Słuchanie ulubionej muzyki może pomóc pacjentom odczuwać mniejszy ból podczas drobnych procedur medycznych. Naukowcy ze Szpitala Uniwersyteckiego w Zurychu wykazali, że indywidualnie dobrane utwory skuteczniej łagodziły dyskomfort związany z kaniulacją żylną niż muzyka relaksacyjna. Wyniki badania obejmującego 204 pacjentów opublikowano w czasopiśmie „Frontiers in Pain Research”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czy słuchanie ulubionej muzyki może zmniejszać ból podczas wkłucia igły i kaniulacji żylnej oraz jakie wyniki przyniosło badanie opublikowane w „Frontiers in Pain Research”.
- Jakie są wyniki badania obejmującego 204 pacjentów poddawanych rezonansowi magnetycznemu, w którym porównano skuteczność ulubionej muzyki, utworów Mozarta i muzyki relaksacyjnej.
- Dlaczego indywidualnie dobrana muzyka może skuteczniej łagodzić ból niż standardowe utwory relaksacyjne i kiedy obserwowano największą poprawę.
- Jak słuchanie muzyki można wykorzystać do poprawy komfortu pacjentów podczas drobnych procedur medycznych oraz jakie ograniczenia mają dotychczasowe wyniki badań.
Czy muzyka może zmniejszać ból podczas zabiegów medycznych?
Muzyka od lat jest badana jako niefarmakologiczna metoda łagodzenia bólu i stresu. Dotychczasowe analizy wskazywały jednak na zróżnicowaną skuteczność poszczególnych rodzajów muzyki. Naukowcy ze Szpitala Uniwersyteckiego w Zurychu postanowili sprawdzić, czy znaczenie ma nie tylko samo słuchanie muzyki, ale również jej rodzaj i indywidualne preferencje pacjenta.
Chociaż nakłucie igłą to drobny zabieg, poziom bólu może się znacznie różnić u poszczególnych osób – powiedział dr Andrei Cristinel Dragnea, główny autor badania.
Badanie objęło 204 pacjentów poddawanych rezonansowi magnetycznemu
W badaniu uczestniczyło 204 pacjentów kierowanych na planowe badania rezonansu magnetycznego mózgu, kręgosłupa oraz głowy i szyi. Każdy z nich wymagał założenia kaniuli dożylnej w celu podania środka kontrastowego. Uczestników podzielono na cztery grupy:
- Pacjenci słuchający ulubionej muzyki.
- Pacjenci słuchający muzyki relaksacyjnej.
- Pacjenci słuchający Sonaty KV448 Wolfganga Amadeusza Mozarta.
- Grupa kontrolna, w której nie odtwarzano muzyki.
Osoby z pierwszej grupy mogły samodzielnie wskazać preferowanego wykonawcę lub utwór. Natężenie bólu oceniano przed zabiegiem, podczas wkłucia oraz po 30 sekundach i dwóch minutach od kaniulacji. Wykorzystano dziesięciostopniową skalę oceny bólu.
Ulubiona muzyka najskuteczniej łagodziła ból
Wyniki wykazały, że słuchanie ulubionej muzyki wiązało się z istotnym zmniejszeniem odczuwanego bólu zarówno 30 sekund, jak i dwie minuty po wkłuciu kaniuli. Efekt obserwowano u pacjentów, którzy wcześniej odczuwali ból, oraz u osób bez dolegliwości przed zabiegiem. W podgrupie pacjentów zgłaszających ból jeszcze przed kaniulacją ulubiona muzyka zmniejszała również dyskomfort w momencie wkłucia. Z kolei Sonata KV448 Mozarta wykazała korzystny efekt wyłącznie u osób odczuwających ból przed zabiegiem, i to w ocenie przeprowadzonej dwie minuty po kaniulacji.
Co ciekawe, muzyka relaksacyjna nie przyniosła istotnego zmniejszenia bólu. Badacze przypuszczają, że spokojne utwory o niewielkiej dynamice mogły w mniejszym stopniu angażować uwagę pacjentów niż muzyka wybrana zgodnie z ich preferencjami.
Dlaczego ulubione utwory mogą działać lepiej?
Naukowcy zauważyli, że efekt przeciwbólowy był wyraźniejszy po dwóch minutach niż bezpośrednio po wkłuciu. Jednym z możliwych wyjaśnień jest to, że początkowy dyskomfort odwracał uwagę pacjentów od muzyki. Niewykluczone również, że mechanizmy odpowiadające za łagodzenie bólu wymagają pewnego czasu.
Badanie nie pozwala jednak jednoznacznie wyjaśnić tych zależności. Autorzy wskazują także na ograniczenia analizy. Oceniano jedynie krótkotrwały ból związany z nakłuciem niewielką igłą. Ponadto obecność personelu medycznego i rozmowa z pacjentem mogły dodatkowo wpływać na odczuwany dyskomfort.
Główne wnioski
- Ulubiona muzyka pacjentów może zmniejszać ból związany z kaniulacją żylną. Badanie naukowców ze Szpitala Uniwersyteckiego w Zurychu, opublikowane w „Frontiers in Pain Research”, wykazało, że słuchanie indywidualnie wybranych utworów wiązało się z istotnym zmniejszeniem odczuwanego bólu zarówno 30 sekund, jak i dwie minuty po wkłuciu igły.
- W badaniu uczestniczyło 204 pacjentów poddawanych planowym badaniom rezonansu magnetycznego. Uczestników podzielono na cztery grupy: słuchających ulubionej muzyki, muzyki relaksacyjnej, Sonaty KV448 Mozarta oraz osoby, którym nie odtwarzano muzyki. Najbardziej korzystne wyniki uzyskano w grupie słuchającej własnych, preferowanych utworów.
- Muzyka relaksacyjna nie wykazała istotnego działania przeciwbólowego, a skuteczność muzyki Mozarta była ograniczona. Sonata KV448 zmniejszała odczuwany ból jedynie u pacjentów, którzy zgłaszali dolegliwości jeszcze przed kaniulacją, i tylko w ocenie przeprowadzonej dwie minuty po wkłuciu. Ulubiona muzyka przynosiła natomiast korzyści zarówno osobom z wcześniejszym bólem, jak i bez niego.
- Indywidualnie dobrana muzyka może być prostym, niefarmakologicznym sposobem poprawy komfortu pacjentów podczas drobnych zabiegów medycznych. Autorzy badania wskazują na jej potencjalne zastosowanie szczególnie u osób odczuwających lęk przed igłami lub klaustrofobię. Podkreślają jednak, że skuteczność tej metody podczas dłuższych i bardziej bolesnych procedur wymaga dalszych badań.
Źródło:
- https://www.frontiersin.org/journals/pain-research/articles/10.3389/fpain.2026.1923943/full
