Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Dokument z 29 października 2026 r. przewiduje wprowadzenie nowego rodzaju umów dla powiatowych centrów zdrowia, ryczałtu dostępności terytorialnej oraz przedłużenie okresu, w którym NFZ nie będzie nakładał kar za brak lekarza w specjalistycznych zespołach ratownictwa medycznego. Projekt skierowano do konsultacji publicznych i opiniowania, wyznaczając 10 dni na zgłaszanie uwag.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zasady finansowania szpitali przewiduje nowy ryczałt dostępności terytorialnej.
- Jakie zmiany dotyczą powiatowych centrów zdrowia (PCZ) i gdzie mogą powstawać.
- Do kiedy NFZ ma nie nakładać kar za brak lekarza w specjalistycznych zespołach ratownictwa medycznego.
- Jak wygląda obsada lekarska ZRM S według danych Ministerstwa Zdrowia.
Nowy ryczałt dostępności terytorialnej dla szpitali
Jako pierwsi informowaliśmy 26 października 2026 r., że Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie nowego mechanizmu finansowania szpitali. Chodzi o ryczałt dostępności terytorialnej, który znalazł się właśnie w najnowszym projekcie rozporządzenia.
Nowy ryczałt ma zapewnić minimalne finansowanie określonym świadczeniodawcom zakwalifikowanym do schematu zabezpieczenia opieki szpitalnej (SZOS). Rozwiązanie obejmie placówki posiadające miejsca udzielania świadczeń wskazane w mapie potrzeb zdrowotnych jako niezbędne ze względu na dostępność czasową. Ryczałt ma umożliwić pokrycie kosztów realizacji świadczeń w danym zakresie, niezależnie od dotychczasowych zasad rozliczania.
Wysokość ryczałtu dostępności terytorialnej określi Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT). Projekt przewiduje również odpowiednie zasady rozliczania należności.
Nowelizacja wprowadza ponadto nowy rodzaj umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – umowy w rodzaju powiatowe centra zdrowia. Przypomnijmy, że przepisy obowiązujące od 25 października 2026 r. pozwalają na tworzenie powiatowych centrów zdrowia w miejscach położonych ponad 30 km od najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego (SOR) lub izby przyjęć.
![Powiatowe Centra Zdrowia coraz bliżej. MZ pokazało zakres gwarantowanych świadczeń [Lista]](https://alertmedyczny.pl/wp-content/uploads/2026/04/stetoskop-medyk-ogolne-2-300x200.jpg)
NFZ nie będzie karał za brak lekarza w karetkach do końca 2027 roku
Ministerstwo Zdrowia proponuje również przedłużenie do 31 grudnia 2027 r. okresu, w którym Narodowy Fundusz Zdrowia nie będzie nakładał kar umownych za brak lekarza systemu w obsadzie specjalistycznego zespołu ratownictwa medycznego (ZRM S).
Warunkiem zwolnienia z kar będzie zapewnienie co najmniej trzech osób uprawnionych do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, w tym ratownika medycznego lub pielęgniarki systemu.
Resort uzasadnia tę propozycję utrzymującymi się trudnościami w zatrudnianiu lekarzy systemu. Rozwiązanie ma ograniczyć obciążenia finansowe dysponentów zespołów i umożliwić dalsze funkcjonowanie karetek specjalistycznych w liczbie określonej w wojewódzkich planach działania systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne.
Warto przypomnieć, że już w 2025 r. przedłużono okres niestosowania kar umownych za brak lekarza w ZRM S – z 31 grudnia 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. Obecny projekt zakłada kolejne przesunięcie tego terminu, tym razem do końca 2027 r.
Tylko 58,5% specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego miało obsadę lekarską
Dane przedstawione przez Ministerstwo Zdrowia wskazują na utrzymujące się niedobory kadrowe w ratownictwie medycznym. Od 1 stycznia do 1 września 2026 r. obsada lekarska w specjalistycznych zespołach ratownictwa medycznego była zapewniona na poziomie 58,5%. Według stanu na 1 września w Polsce funkcjonowało 195 takich zespołów, z czego około 114 posiadało obsadę lekarską.
Ministerstwo wskazuje, że większość zadań lekarza systemu w zespołach ratownictwa medycznego mogą wykonywać ratownicy medyczni lub pielęgniarki systemu. Inaczej wygląda sytuacja w szpitalnych oddziałach ratunkowych, gdzie zastąpienie lekarzy mogłoby zakłócić funkcjonowanie systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne.
Możliwe zmiany w ustawie o Państwowym Ratownictwie Medycznym
Przedłużenie okresu niestosowania kar ma mieć charakter przejściowy. Ministerstwo Zdrowia zamierza wykorzystać ten czas na opracowanie docelowego modelu funkcjonowania ratownictwa przedszpitalnego, w szczególności określenie roli lekarza systemu.
Analiza zmian kadrowych oraz rzeczywistej obsady zespołów ma posłużyć do oceny zasadności nowelizacji ustawy z 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 października 2026 r. znajduje się na etapie konsultacji publicznych i opiniowania. Na zgłaszanie uwag przewidziano 10 dni.
Zgodnie z projektem nowelizacja ma wejść w życie następnego dnia po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Główne wnioski
- Ryczałt dostępności terytorialnej ma zapewnić minimalne finansowanie wybranym świadczeniodawcom zakwalifikowanym do SZOS. Jego wysokość określi AOTMiT.
- Powiatowe centra zdrowia (PCZ) zostaną uwzględnione jako nowy rodzaj umów z NFZ. Od 25 października 2026 r. obowiązują przepisy umożliwiające ich tworzenie na obszarach oddalonych o ponad 30 km od najbliższego SOR lub izby przyjęć.
- Do 31 grudnia 2027 r. NFZ ma nie nakładać kar za brak lekarza w ZRM S, pod warunkiem zapewnienia co najmniej trzech osób uprawnionych do wykonywania medycznych czynności ratunkowych.
- Obsada lekarska ZRM S wynosiła 58,5% w okresie od 1 stycznia do 1 września 2026 r. Spośród 195 zespołów około 114 posiadało lekarza.
Źródło:
- https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12416352/katalog/13235144#13235144
