Narodowy Fundusz Zdrowia chce ujednolicić zasady profilaktyki i leczenia odleżyn u pacjentów objętych opieką paliatywną i hospicyjną. Projekt zarządzenia Prezesa NFZ przewiduje m.in. regularną ocenę ryzyka powstania odleżyn, dokumentację fotograficzną zmian, ocenę bólu i stanu odżywienia oraz udział fizjoterapeuty w usprawnianiu pacjenta. Nowe wymagania mają dotyczyć zarówno opieki stacjonarnej, jak i domowej. Uwagi do projektu można zgłaszać do 23 września 2026 r., a zarządzenie ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie nowe zasady profilaktyki i leczenia odleżyn NFZ chce wprowadzić w opiece paliatywnej i hospicyjnej.
- Jak często ma być oceniane ryzyko odleżyn i stan odżywienia pacjenta oraz kiedy zmiany będą dokumentowane fotograficznie.
- Jaką rolę w nowych zasadach mają odgrywać ocena bólu, żywienie i rehabilitacja.
- Kiedy planowane zmiany mają wejść w życie i do kiedy można zgłaszać uwagi do projektu.
Każdy pacjent ma być oceniany pod kątem ryzyka odleżyn
Centrala NFZ skierowała do opiniowania projekt zarządzenia zmieniającego warunki zawierania i realizacji umów w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna. Do obowiązujących regulacji ma zostać dodany nowy załącznik określający zasady postępowania w profilaktyce i leczeniu odleżyn.
Projekt zakłada, że u każdego pacjenta objętego opieką paliatywną i hospicyjną – zarówno stacjonarną, jak i domową – będzie oceniane ryzyko wystąpienia odleżyn. Świadczeniodawca będzie również zobowiązany do posiadania i stosowania procedury profilaktyki oraz postępowania z pacjentami, u których odleżyny już występują.
Ocena ryzyka ma być przeprowadzana przy wykorzystaniu skal rekomendowanych przez EPUAP/NPIAP/PPPIA i dokumentowana co najmniej raz w miesiącu. Miejsca szczególnie narażone na powstawanie zmian mają być obserwowane przy każdej czynności, która na to pozwala, a w opiece domowej – podczas każdej wizyty.
Dokumentacja prowadzona przez placówkę ma obejmować profilaktykę i leczenie odleżyn oraz indywidualny plan opieki.
Zdjęcia odleżyn trafią do dokumentacji medycznej
NFZ szczegółowo określa również sposób postępowania po pojawieniu się odleżyny. Zmiana ma zostać sklasyfikowana według skali Thorrance’a albo skal rekomendowanych przez EPUAP/NPIAP/PPPIA.
Świadczeniodawca będzie musiał wskazać lokalizację zmiany na stosowanym schemacie lub – jeżeli z niego nie korzysta – dokładnie opisać jej położenie anatomiczne.
W przypadku stwierdzenia nieblednącego zaczerwienienia lub uszkodzenia naskórka konieczne będzie wykonanie zdjęcia zmiany i dołączenie go do dokumentacji wraz z datą i godziną. Kolejne fotografie, pozwalające ocenić efekty leczenia i pielęgnacji, mają być wykonywane co najmniej raz w miesiącu.
Opis odleżyny powinien zawierać m.in. jej szerokość i głębokość, charakterystykę brzegów rany, informacje o wysięku oraz obecności tkanek martwiczych.
NFZ wskazuje również na ocenę bólu i diagnostykę
Leczenie zmian odleżynowych ma być prowadzone zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Projekt zwraca przy tym uwagę na ból związany z ranami.
Personel ma regularnie oceniać jego nasilenie i stosować odpowiednie leczenie przeciwbólowe. W przypadku pacjenta przebywającego w domu skierowanie na badania lub do lekarza specjalisty będzie wystawiał lekarz albo pielęgniarka ubezpieczenia zdrowotnego – zgodnie ze swoimi kompetencjami.
Stan odżywienia będzie sprawdzany przy przyjęciu i raz w miesiącu
Osobną część nowych zasad NFZ poświęcił żywieniu. Każdy pacjent w opiece paliatywnej i hospicyjnej ma przechodzić przesiewową ocenę stanu odżywienia przy przyjęciu, a następnie raz w miesiącu.
Do oceny ma służyć jedna z dwóch skal – Nutritional Risk Screening 2002 (NRS 2002) lub Subjective Global Assessment (SGA). Wynik będzie umieszczany w dokumentacji medycznej.
Jeżeli zostanie stwierdzone ryzyko niedożywienia, projekt przewiduje dalszą diagnostykę, obejmującą co najmniej oznaczenie poziomu białka i albumin. Interwencja żywieniowa ma zostać zaplanowana niezwłocznie.
U pacjentów z odleżynami zalecana będzie dieta wysokobiałkowa, chyba że ogólny stan zdrowia pacjenta ją wyklucza.
Rehabilitacja ma przeciwdziałać skutkom długiego unieruchomienia
W projektowanych zasadach znalazła się również rehabilitacja. Pielęgniarka we współpracy z fizjoterapeutą ma uczestniczyć w usprawnianiu pacjenta. Jednym z celów tych działań będzie przeciwdziałanie następstwom przewlekłego unieruchomienia.
NFZ jako oczekiwane efekty nowych zasad wskazuje ograniczenie ryzyka wystąpienia odleżyn, możliwie wczesne wykrywanie zmian oraz zahamowanie ich rozwoju.
Fundusz uzasadnia wprowadzenie jednolitych wymagań potrzebą poprawy jakości świadczeń i bezpieczeństwa pacjentów. Treść nowego załącznika została skonsultowana z konsultantem krajowym w dziedzinie medycyny paliatywnej oraz konsultantem krajowym w dziedzinie pielęgniarstwa opieki paliatywnej.
Konsultacje do 23 września, nowe zasady od stycznia 2027 roku
Projekt został przekazany do opiniowania uprawnionym podmiotom. Centrala NFZ czeka na uwagi do 23 września 2026 r. Zgodnie z przedstawioną wersją zarządzenia nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.
To kolejny w ostatnich dniach projekt NFZ dotyczący bardziej szczegółowych zasad zapobiegania i leczenia odleżyn. 7 września Fundusz przekazał do konsultacji zmiany odnoszące się do świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej. Tam również przewidziano m.in. ocenę ryzyka odleżyn, dokumentowanie zmian, ocenę bólu i stanu odżywienia oraz działania rehabilitacyjne.
Główne wnioski
- NFZ chce wprowadzić jednolite zasady profilaktyki i leczenia odleżyn u pacjentów objętych stacjonarną i domową opieką paliatywną i hospicyjną.
- Ryzyko rozwoju odleżyn ma być dokumentowane co najmniej raz w miesiącu, a w określonych przypadkach zdjęcia zmian mają trafiać do dokumentacji medycznej.
- Projekt przewiduje również ocenę bólu i stanu odżywienia oraz działania rehabilitacyjne, a przesiewowa ocena żywieniowa ma być wykonywana przy przyjęciu i raz w miesiącu.
- Uwagi do projektu można zgłaszać do 23 września 2026 r., a nowe zasady mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
Źródło:
- https://www.nfz.gov.pl/zarzadzenia-prezesa/projekty-zarzadzen/projekt-zarzadzenia-opieka-paliatywna-i-hospicyjna,7010.html
