W Polsce ok. 3 miliony osób zmaga się z cukrzycą, a kolejne 5 milionów ma tzw. stan przedcukrzycowy – alarmuje prof. Irina Kowalska, prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Podczas konferencji „Diabetologia 2024” specjalistka zaapelowała o poprawę wykrywalności cukrzycy, podkreślając, że faktyczna liczba chorych jest znacznie większa niż oficjalne dane.
Cukrzyca typu 2 – dominujący problem zdrowotny
Cukrzyca dotyka obecnie 8-9% Polaków, jednak faktyczna liczba osób z tą chorobą może być niemal dwukrotnie większa, jeśli uwzględnić przypadki niewykryte. Prof. Kowalska zaznaczyła, że aż 85-90% chorych zmaga się z cukrzycą typu 2. Dodała również, że:
W 90% przypadków cukrzyca typu 2 jest związana z otyłością lub nadmiernym i nieprawidłowym rozkładem w organizmie tkanki tłuszczowej.
Badania przeprowadzone na mieszkańcach Białegostoku wykazały, że u 13,9% populacji występuje cukrzyca, przy czym u połowy z nich choroba była wcześniej nierozpoznana. Wyniki te sugerują, że w całym kraju problem może być jeszcze poważniejszy.
Stan przedcukrzycowy – alarmujące liczby
Stan przedcukrzycowy to etap poprzedzający rozwój pełnoobjawowej cukrzycy, charakteryzujący się nieprawidłowym poziomem glikemii na czczo (100-125 mg/dl). W Polsce dotyka on około 5 milionów osób, jednak badania białostockie sugerują, że liczba ta może być jeszcze wyższa. W badanej grupie aż 40% osób miało stan przedcukrzycowy, co oznacza, że mniej niż połowa badanych wykazywała prawidłową tolerancję glukozy.
Dlaczego wczesne wykrywanie jest kluczowe?
Cukrzyca, szczególnie w zaawansowanym stadium, prowadzi do wielu groźnych powikłań, takich jak:
- choroby sercowo-naczyniowe (zawały serca, udary mózgu),
- niewydolność nerek,
- miażdżyca kończyn dolnych,
- pogorszenie lub utrata wzroku.
Jak podkreśliła prof. Kowalska – wczesne rozpoznanie choroby, szczególnie na etapie stanu przedcukrzycowego, pozwala zapobiegać tym powikłaniom i uchronić wielu pacjentów przed rozwojem pełnej cukrzycy.
Zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego
Polskie Towarzystwo Diabetologiczne rekomenduje regularne badania przesiewowe w kierunku cukrzycy. Zalecenia obejmują badania co trzy lata dla wszystkich osób po 45. roku życia i badania raz w roku dla osób z grup ryzyka, takich jak:
- nadwaga lub otyłość (BMI powyżej 25 punktów),
- duży obwód w talii (ponad 80 cm u kobiet, ponad 94 cm u mężczyzn),
- cukrzyca w rodzinie (rodzice, rodzeństwo),
- przebyty stan przedcukrzycowy lub cukrzyca ciążowa,
- nadciśnienie tętnicze (powyżej 140/90 mmHg),
- dyslipidemia (niski poziom HDL i wysoki poziom LDL),
- choroby sercowo-naczyniowe.
Badania diagnostyczne obejmują oznaczenie poziomu glukozy na czczo, test tolerancji glukozy oraz pomiar hemoglobiny glikowanej (HbA1c). Ten ostatni wskaźnik pozwala ocenić długoterminowy poziom cukru we krwi.
Nowoczesne terapie i wsparcie dla diabetyków
Nowoczesne leki przeciwcukrzycowe dają nadzieję na cofnięcie rozwoju choroby, zwłaszcza gdy leczenie jest wspierane przez zmianę stylu życia. Jak podkreśliła prof. Kowalska, odpowiednia dieta, redukcja masy ciała i regularna aktywność fizyczna mogą znacząco poprawić wyniki leczenia.
Coraz więcej ośrodków oferuje także pomoc psychodiabetologiczną, która wspiera pacjentów w radzeniu sobie z obciążeniami emocjonalnymi związanymi z chorobą. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne udostępniło Polską Mapę Psychodiabetologiczną, wskazującą miejsca, gdzie można uzyskać takie wsparcie.
Cukrzyca jest poważnym problemem zdrowotnym i społecznym, dotykającym miliony Polaków. Wczesne rozpoznanie tej choroby, szczególnie na etapie stanu przedcukrzycowego, pozwala zapobiec jej rozwojowi i uniknąć licznych powikłań. Kluczowe jest zwiększenie świadomości społecznej oraz regularne badania przesiewowe, które mogą uratować zdrowie i życie wielu osób.
Źródło:
- Nauka w Polsce
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne
