W Ministerstwie Zdrowia ruszyła analiza zmian, które mogłyby odciążyć podstawową opiekę zdrowotną w okresach największego obłożenia. Podczas spotkania z udziałem ZUS, Rzecznika Praw Pacjenta oraz ekspertów omówiono możliwość wprowadzenia krótkich zwolnień lekarskich wystawianych przez pielęgniarki w prostych przypadkach infekcyjnych. To rozwiązanie, według części środowiska, mogłoby skrócić kolejki i ograniczyć niepotrzebne wizyty w SOR, ale budzi sprzeciw samorządu lekarskiego.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie rozwiązanie dotyczące krótkich zwolnień analizuje Ministerstwo Zdrowia.
- Jaką rolę w pracach pełnią ZUS, Rzecznik Praw Pacjenta, eksperci i prof. Agnieszka Mastalerz-Migas.
- Dlaczego część środowiska uważa, że pielęgniarki mogłyby odciążyć POZ.
- Jakie zastrzeżenia wobec propozycji przedstawia Naczelna Rada Lekarska.
Analiza zmian w POZ i pierwsze spotkanie robocze
Spotkanie odbyło się z inicjatywy wiceministry zdrowia Katarzyny Kęckiej i dotyczyło sposobów poprawy dostępności świadczeń w POZ w okresach największego przeciążenia, szczególnie w sezonie infekcyjnym oraz podczas przerw świątecznych. W rozmowach uczestniczyli przedstawiciele ZUS, Rzecznik Praw Pacjenta, eksperci oraz konsultant krajowa medycyny rodzinnej prof. Agnieszka Mastalerz-Migas, która przygotowuje rekomendacje dla resortu. Jak wskazywano, „dostępność w POZ nie poprawia się hasłami. Poprawia się decyzjami, które porządkują system i skracają pacjentowi drogę do świadczenia”.
Jednym z omawianych tematów była możliwość wystawiania krótkich zwolnień lekarskich przez pielęgniarki pierwszego kontaktu – np. do 5 dni – w sytuacjach prostych infekcji, które nie wymagają konsultacji lekarskiej. Resort podkreślił, że nie chodzi o tworzenie nowych kompetencji, ale o wykorzystanie kwalifikacji, które pielęgniarki i położne już posiadają. Według szacunków około 4,5 tys. pielęgniarek mogłoby realizować takie świadczenia, a część placówek w Polsce działa już w modelu, który przynosi dobre efekty organizacyjne.
Możliwe efekty systemowe i stanowisko ZUS
Podczas dyskusji zwracano uwagę na potencjalne korzyści: krótsze kolejki w POZ, szybszą obsługę pacjentów w prostych infekcjach, ograniczenie niepotrzebnych wizyt w SOR oraz większą stabilność działania świadczeniodawców w okresach nagłego wzrostu zachorowań.
Przedstawiciele ZUS potwierdzili gotowość do dalszej współpracy, zaznaczając potrzebę dopracowania procedur, procesu wystawiania zwolnień oraz rozwiązań technicznych. Omawiano również możliwe bariery i model organizacyjny, który pozwoli zachować bezpieczeństwo i spójność systemu.
Co dalej z pracami nad zmianami?
Dalsze prace będą prowadzone etapowo, a ich podstawą staną się rekomendacje prof. Mastalerz-Migas oraz kolejne uzgodnienia z partnerami systemu. Ministerstwo zapowiada kontynuację analiz, które mają pomóc ustalić, czy proponowany model może poprawić organizację opieki i jednocześnie zachować wysokie standardy bezpieczeństwa pacjentów.
Krytyczne stanowisko NRL
Przypomnijmy, że Naczelna Rada Lekarska wielokrotnie sprzeciwiała się nadaniu pielęgniarkom prawa do wystawiania krótkich zwolnień. Najnowsze stanowisko – nr 10/26/P-IX z 6 lutego 2026 r. – ponownie odrzuca tę propozycję. W dokumencie samorząd lekarski jednoznacznie wskazał, że nie akceptuje pomysłu, by pielęgniarki w ramach zaawansowanej praktyki mogły samodzielnie orzekać o krótkotrwałej niezdolności do pracy. Wskazano, że takie rozwiązanie może budzić obawy dotyczące zakresu odpowiedzialności zawodowej oraz ryzyka dodatkowego obciążenia kadry pielęgniarskiej.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia analizuje wprowadzenie krótkich zwolnień do 5 dni wystawianych przez pielęgniarki w prostych infekcjach, co ma poprawić dostępność w POZ.
- Około 4,5 tys. pielęgniarek mogłoby realizować takie świadczenia, a w części placówek podobny model działa już z dobrym efektem organizacyjnym.
- ZUS deklaruje gotowość współpracy, wskazując na konieczność dopracowania procesu, procedur oraz technicznych rozwiązań związanych ze zwolnieniami.
- NRL sprzeciwia się proponowanej zmianie, argumentując, że może ona zwiększyć odpowiedzialność i obciążenie zawodowe pielęgniarek.
Źródło:
- MZ / Linkedin
