Bayer ogłosił propozycję ogólnokrajowej ugody zbiorowej w Stanach Zjednoczonych o łącznej wartości do 7,25 miliarda dolarów, mającej na celu rozwiązanie dziesiątek tysięcy obecnych i przyszłych roszczeń dotyczących herbicydu Roundup™. Spory koncentrują się wokół zarzutów, że stosowanie produktu – zawierającego glifosat – doprowadziło do rozwoju chłoniaka nieziarniczego (NHL) oraz innych nowotworów. Proponowane porozumienie stanowi kluczowy element wielotorowej strategii Bayera zmierzającej do ograniczenia ryzyka prawnego związanego z przejęciem Monsanto w 2018 roku za 63 miliardy dolarów.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jaką propozycję ugody o wartości 7,25 mld USD przedstawił Bayer w sprawach dotyczących Roundupu i chłoniaka nieziarniczego.
- Ilu powodów obejmują obecne spory sądowe oraz jakie roszczenia są przedmiotem postępowań w USA.
- Jak będzie finansowany 21-letni program roszczeń i jakie konsekwencje finansowe poniesie Bayer.
- Dlaczego sprawa przed Sądem Najwyższym USA ma kluczowe znaczenie dla przyszłych pozwów związanych z glifosatem.
Skala sporów: 65 tysięcy pozwów i wieloletnie ryzyko prawne
Bayer, poprzez swoją spółkę zależną Monsanto, mierzy się obecnie z około 65 000 pozwów w sądach stanowych i federalnych w USA. Powodowie twierdzą, że po stosowaniu Roundupu – zarówno w domu, jak i w pracy – rozwinął się u nich chłoniak nieziarniczy.
Firma od lat podtrzymuje, że Roundup i jego substancja czynna, glifosat, są bezpieczne dla ludzi, a wiodące organy regulacyjne – w tym amerykańska Agencja Ochrony Środowiska (EPA) oraz instytucje unijne – uznają herbicydy na bazie glifosatu za niestwarzające ryzyka rakotwórczego przy prawidłowym stosowaniu.
Proponowana ugoda: finansowanie do 21 lat
Propozycja ugody została złożona w Sądzie Okręgowym miasta St. Louis w stanie Missouri i obejmuje utworzenie długoterminowego programu roszczeń finansowanego przez okres do 21 lat. Łączne finansowanie ma wynieść do 7,25 miliarda dolarów amerykańskich.
Monsanto będzie dokonywać malejących, ograniczonych rocznych płatności, co – jak podkreśla firma – ma zapewnić większą przewidywalność finansową oraz kontrolę nad kosztami postępowań sądowych. Ugoda:
- obejmuje większość obecnych i przyszłych roszczeń dotyczących NHL,
- wymaga zatwierdzenia przez sąd,
- nie oznacza przyznania się do odpowiedzialności ani winy,
- pozwala firmie wycofać się, jeśli zbyt wielu powodów odmówi udziału.
Program obejmie osoby, które były narażone na Roundup™ przed 17 lutego 2026 r. i mają obecnie diagnozę NHL lub otrzymają ją w ciągu 16 lat od ostatecznego zatwierdzenia ugody.
Strategia równoległa: sprawa przed Sądem Najwyższym USA
Ugoda zbiorowa stanowi element szerszej strategii prawnej, obejmującej również postępowanie przed Sądem Najwyższym USA w sprawie Durnell. Kluczową kwestią jest rozstrzygnięcie, czy roszczenia stanowe oparte na zarzucie braku odpowiedniego ostrzeżenia są wyłączone przez prawo federalne.
Proponowana ugoda zbiorowa, wraz ze sprawą przed Sądem Najwyższym, stanowi istotną drogę wyjścia z niepewności związanej z procesem sądowym i pozwala nam poświęcić całą uwagę rozwojowi innowacji, które leżą u podstaw naszej misji: Zdrowie dla wszystkich, Głód dla nikogo – powiedział Bill Anderson, dyrektor generalny Bayer. Ten proces i wynikające z niego koszty podkreślają potrzebę wytycznych Sądu Najwyższego w sprawie jasnych regulacji w amerykańskim rolnictwie. Ugoda zbiorowa i sprawa przed Sądem Najwyższym są niezbędne, aby pomóc w osiągnięciu najsilniejszego, najpewniejszego i najszybszego rozwiązania tego sporu.
