Wobec narastającego zagrożenia epidemią wywołaną wirusem Bundibugyo Ebola międzynarodowe organizacje i sektor biotechnologiczny intensyfikują działania nad opracowaniem skutecznej szczepionki. Koalicja na rzecz Innowacji w Gotowości Epidemicznej (CEPI) ogłosiła współpracę z Hilleman Laboratories – singapurskim wspólnym przedsięwzięciem firmy MSD i fundacji Wellcome – której celem jest rozwój oraz produkcja dawek kandydata na szczepionkę do badań klinicznych. Projekt wykorzystuje sprawdzoną platformę rekombinowanego wirusa pęcherzykowego zapalenia jamy ustnej (rVSV), zastosowaną wcześniej w szczepionce przeciw wirusowi Ebola Zaire.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego CEPI przeznaczyła 8,5 mln dolarów na rozwój szczepionki przeciw wirusowi Bundibugyo Ebola i jaki jest cel tej inwestycji.
- Na czym polega technologia rVSV oraz dlaczego została wykorzystana do opracowania nowego kandydata na szczepionkę.
- Jaką rolę w projekcie odgrywają Hilleman Laboratories, MSD i Wellcome oraz w jaki sposób planowany jest transfer technologii do produkcji na większą skalę.
- Dlaczego opracowanie pierwszej szczepionki przeciw wirusowi Bundibugyo Ebola może mieć kluczowe znaczenie dla walki z przyszłymi epidemiami.
CEPI przeznacza 8,5 mln dolarów na rozwój szczepionki przeciw Bundibugyo Ebola
Koalicja na rzecz Innowacji w Gotowości Epidemicznej (CEPI) poinformowała o przekazaniu 8,5 mln dolarów na wsparcie prac prowadzonych przez Hilleman Laboratories. Finansowanie obejmuje dalszy rozwój technologii oraz produkcję dawek szczepionki przeznaczonych do badań klinicznych. Prace będą realizowane w zakładzie produkcyjnym Hilleman Laboratories w Singapurze. Równolegle naukowcy mają przyspieszyć działania nad opracowaniem narzędzi umożliwiających opanowanie jednej z najpoważniejszych epidemii wirusa Bundibugyo Ebola, która dotyka przede wszystkim Demokratyczną Republikę Konga.
Jeżeli badania we wczesnej fazie zakończą się powodzeniem, partnerzy planują szybki transfer technologii do dużego producenta szczepionek. Celem jest nie tylko produkcja dodatkowych dawek na potrzeby kolejnych etapów badań klinicznych, ale również zapewnienie dostępnych cenowo szczepionek dla krajów o niskich i średnich dochodach po uzyskaniu odpowiednich zgód regulacyjnych.
Wirus Bundibugyo Ebola nadal pozostaje bez zatwierdzonej szczepionki
W przeciwieństwie do szczepionki przeciw wirusowi Ebola Zaire, obecnie nie istnieje zatwierdzona szczepionka przeciw wirusowi Bundibugyo Ebola. To właśnie dlatego CEPI zdecydowała się na przyspieszenie programu rozwojowego. Jak podkreślił dr Richard Hatchett, dyrektor generalny CEPI:
W związku z niepokojącym wzrostem liczby zachorowań na wirusa Bundibugyo, epidemia szybko staje się kryzysem humanitarnym. Obecnie nie zatwierdzono żadnej szczepionki przeciw wirusowi, dlatego pilnie rozpoczynamy testy kandydatów na szczepionkę. Oparty na platformie rVSV zastosowanej w licencjonowanej szczepionce przeciwko wirusowi ebola Zaire i wspierany przez ugruntowaną wiedzę produkcyjną firm Hilleman i MSD, ten kandydat na szczepionkę może stać się ważnym narzędziem w kontroli i reagowaniu na epidemię Bundibugyo.
Według CEPI wykorzystanie istniejącej i dobrze poznanej platformy rVSV może znacząco skrócić czas potrzebny do przygotowania nowego preparatu do badań klinicznych.
Czym jest platforma rVSV?
Kandydat na szczepionkę wykorzystuje technologię rekombinowanego wirusa pęcherzykowego zapalenia jamy ustnej (rVSV). Mechanizm działania polega na wykorzystaniu zmodyfikowanego wirusa VSV jako bezpiecznego nośnika. Do jego materiału genetycznego wprowadzane jest białko powierzchniowe wirusa Bundibugyo Ebola, dzięki czemu układ odpornościowy uczy się rozpoznawać zagrożenie i przygotowuje odpowiedź immunologiczną bez kontaktu z właściwym patogenem.
Technologia rVSV została wcześniej wykorzystana przy opracowaniu licencjonowanej szczepionki przeciw wirusowi Ebola Zaire, co stanowi ważną podstawę dla obecnego programu badawczego.
Hilleman Laboratories wykorzysta doświadczenia ze szczepionki przeciw Ebola Zaire
Hilleman Laboratories odpowiada za opracowanie procesu produkcyjnego oraz przygotowanie materiału przeznaczonego do badań klinicznych. Punktem wyjścia będzie tzw. Master Virus Seed – kontrolowany materiał źródłowy opracowany wcześniej przez organizację IAVI dzięki finansowaniu CEPI. Następnie laboratorium opracuje pełny proces technologiczny oraz wyprodukuje serie szczepionki wykorzystywane podczas badań klinicznych.
