliskich. Wczesna profilaktyka ratuje życie. Jako organizacja pacjencka obserwujemy, jak duża jest chłonność na wiedzę o profilaktyce. Widzimy jak duży wpływ ma edukacja i zachęcanie.
Wsparcie otoczenia może ułatwiać podjęcie decyzji o konsultacji, szczególnie gdy mężczyzna bagatelizuje objawy lub obawia się diagnozy. Nie powinno jednak zastępować indywidualnej odpowiedzialności za zdrowie.
„10 dla zdrowia” i działania edukacyjne w ramach kampanii
Jednym z narzędzi promowanych przez Ministerstwo Zdrowia jest „10 dla zdrowia”, dostępne w aplikacji mojeIKP. Rozwiązanie ma wspierać użytkowników w zwracaniu uwagi na profilaktykę i codzienne nawyki zdrowotne. Kampania „Ustal Prioryte(TY)” będzie prowadzona za pośrednictwem różnych kanałów komunikacji. Zaplanowano panele eksperckie, współpracę z instytucjami partnerskimi, newslettery, publikacje w mediach społecznościowych Ministerstwa Zdrowia oraz materiały informacyjne, w tym plakaty i nośniki citylight.
Listopadowa odsłona jest kontynuacją ogólnopolskiej inicjatywy, która w październiku koncentrowała się na zdrowiu kobiet. Jej wspólnym przesłaniem pozostaje traktowanie profilaktyki jako stałego elementu codziennego życia.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia 4 listopada zainaugurowało męską odsłonę kampanii „Ustal Prioryte(TY)”, wpisującą się w międzynarodową akcję Movember. Jej celem jest promocja profilaktyki nowotworowej, regularnych badań i zdrowia psychicznego.
- W Polsce z powodu nowotworów umiera rocznie około 10 tys. więcej mężczyzn niż kobiet – wskazał prof. Piotr Rutkowski z Narodowego Instytutu Onkologii. Eksperci podkreślają znaczenie wczesnej diagnostyki, szczególnie raka prostaty.
- Problemy ze zdrowiem psychicznym mężczyzn wymagają większej uwagi. Jak zaznaczył prof. Piotr Gałecki, mimo że kobiety dwukrotnie częściej leczą się na depresję, liczba samobójstw wśród mężczyzn jest pięciokrotnie wyższa.
- Kampania promuje systematyczną profilaktykę i edukację zdrowotną poprzez panele eksperckie, media społecznościowe, materiały informacyjne oraz narzędzie „10 dla zdrowia” dostępne w aplikacji mojeIKP.
Źródło:
- MZ