Pozytywne orzeczenie Sądu Najwyższego mogłoby ograniczyć zarówno obecne, jak i przyszłe roszczenia oparte na teoriach ostrzegawczych.
Konsekwencje finansowe dla Bayera
Skutki finansowe proponowanych rozstrzygnięć są znaczące. Bayer zapowiedział zwiększenie rezerw i zobowiązań z tytułu sporów sądowych z 7,8 miliarda euro do 11,8 miliarda euro, z czego 9,6 miliarda euro dotyczy glifosatu. W 2026 roku spółka przewiduje wypłaty z tytułu postępowań sądowych na poziomie około 5 miliardów euro oraz ujemny wolny przepływ środków pieniężnych. Aby zabezpieczyć finansowanie, firma dysponuje kredytem bankowym w wysokości 8 miliardów dolarów.
Po ogłoszeniu informacji akcje Bayera wzrosły o 7,7%, osiągając najwyższy poziom od września 2023 r. Ingo Speich z Deka Investment skomentował:
Działanie Bayera znacząco zmniejszy ryzyko prawne. Chociaż ugoda jest bardzo kosztowna, należy ją przyjąć z zadowoleniem, ponieważ obejmuje ona przyszłe roszczenia.
Różnice wobec propozycji z 2020 roku
Nowa propozycja różni się istotnie od wcześniejszej ugody zaproponowanej w 2020 roku. Obecny program ma charakter długoterminowy, obejmuje finansowanie do 21 lat i nie przewiduje panelu ekspertów naukowych, który miałby rozstrzygać przyszłe spory po określonym czasie.
Zarządzaniem programem ma zająć się profesjonalny administrator roszczeń, co ma zwiększyć przejrzystość i efektywność procesu.
Znaczenie dla rolnictwa i regulacji
Bayer podkreśla, że niepewność regulacyjna wokół glifosatu może zagrozić dostępności innowacji w rolnictwie. Herbicydy na bazie glifosatu pozostają jednym z kluczowych narzędzi stosowanych przez rolników w celu zwiększania wydajności produkcji żywności. Spółka deklaruje dalsze działania legislacyjne i regulacyjne w celu zapewnienia jasności przepisów oraz ograniczenia ryzyka sporów sądowych.
O Bayer
Bayer to globalne przedsiębiorstwo działające w obszarze nauk przyrodniczych, koncentrujące się na ochronie zdrowia i żywieniu. W 2024 roku firma zatrudniała około 93 000 pracowników i osiągnęła sprzedaż w wysokości 46,6 miliarda euro. Wydatki na badania i rozwój wyniosły 6,2 miliarda euro.
Główne wnioski
- Bayer (Monsanto) proponuje ogólnokrajową ugodę w USA o wartości do 7,25 mld USD, obejmującą obecne i przyszłe roszczenia dotyczące Roundup™ i chłoniaka nieziarniczego (NHL).
- Spółka mierzy się z około 65 000 pozwów, a nowy program roszczeń ma być finansowany przez okres do 21 lat w formie ograniczonych, malejących płatności rocznych.
- Rezerwy i zobowiązania prawne Bayera wzrosną z 7,8 mld euro do 11,8 mld euro, a wypłaty w 2026 r. mogą sięgnąć ok. 5 mld euro.
- Ugoda nie oznacza przyznania się do winy i jest elementem szerszej strategii, obejmującej również postępowanie przed Sądem Najwyższym USA w sprawie Durnell.
Źródło:
- https://www.bayer.com/media/en-us/monsanto-announces-roundup-class-settlement-agreement-to-resolve-current-and-future-claims/
