Do organizacji reprezentujących opiekunów medycznych docierają informacje o redukcjach etatów i próbach zastępowania tych pracowników osobami zatrudnianymi m.in. jako sanitariusze czy salowe. Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi dla Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Opiekunów Medycznych wskazało, że czynności zawodowych opiekuna medycznego nie można powierzyć osobie, która nie ma wymaganych kwalifikacji. Jednocześnie ministra zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda, pytana 22 września o sytuację tej grupy zawodowej, zaznaczyła, że sposób organizacji pracy i struktura zatrudnienia pozostają w gestii dyrektorów szpitali.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak Ministerstwo Zdrowia interpretuje przepisy dotyczące czynności zawodowych opiekuna medycznego.
- Czy salowa, sanitariusz lub osoba zatrudniona na innym stanowisku pomocniczym może przejąć zadania opiekuna medycznego.
- Jak do sytuacji opiekunów medycznych odniosła się ministra zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.
- Jakie sygnały o redukcjach etatów docierają do organizacji reprezentujących opiekunów medycznych.
Opiekunowie medyczni alarmują o redukcjach i zmianach stanowisk
Ogólnopolskie Stowarzyszenie Opiekunów Medycznych informuje o sygnałach dotyczących likwidowania stanowisk opiekunów medycznych i powierzania ich zadań osobom zatrudnianym jako salowe, sanitariusze, asystenci pacjenta czy asystenci pielęgniarki.
Stowarzyszenie zwróciło się w tej sprawie do Ministerstwa Zdrowia o interpretację obowiązujących przepisów. Resort wskazał, że czynności zawodowe przypisane opiekunowi medycznemu może wykonywać osoba posiadająca kwalifikacje do tego zawodu i zatrudniona zgodnie z nimi. Część tych czynności może wykonywać również pielęgniarka – o ile mieszczą się one w zakresie jej kwalifikacji i kompetencji.
Opiekun medyczny należy do zawodów objętych ustawą z 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych. Osoby posiadające wymagane kwalifikacje mogą być wpisywane do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego.
Salowa lub sanitariusz nie mogą przejąć czynności bez odpowiednich kwalifikacji
Stanowisko Ministerstwa Zdrowia jest jednoznaczne w kwestii kwalifikacji. Samo zatrudnienie pracownika jako sanitariusza, salowej, asystenta pacjenta czy asystenta pielęgniarki nie daje prawa do wykonywania czynności zawodowych zastrzeżonych dla opiekuna medycznego.
Jak przekazał resort w odpowiedzi dla Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Opiekunów Medycznych:
– Sam fakt zatrudnienia na takim stanowisku, przeszkolenie stanowiskowe lub określenie przez pracodawcę zakresu obowiązków nie zastępują kwalifikacji wymaganych dla zawodu opiekuna medycznego i nie uprawniają do wykonywania czynności przypisanych temu zawodowi.
Ministerstwo przypomina również o odpowiedzialności kierownika podmiotu leczniczego. Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy o działalności leczniczej powinien on zatrudniać pracowników posiadających kwalifikacje odpowiednie do zajmowanego stanowiska. Nie może więc poprzez ustalenie zakresu obowiązków powierzyć pracownikowi czynności wymagających kwalifikacji właściwych dla określonego zawodu medycznego, jeśli dana osoba ich nie posiada.
MZ wskazuje na różnice między opiekunem medycznym a salową i sanitariuszem
Ministerstwo odwołało się także do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 10 lipca 2023 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami.
Stanowisko opiekuna medycznego może zajmować osoba posiadająca kwalifikacje określone w ustawie o niektórych zawodach medycznych. Inaczej wyglądają wymagania wobec sanitariusza (noszowego) i salowej – zgodnie z rozporządzeniem wystarczające może być wykształcenie podstawowe oraz odpowiednie przeszkolenie zawodowe.
Resort odniósł się również do stanowisk asystenta pacjenta i asystenta pielęgniarki, których nie wymieniono w tym rozporządzeniu. Dyrektor może tworzyć inne stanowiska pracy i ustalać wymagania dla zatrudnionych na nich osób, jednak – jak zaznacza MZ – nie może w ten sposób obchodzić przepisów dotyczących kwalifikacji wymaganych do wykonywania określonego zawodu medycznego.
