Dieta sokowa od lat cieszy się dużą popularnością jako sposób na szybkie oczyszczenie organizmu, redukcję masy ciała i poprawę samopoczucia. Jej zwolennicy twierdzą, że dostarcza organizmowi skoncentrowanych witamin i minerałów, odciążając układ trawienny. Jednak najnowsze badania naukowców z Northwestern University, opublikowane w „Nutrients”, sugerują, że już po trzech dniach stosowania może powodować poważne zaburzenia mikrobiomu i zwiększać stan zapalny w organizmie.
Jak działa dieta sokowa i dlaczego budzi kontrowersje?
Dieta sokowa polega na spożywaniu wyłącznie świeżo wyciskanych soków owocowych i warzywnych przez określony czas – najczęściej od jednego do kilku dni. W tym czasie rezygnuje się z pokarmów stałych, co ma na celu „detoksykację” organizmu, poprawę trawienia, redukcję masy ciała i ogólną regenerację.
Chociaż niektóre osoby odczuwają krótkotrwałe korzyści, takie jak uczucie lekkości czy poprawa wyglądu skóry, eksperci coraz częściej podkreślają negatywne skutki zdrowotne tego sposobu odżywiania. Nowe badania wykazały, że dieta sokowa może wywołać szybkie zmiany w mikrobiomie jelitowym i jamy ustnej, zwiększając ryzyko stanów zapalnych oraz negatywnie wpływając na metabolizm i zdrowie psychiczne.
Nowe badania: już trzy dni na diecie sokowej mogą wpłynąć na mikrobiom
Naukowcy z Northwestern University przebadali trzy grupy zdrowych dorosłych:
- Pierwsza grupa spożywała wyłącznie świeże soki.
- Druga grupa piła soki, ale jednocześnie spożywała pełnowartościowe posiłki.
- Trzecia grupa jadła tylko pełnowartościową żywność roślinną, bez soków.
Aby dokładnie przeanalizować zmiany w mikrobiomie, naukowcy pobrali próbki śliny, wymazy z policzków i próbki kału przed, w trakcie i po zakończeniu diety.
Okazało się, że grupa spożywająca wyłącznie soki doświadczyła największych zmian w mikrobiomie wzrosła liczba bakterii związanych ze stanem zapalnym i zwiększoną przepuszczalnością jelit. Dla porównania, osoby spożywające pełnowartościową żywność roślinną miały bardziej korzystne zmiany w mikrobiomie.
Spożywanie dużych ilości soku z niewielką ilością błonnika może prowadzić do zaburzeń równowagi mikrobiomu, które mogą mieć negatywne konsekwencje, takie jak stan zapalny i pogorszenie zdrowia jelit
– wyjaśniła dr Melinda Ring, dyrektor Osher Center for Integrative Health w Northwestern University Feinberg School of Medicine.
Brak błonnika – kluczowy problem diety sokowej
Wyciskanie soków usuwa większość błonnika zawartego w owocach i warzywach. To właśnie błonnik jest kluczowy dla zdrowia mikrobiomu, ponieważ stanowi pożywienie dla pożytecznych bakterii jelitowych, które produkują związki przeciwzapalne, np. maślan.
Natomiast dieta oparta na samych sokach dostarcza głównie cukrów prostych, co sprzyja namnażaniu się szkodliwych bakterii, prowadząc do zaburzeń równowagi mikrobiologicznej. W konsekwencji może to wpłynąć na:
- metabolizm (wzrost poziomu cukru we krwi i insulinooporność),
- układ odpornościowy (większa podatność na infekcje),
- zdrowie psychiczne (zwiększone ryzyko stanów depresyjnych i zaburzeń poznawczych).
Drastyczne zmiany w mikrobiomie jamy ustnej
Choć mikrobiom jelitowy osób na diecie sokowej pozostał stosunkowo stabilny, największe zmiany zaobserwowano w mikrobiomie jamy ustnej. Liczba korzystnych bakterii Firmicutes zmniejszyła się, a wzrosła ilość bakterii Proteobacteria – grupy związanej ze stanem zapalnym. To odkrycie sugeruje, że już po kilku dniach diety sokowej może dojść do niekorzystnych zmian w jamie ustnej, co może mieć wpływ na zdrowie całego organizmu.
To podkreśla, jak szybko wybory dietetyczne mogą wpływać na populacje bakterii związanych ze zdrowiem
– powiedziała dr Ring.
Mikrobiom jamy ustnej wydaje się być szybkim barometrem wpływu diety.
Czy dieta sokowa jest bezpieczna?
Dieta sokowa jest szczególnie niezalecana dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących, osób z cukrzycą, insulinoopornością oraz schorzeniami metabolicznymi. W ich przypadku wysoka zawartość cukru i brak błonnika mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Zdaniem autorów badania, należy zachować ostrożność i nie traktować soków jako substytutu pełnowartościowej diety. Warto również pamiętać, że oczyszczanie organizmu to proces, który zachodzi naturalnie w wątrobie i nerkach – nie wymaga restrykcyjnych diet eliminacyjnych.
Jak bezpiecznie spożywać soki?
Jeśli lubisz soki, warto pamiętać o kilku zasadach:
- Nie rezygnuj z pokarmów stałych – soki mogą być uzupełnieniem diety, ale nie powinny jej całkowicie zastępować.
- Postaw na koktajle – miksowanie całych owoców i warzyw pozwala zachować błonnik.
- Wybieraj warzywa zamiast owoców – ograniczaj ilość cukru, dodając do soków więcej warzyw, np. szpinaku, jarmużu czy selera.
- Łącz soki z pełnowartościową żywnością – włączenie zdrowych tłuszczów i białka pomoże zrównoważyć poziom cukru we krwi.
Jeśli uwielbiasz soki, warto spożywać je w sposób przemyślany – najlepiej jako dodatek do pełnowartościowej diety. Jak podkreśla dr Ring:
Jeśli uwielbiasz soki, rozważ miksowanie, aby zachować nienaruszony błonnik, lub łącz soki z pełnowartościowymi produktami, aby zrównoważyć wpływ na mikrobiom.
Źródła:
- Nutrients
- news.northwestern.edu
- gemini.pl
- womenshealthmag.com
