Terapia testosteronem nie wykazała istotnej poprawy pamięci ani innych funkcji poznawczych u kobiet w okresie menopauzy i po menopauzie. Tak wynika z przeglądu naukowego opublikowanego w czasopiśmie „Reproduction and Fertility”. Naukowcy z University College London (UCL) przeanalizowali pięć badań dotyczących kobiet w wieku 41–65 lat. Podkreślają jednak, że dostępne dane są zbyt ograniczone, aby ostatecznie ocenić skuteczność testosteronu w leczeniu tzw. mgły mózgowej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czy terapia testosteronem poprawia pamięć, koncentrację i inne funkcje poznawcze u kobiet w okresie menopauzy.
- Jakie wyniki przyniósł przegląd pięciu badań przeprowadzony przez naukowców z University College London (UCL).
- Czym jest mgła mózgowa w menopauzie i jakie objawy poznawcze najczęściej zgłaszają kobiety.
- Dlaczego aktualne dowody naukowe nie uzasadniają stosowania testosteronu w leczeniu mgły mózgowej i jakie badania są jeszcze potrzebne.
Testosteron a mgła mózgowa w menopauzie – co wykazały badania?
Zespół badaczy z UCL Menopause Mind Lab przeanalizował pięć badań oceniających wpływ testosteronu na funkcje poznawcze kobiet w okresie menopauzalnym i pomenopauzalnym. Uwzględniono między innymi pamięć werbalną, uczenie się, funkcje wykonawcze oraz pamięć wzrokowo-przestrzenną.
Terapia testosteronem trwała od 4 do 26 tygodni. Uczestniczki otrzymywały hormon lub placebo, a następnie oceniano ich wyniki w testach poznawczych. Metaanaliza trzech randomizowanych badań kontrolowanych, obejmujących łącznie 244 kobiety, nie wykazała statystycznie istotnej poprawy funkcji poznawczych po zastosowaniu testosteronu. Nie oznacza to jednak, że hormon nie może wpływać na pracę mózgu. Autorzy wskazują, że liczba badań i uczestniczek była niewystarczająca do sformułowania jednoznacznych wniosków.
Czym jest mgła mózgowa w okresie menopauzy?
Mgła mózgowa, określana również jako zamglenie umysłu, to potoczne określenie subiektywnych trudności poznawczych, które mogą występować w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauzalnym. Najczęściej obejmują one:
- problemy z koncentracją i utrzymaniem uwagi,
- trudności z przypominaniem sobie słów i liczb,
- zapominanie codziennych informacji,
- częstsze gubienie przedmiotów,
- poczucie spowolnienia procesów myślowych.
Objawy te mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie, jednak nie muszą oznaczać trwałego pogorszenia zdolności poznawczych. Co istotne, stężenie testosteronu u kobiet zazwyczaj obniża się stopniowo już od wczesnej dorosłości, a nie gwałtownie w momencie menopauzy. Dlatego zależność między jego poziomem a zmianami poznawczymi pozostaje niejasna.
Testosteron w menopauzie – naukowcy ostrzegają przed niepotwierdzonymi obietnicami
Rosnące zainteresowanie terapią testosteronem wiąże się między innymi z informacjami rozpowszechnianymi w mediach społecznościowych. Hormon bywa przedstawiany jako sposób na poprawę pamięci, koncentracji i sprawności umysłowej. Tymczasem aktualne zalecenia British Menopause Society i International Menopause Society ograniczają zastosowanie testosteronu do określonych problemów związanych z obniżonym pożądaniem seksualnym, a nie leczenia zaburzeń poznawczych.
Badacze zwracają uwagę, że szczególnie niewiele wiadomo o skuteczności terapii u kobiet w okresie okołomenopauzalnym, które nie były odpowiednio reprezentowane w analizowanych badaniach.
Dlaczego potrzebne są kolejne badania?
Autorzy przeglądu wskazują na niewielkie grupy uczestniczek, ograniczoną liczbę badań oraz stosunkowo krótki czas obserwacji. Istotne będzie również uwzględnienie subiektywnych doświadczeń kobiet, ponieważ standardowe testy poznawcze nie zawsze odzwierciedlają trudności odczuwane w codziennym życiu.
Przyszłe badania powinny zatem obejmować większe populacje, szczególnie kobiety w okresie okołomenopauzalnym, oraz analizować zarówno obiektywne wyniki testów, jak i zgłaszane objawy.
Główne wnioski
- Testosteron nie ma obecnie potwierdzonej skuteczności w łagodzeniu mgły mózgowej podczas menopauzy. Przegląd pięciu badań opublikowany w „Reproduction and Fertility” nie dostarczył wystarczających dowodów na poprawę pamięci i innych funkcji poznawczych.
- Metaanaliza trzech randomizowanych badań obejmujących 244 kobiety nie wykazała statystycznie istotnych korzyści poznawczych. Uczestniczki otrzymywały testosteron lub placebo, a czas terapii w analizowanych badaniach wynosił od 4 do 26 tygodni.
- Mgła mózgowa w menopauzie obejmuje problemy z pamięcią, koncentracją i przypominaniem sobie informacji. Objawy te mogą utrudniać codzienne funkcjonowanie, jednak ich związek z poziomem testosteronu pozostaje niejasny.
- Aktualne wytyczne nie zalecają testosteronu w leczeniu zaburzeń poznawczych związanych z menopauzą. Naukowcy z University College London podkreślają, że potrzebne są większe badania kliniczne, szczególnie z udziałem kobiet w okresie okołomenopauzalnym.
Źródło:
- https://journals.bioscientifica.com/raf/article/doi/10.1530/RAF-26-0080/78282/Testosterone-Therapy-for-Cognition-in-Menopause
- https://www.ucl.ac.uk/news/2026/oct/no-evidence-testosterone-improves-brain-fog-during-menopause
