Dobrostan lekarzy coraz częściej staje się tematem debaty w środowisku medycznym i w dyskusji o przyszłości systemu ochrony zdrowia. Choć lekarze odgrywają kluczową rolę w opiece nad pacjentami, ich własna kondycja psychiczna i jakość życia przez wiele lat pozostawały na marginesie badań i analiz. Pierwsze ogólnopolskie badanie dobrostanu lekarek i lekarzy w Polsce pokazuje, że codzienność medyków jest znacznie bardziej złożona, niż może się wydawać z perspektywy pacjenta. Z jednej strony aż 92% lekarzy deklaruje wysoką satysfakcję z życia. Z drugiej – codzienna praca wiąże się z ogromnym obciążeniem psychicznym, presją czasu, agresją ze strony pacjentów oraz trudnościami w godzeniu życia zawodowego z prywatnym.
Raport powstał w ramach kampanii „Specjalizacja: dobrostan lekarzy”, której celem jest zwrócenie uwagi na często pomijany aspekt funkcjonowania systemu ochrony zdrowia – kondycję psychiczną lekarzy.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego pierwsze ogólnopolskie badanie dobrostanu lekarzy w Polsce pokazuje złożony obraz pracy medyków – między satysfakcją z życia a dużym przeciążeniem psychicznym.
- Jakie są najważniejsze źródła stresu w pracy lekarzy, w tym biurokracja (54%), presja czasu (43%) oraz agresja ze strony pacjentów i ich rodzin (86%).
- W jaki sposób praca w ochronie zdrowia wpływa na życie prywatne lekarzy, relacje rodzinne oraz poczucie osamotnienia w młodszej grupie medyków.
- Dlaczego mimo licznych obciążeń aż 88% lekarzy ponownie wybrałoby ten sam zawód, wskazując na silne poczucie sensu pracy i odpowiedzialności za zdrowie pacjentów.
Pierwsze ogólnopolskie badanie dobrostanu lekarzy w Polsce
„Ogólnopolskie badanie dobrostanu lekarek i lekarzy” zostało przeprowadzone przez pracownię badawczą Zymetria w okresie od października do grudnia 2025 roku. W badaniu uczestniczyło 499 lekarzy reprezentujących 10 specjalizacji, pracujących w różnych segmentach systemu ochrony zdrowia – zarówno w:
- podstawowej opiece zdrowotnej,
- publicznych szpitalach,
- prywatnych praktykach lekarskich.
Badanie powstało z inicjatywy serwisu PolpharmaDlaCiebie.pl, który od lat rozwija narzędzia i materiały wspierające środowisko lekarskie. Jak podkreśla Anna Robak-Reczek, szefowa Zespołu ds. Strategii Komunikacyjnej i Kontentu, Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A.:
W naszych codziennych rozmowach z lekarzami coraz częściej pojawiają się tematy związane z samopoczuciem, relacjami, granicami czy zmęczeniem – kwestie, które mają ogromny wpływ na ich pracę, a rzadko wybrzmiewają publicznie. To właśnie te obserwacje stały się impulsem do rozpoczęcia kampanii „Specjalizacja: dobrostan lekarzy” i stworzenia raportu. Dla nas to naturalny krok, ponieważ już od lat jesteśmy blisko lekarzy na konferencjach naukowych, w gabinetach, a także rozwijamy serwis PolpharmaDlaCiebie.pl – miejsce, w którym lekarze znajdują nie tylko wiedzę, ale też praktyczne materiały oraz wsparcie odpowiadające na ich realne potrzeby. Dlatego poza rozmową o diagnozach i decyzjach klinicznych zależy nam, aby lepiej rozumieć ich perspektywę m.in. zadając pytanie „jak się dziś czują”.
Presja pracy i biurokracja – główne wyzwania w gabinecie
Wyniki raportu pokazują, że praca lekarza w Polsce wiąże się z wieloma czynnikami obciążającymi dobrostan psychiczny i fizyczny. Najczęściej wskazywane trudności to przede wszystkim:
- 54% lekarzy wskazuje biurokrację jako największy problem w pracy,
- 43% odczuwa silną presję czasu, wynikającą z rosnącej liczby pacjentów,
- 77% medyków doświadcza psychicznego przeciążenia związanego z pracą,
- 86% lekarzy zetknęło się z agresją ze strony pacjentów lub ich rodzin,
- 32% doświadcza takich sytuacji przynajmniej raz w miesiącu.
W praktyce oznacza to konieczność funkcjonowania w środowisku, w którym lekarze muszą jednocześnie:
- podejmować szybkie decyzje kliniczne,
- pracować pod presją czasu,
- odpowiadać za zdrowie i życie pacjentów,
- radzić sobie z rosnącymi oczekiwaniami społecznymi.
