Naczelna Rada Lekarska przyjęła stanowisko dotyczące projektu nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw. Dokument zawiera aż 19 kluczowych uwag do propozycji przygotowanych przez Ministerstwo Zdrowia. Samorząd lekarski ocenia, że większość zmian dotyczących kształcenia podyplomowego i specjalizacji może negatywnie wpłynąć na jakość szkolenia lekarzy oraz bezpieczeństwo pacjentów. W efekcie NRL zaapelowała o zaprzestanie dalszych prac nad projektem w obecnym kształcie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w projekcie Ministerstwa Zdrowia wzbudziły największy sprzeciw Naczelnej Rady Lekarskiej.
- Dlaczego NRL nie zgadza się na skrócenie stażu podyplomowego.
- Które propozycje dotyczące specjalizacji i egzaminów zostały skrytykowane przez samorząd lekarski.
- Jakie rozwiązania projektu uzyskały pozytywną ocenę NRL.
NRL: projekt powstał bez uzgodnień ze środowiskiem lekarskim
Stanowisko zostało przyjęte 12 czerwca 2026 r. Naczelna Rada Lekarska zwróciła uwagę, że projekt przekazany przez Ministerstwo Zdrowia zawiera rozwiązania dotyczące fundamentalnych kwestii związanych z kształceniem lekarzy, mimo że – zdaniem samorządu – nie były one wcześniej uzgadniane ze środowiskiem zawodowym.
W dokumencie podkreślono, że zdecydowana większość proponowanych zmian jest nieakceptowalna dla lekarzy, a szczegółowe uwagi do projektu mają zostać przedstawione również przez Prezydium NRL.
Największe zastrzeżenia dotyczą stażu podyplomowego
Jednym z głównych punktów sporu jest propozycja skrócenia stażu podyplomowego do sześciu miesięcy.
Zdaniem NRL staż pozostaje niezbędnym elementem przygotowania do samodzielnego wykonywania zawodu. Samorząd argumentuje, że skrócenie jego długości doprowadzi do ograniczenia czasu spędzanego przez młodych lekarzy na oddziałach internistycznych, chirurgicznych i pediatrycznych.
Lekarze krytycznie ocenili również zapis sugerujący możliwość całkowitej likwidacji stażu podyplomowego w przyszłości.
Dodatkowe zastrzeżenia budzi propozycja usunięcia ze stażu kursów z prawa medycznego i bioetyki. Według NRL wiedza z tych obszarów jest niezbędna w codziennej praktyce zawodowej.
Samorząd nie zgadza się na zmiany dotyczące LEK
Kolejnym punktem krytyki jest propozycja przesunięcia terminu zdawania Lekarskiego Egzaminu Końcowego. Obecnie egzamin można zdawać po ukończeniu przedostatniego roku studiów. Projekt zakłada możliwość przystąpienia do niego dopiero po zakończeniu całego toku kształcenia.
Kontrowersje wokół specjalizacji
Znaczną część stanowiska poświęcono szkoleniu specjalizacyjnemu. Samorząd sprzeciwia się między innymi:
- prowadzeniu przez szpitale pozarezydenckich naborów na specjalizacje poza centralnym systemem kwalifikacji,
- wydłużaniu szkolenia specjalizacyjnego o okres niewykonywania dyżurów związany z rodzicielstwem lub ograniczeniami zdrowotnymi,
- wprowadzeniu sankcji dla lekarzy, którzy nie rozpoczną specjalizacji w miejscu wskazanym przez wojewodę,
- likwidacji zwolnienia z części ustnej Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego dla osób uzyskujących wysokie wyniki części testowej (co najmniej 75%),
- ograniczeniu liczby terminów podejścia do PES,
- obowiązkowi ponownego zdawania PES w określonych sytuacjach.
Według NRL część tych rozwiązań może szczególnie negatywnie wpłynąć na młodych lekarzy, osoby wychowujące dzieci oraz lekarzy znajdujących się w trudniejszej sytuacji zdrowotnej.
PEK, certyfikaty i doskonalenie zawodowe
Duże wątpliwości samorządu budzi również planowane wprowadzenie Państwowego Egzaminu Kompetencyjnego (PEK). NRL obawia się, że nowy egzamin stanie się kolejnym formalnym wymogiem i dodatkowym obciążeniem finansowym dla lekarzy bez realnego wpływu na jakość kształcenia.
Krytycznie oceniono również propozycje dotyczące certyfikatów umiejętności zawodowych. Według samorządu projekt nie rozwiązuje problemu braku jednolitych standardów certyfikacji, a jednocześnie rozszerza katalog podmiotów mogących wydawać certyfikaty.
Sprzeciw wzbudził także pomysł zawieszania prawa wykonywania zawodu lekarzom, którzy nie uzyskają wymaganej liczby punktów edukacyjnych w ramach obowiązkowego doskonalenia zawodowego.
NRL krytykuje także przepisy dotyczące badań suplementów diety
W stanowisku znalazły się również uwagi dotyczące proponowanych zmian związanych z eksperymentami badawczymi dotyczącymi suplementów diety.
NRL negatywnie oceniła proponowane przepisy dotyczące eksperymentów badawczych związanych z oceną wpływu suplementów diety. Samorząd zwrócił uwagę, że projekt pomija wymóg zgodności z zasadami etyki oraz zawiera nieprecyzyjne zapisy, które – zdaniem NRL – nie pozwalają jednoznacznie określić zakresu takich badań.
Są również rozwiązania ocenione pozytywnie
Mimo bardzo krytycznej oceny projektu Naczelna Rada Lekarska wskazała kilka propozycji, które uznała za korzystne. Pozytywnie oceniono:
- likwidację uproszczonych ścieżek uzyskiwania prawa wykonywania zawodu przez lekarzy spoza Unii Europejskiej,
- odejście od przeprowadzania LEK na podstawie publicznie znanej bazy pytań,
- rozszerzenie możliwości prowadzenia mediacji w postępowaniach z zakresu odpowiedzialności zawodowej.
NRL warunkowo poparła objęcie ochroną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych członków zespołów egzaminacyjnych. Jednocześnie samorząd postuluje, aby podobna ochrona obejmowała także lekarzy i lekarzy dentystów wykonujących zawód oraz osoby uczestniczące w postępowaniach z zakresu odpowiedzialności zawodowej.
Główne wnioski
- Naczelna Rada Lekarska przedstawiła 19 kluczowych uwag do projektu nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz zaapelowała o wstrzymanie dalszych prac nad projektem.
- Największy sprzeciw budzi skrócenie stażu podyplomowego do 6 miesięcy, a także zmiany dotyczące szkolenia specjalizacyjnego, LEK oraz Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego.
- NRL krytycznie oceniła m.in. pozarezydenckie nabory na specjalizacje, ograniczenia dotyczące PES oraz planowane wprowadzenie PEK, wskazując na możliwe negatywne skutki dla procesu kształcenia lekarzy.
- Pozytywnie oceniono likwidację uproszczonych ścieżek wykonywania zawodu dla lekarzy spoza UE, odejście od jawnej bazy pytań LEK oraz rozszerzenie możliwości prowadzenia mediacji w postępowaniach z zakresu odpowiedzialności zawodowej.
Źródło:
- https://nil.org.pl/aktualnosci/9288-w-obronie-jakosci-ksztalcenia-lekarzy-nrl-domaga-sie-zaprzestania-prac-nad-projektem-ustawy-mz