Istotną rolę odegra również firma MSD, która będzie pełnić funkcję doradcy technicznego, udostępniając swoje doświadczenie naukowe i produkcyjne związane z platformą rVSV. Jak podkreślił dr Raman Rao, dyrektor generalny Hilleman Laboratories:
W związku z niepokojącym wzrostem liczby zachorowań na wirusa Bundibugyo, epidemia szybko staje się kryzysem humanitarnym. Obecnie nie zatwierdzono żadnej szczepionki przeciwko wirusowi, dlatego pilnie rozpoczynamy testy kandydatów na szczepionkę. Oparty na platformie rVSV zastosowanej w licencjonowanej szczepionce przeciwko wirusowi ebola Zaire i wspierany przez ugruntowaną wiedzę produkcyjną firm Hilleman i MSD, ten kandydat na szczepionkę może stać się ważnym narzędziem w kontroli i reagowaniu na epidemię Bundibugyo.
Nowocześniejsza produkcja może obniżyć koszty i poprawić dostępność szczepionek
Projekt wpisuje się w szerszą strategię CEPI dotyczącą modernizacji technologii produkcji szczepionek przeciw wirusowi Ebola. Na początku 2026 roku organizacja przeznaczyła do 30 mln dolarów na udoskonalenie procesu produkcyjnego szczepionki MSD przeciw wirusowi Ebola Zaire. Celem zmian jest:
- zwiększenie wydajności produkcji,
- poprawa termostabilności preparatu,
- obniżenie kosztów wytwarzania,
- możliwość przechowywania szczepionki przez kilka miesięcy w standardowych warunkach chłodniczych.
Takie rozwiązania mogłyby znacząco ułatwić prowadzenie kampanii szczepień podczas epidemii, zwłaszcza w krajach o ograniczonej infrastrukturze.
MSD i Wellcome podkreślają znaczenie współpracy międzynarodowej
Partnerzy projektu zwracają uwagę, że skuteczne reagowanie na epidemie wymaga współpracy sektora publicznego, organizacji pozarządowych i przemysłu farmaceutycznego. Chirfi Guindo z MSD powiedziała:
Współpraca międzysektorowa ma kluczowe znaczenie dla zaspokojenia niezaspokojonych globalnych potrzeb zdrowotnych i wzmocnienia gotowości — w tym w kontekście wirusa Ebola — i chwalimy CEPI i Hilleman Laboratories za ich wysiłki na rzecz opracowania kandydata na szczepionkę przeciwko wirusowi Bundibugyo. Wykorzystując unikalne mocne strony każdego z partnerów, mamy nadzieję, że świat wkrótce będzie miał nowe narzędzie do szybkiego i skutecznego reagowania na epidemie Bundibugyo.
Z kolei Charlie Weller, dyrektor ds. szczepionek w Wellcome, podkreślił:
Pilnie musimy wzmocnić nasz zestaw narzędzi przeciwko Bundibugyo. Epidemia ma miejsce w regionie dotkniętym konfliktem, niestabilnością i ograniczonymi zasobami, co sprawia, że holistyczna reakcja jest niezbędna. Nowa szczepionka, obok innych interwencji, takich jak wzmocniony nadzór, zaangażowanie społeczności oraz testowanie diagnostyki i leczenia, będzie miała kluczowe znaczenie. Wyciągając wnioski z poprzednich epidemii i szczepionki przeciwko wirusowi ebola w Zairze, jest to ważny krok w kierunku opracowania niedrogiej szczepionki, która dotrze do społeczności, które jej najbardziej potrzebują.
Singapur wzmacnia globalną gotowość epidemiczną
Projekt wpisuje się również w rozwój singapurskiego sektora nauk biomedycznych. Hilleman Laboratories od lat specjalizuje się w opracowywaniu szczepionek dla krajów o ograniczonych zasobach oraz w rozwiązaniach wspierających gotowość epidemiczną. Dodatkowym sygnałem zaangażowania Singapuru było ogłoszenie w maju 2026 roku przekazania 12 mln dolarów na wsparcie działań CEPI związanych z zapobieganiem epidemiom i pandemiom.
Dlaczego opracowanie szczepionki przeciw Bundibugyo Ebola jest tak ważne?
Choć wirus Bundibugyo Ebola występuje rzadziej niż szczep Zaire, nadal może powodować groźne epidemie o wysokiej śmiertelności. Brak zatwierdzonej szczepionki oznacza, że działania ograniczające transmisję opierają się głównie na izolacji chorych, nadzorze epidemiologicznym oraz opiece wspomagającej.
Opracowanie skutecznej szczepionki mogłoby znacząco poprawić możliwości szybkiego reagowania na przyszłe ogniska choroby, zwłaszcza w regionach o ograniczonym dostępie do infrastruktury medycznej.
Główne wnioski
- CEPI przeznaczyła 8,5 mln dolarów na rozwój i produkcję dawek kandydata na szczepionkę przeciw wirusowi Bundibugyo Ebola, które mają zostać wykorzystane w badaniach klinicznych.
- Projekt wykorzystuje sprawdzoną platformę rVSV, zastosowaną wcześniej w licencjonowanej szczepionce przeciw wirusowi Ebola Zaire, co może przyspieszyć rozwój nowego preparatu.
- Hilleman Laboratories, przy wsparciu technicznym firmy MSD, opracuje proces produkcyjny i przygotuje materiał do badań klinicznych, a w przypadku sukcesu planowany jest transfer technologii do produkcji na większą skalę.
- Obecnie nie istnieje zatwierdzona szczepionka przeciw wirusowi Bundibugyo Ebola, dlatego eksperci podkreślają, że nowy kandydat może stać się ważnym narzędziem w reagowaniu na przyszłe epidemie.
Źródło:
- https://hilleman-labs.org/press-release/hilleman-laboratories-to-develop-and-produce-cepi-backed-bundibugyo-ebolavirus-vaccine-doses-for-clinical-trials/