Jak podkreśla prof. dr hab. Artur Mamcarz, Kierownik III Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego:
Raport dokładnie pokazuje, z jak wymagającą rzeczywistością mierzą się dziś lekarze. Praca pod presją czasu, konieczność podejmowania szybkich decyzji klinicznych, odpowiedzialność za zdrowie i życie pacjentów oraz narastająca biurokracja sprawiają, że przeciążenie psychiczne jest w tej grupie zawodowej zjawiskiem powszechnym. Większość lekarzy deklaruje, że doświadcza go regularnie – i trudno się temu dziwić, biorąc pod uwagę tempo pracy oraz liczbę bodźców, z którymi mają do czynienia każdego dnia. Wyniki dotyczące agresji ze strony pacjentów i ich rodzin są szczególnie niepokojące. To doświadczenie, które dotyka ogromną część środowiska i realnie wpływa na poczucie bezpieczeństwa zawodowego. Takie sytuacje zostawiają po sobie nie tylko emocjonalny ślad, lecz także wzmacniają przekonanie o rosnących oczekiwaniach społecznych wobec lekarzy. Mimo tych wyzwań praca w tym zawodzie daje ogromne poczucie sensu i pozostaje dla wielu z nas źródłem głębokiej satysfakcji.
Satysfakcja z zawodu mimo trudnych warunków pracy
Jednym z najbardziej zaskakujących wniosków badania jest fakt, że mimo wielu obciążeń lekarze nadal deklarują wysokie poczucie sensu wykonywanej pracy. Aż 88% lekarzy wskazało, że ponownie wybrałoby ten sam zawód. Wynik ten potwierdza, że dla wielu przedstawicieli środowiska lekarskiego kluczowym motywatorem pozostaje:
- poczucie misji,
- odpowiedzialność za zdrowie pacjentów,
- przekonanie o społecznym znaczeniu zawodu lekarza.
Jednocześnie raport pokazuje, że satysfakcja zawodowa nie eliminuje przeciążenia psychicznego ani napięć wynikających z warunków pracy w systemie ochrony zdrowia.
Życie prywatne lekarzy – między stabilnością a ograniczonym czasem dla rodziny
Dobrostan lekarzy nie jest determinowany wyłącznie przez warunki pracy. Istotną rolę odgrywa także życie prywatne, relacje rodzinne oraz możliwości regeneracji po pracy. Wśród najważniejszych wniosków raportu znalazły się m.in.:
- 60% lekarzy będących rodzicami uważa, że zawód wpływa na ich rodzicielstwo, zapewniając stabilność finansową, ale jednocześnie ograniczając czas spędzany z dziećmi,
- 24% lekarzy uważa, że praca negatywnie wpływa na relację z partnerem lub partnerką,
- jednocześnie 83% medyków deklaruje wsparcie ze strony bliskich,
- 41% lekarzy poniżej 39 roku życia doświadcza poczucia osamotnienia.
Dane te pokazują, że młodsze pokolenie lekarzy szczególnie odczuwa napięcia między życiem zawodowym a prywatnym.
Dobrostan lekarzy jako wskaźnik kondycji systemu ochrony zdrowia
Zdaniem ekspertów badania dotyczące dobrostanu lekarzy można traktować jako swoisty barometr funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Jak zauważa prof. dr hab. Tomasz Szlendak, Dyrektor Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu:
Badania dobrostanu i satysfakcji zawodowej to rodzaj socjologicznego termometru, który wskazuje, w jakim stanie są kondycja fizyczna i psychiczna lekarzy. Badania tego rodzaju pozwalają też sprawdzić, w jakim stopniu na kondycję lekarzy wpływają zmiany w środowisku ich pracy albo zmiany społecznego postrzegania ich zawodu. Pytanie zatem, czy w przypadku dobrostanu lekarzy możemy mówić o prawidłowej temperaturze i względnym zdrowiu, o stanie podgorączkowym czy może o gorączce wskazującej na poważne zapalenie?
Profesor zwraca uwagę na interesujący paradoks. Z jednej strony 92% lekarzy deklaruje zadowolenie z życia, co stanowi wynik wyższy niż w populacji ogólnej. Z drugiej jednak strony dobrostan ten jest w dużej mierze związany z samym faktem wykonywania zawodu lekarza – jego sensem i społecznym znaczeniem.
Pełna wersja raportu znajduje się pod tym linkiem: https://polpharma.pl/materialy-do-pobrania/#!dobrostan-lekarzy
Główne wnioski
- Pierwsze ogólnopolskie badanie dobrostanu lekarzy przeprowadzone przez pracownię Zymetria w 2025 roku objęło 499 lekarzy z 10 specjalizacji i pokazało skalę wyzwań stojących przed środowiskiem medycznym.
- 54% lekarzy wskazuje biurokrację jako największą trudność w pracy, 43% odczuwa presję czasu, a aż 77% deklaruje psychiczne przeciążenie związane z wykonywaniem zawodu.
- 86% lekarzy zetknęło się z agresją ze strony pacjentów lub ich rodzin, a 32% doświadcza takich sytuacji co najmniej raz w miesiącu, co wpływa na poczucie bezpieczeństwa zawodowego.
- Mimo trudnych warunków pracy aż 92% lekarzy deklaruje zadowolenie z życia, a 88% wybrałoby ten zawód ponownie, wskazując na silne poczucie misji i sensu pracy w medycynie.
Źródło:
- Materiał prasowy