Oznacza to, że sama zmiana nazwy stanowiska nie pozwala powierzyć pracownikowi czynności zawodowych opiekuna medycznego, jeśli nie posiada on wymaganych kwalifikacji.
Pełne stanowisko resortu opublikowało 22 września Ogólnopolskie Stowarzyszenie Opiekunów Medycznych.
Ministra zdrowia: organizacja pracy należy do dyrektorów szpitali
O sytuację opiekunów medycznych została zapytana 22 września, po posiedzeniu Rady Ministrów, ministra zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.
Szefowa resortu wskazała, że decyzje dotyczące struktury zatrudnienia i sposobu organizacji pracy należą do kierujących poszczególnymi placówkami. Zwróciła uwagę, że zapotrzebowanie na poszczególne grupy personelu może zależeć m.in. od profilu oddziału, proporcji między liczbą pielęgniarek i opiekunów medycznych oraz rodzaju udzielanych świadczeń.
Ministra zaznaczyła zarazem, że opiekunowie medyczni pełnią istotną rolę we wspieraniu bezpośredniej opieki nad pacjentami. Sposób organizacji ich pracy i decyzje kadrowe pozostawiła jednak dyrektorom podmiotów leczniczych.
Krajowa Rada Opiekunów Medycznych również pyta o przyszłość zawodu
Nie jest to pierwszy sygnał ze środowiska opiekunów medycznych dotyczący sytuacji zatrudnieniowej. Jak już informowaliśmy w serwisie, Krajowa Rada Opiekunów Medycznych (KROM) zwróciła uwagę na informacje o zwolnieniach, redukcjach etatów oraz zmianach stanowisk z opiekuna medycznego na sanitariusza.
Rada zastrzegała przy tym, że docierające do niej doniesienia pochodzą z różnych źródeł i mają różny stopień wiarygodności. Zaapelowała więc o przedstawienie konkretnych danych pozwalających ocenić rzeczywistą skalę zjawiska oraz o rozmowę na temat przyszłości zawodu.
Według danych przedstawianych przez KROM zawód opiekuna medycznego wykonuje obecnie ponad 13 tys. osób. Grupa ta miała wspierać przede wszystkim personel pielęgniarski w opiece nad pacjentami. Rozwój tego zawodu wiązano również ze starzeniem się społeczeństwa i rosnącym zapotrzebowaniem na świadczenia opiekuńcze.
W Szpitalu Czerniakowskim zmiany mają dotyczyć 49 osób
Do dyskusji dochodzą informacje o sytuacji w konkretnych placówkach. Według informacji Rynku Zdrowia w Szpitalu Czerniakowskim w Warszawie planowana redukcja zatrudnienia lub zmiana jego warunków ma dotyczyć 49 osób.
Doniesienia o zmianach kadrowych oraz sygnały zbierane przez organizacje reprezentujące opiekunów medycznych rodzą pytanie o skalę zjawiska w całym kraju. Na razie brak jest danych pozwalających stwierdzić, ile szpitali zdecydowało się na redukcję etatów tej grupy zawodowej lub zmianę struktury zatrudnienia.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że czynności zawodowe opiekuna medycznego wymagają odpowiednich kwalifikacji i nie mogą być powierzane osobom, które ich nie posiadają.
- Ministra zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda zaznaczyła, że organizacja pracy i struktura zatrudnienia należą do dyrektorów placówek.
- Krajowa Rada Opiekunów Medycznych informuje o sygnałach dotyczących zwolnień, redukcji etatów i zmian stanowisk. Według KROM zawód opiekuna medycznego wykonuje ponad 13 tys. osób.
- Według Rynku Zdrowia w Szpitalu Czerniakowskim w Warszawie redukcja lub zmiana warunków zatrudnienia ma dotyczyć 49 osób.
Źródło:
- Ogólnopolskie Stowarzyszenie Opiekunów Medycznych / Facebook
