Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej zgłosiło zastrzeżenia do projektu nowelizacji ustawy o działalności leczniczej, który ma zwiększyć przejrzystość postępowań konkursowych. Samorząd lekarski sprzeciwia się przede wszystkim powszechnemu publikowaniu danych oferentów oraz cen i kosztów zawartych w ofertach. Zdaniem NRL takie rozwiązania mogą naruszać prywatność lekarzy, ujawniać informacje o znaczeniu gospodarczym i zaburzać konkurencję. Szczególne obawy dotyczą specjalizacji, w których już dziś występują poważne niedobory kadrowe.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zastrzeżenia NRL zgłasza do projektu nowelizacji ustawy o działalności leczniczej.
- Dlaczego samorząd lekarski sprzeciwia się publikowaniu danych oferentów oraz warunków finansowych ofert.
- Jak jawność stawek może wpłynąć na konkurencję o lekarzy i sytuację kadrową placówek.
- Jakich zmian w zasadach publikowania informacji oczekuje NRL.
NRL zgłasza uwagi do projektu nowelizacji ustawy o działalności leczniczej
Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej przyjęło 24 sierpnia 2026 r. stanowisko nr 22/26/P-X dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej. Dokument odnosi się do projektu przekazanego samorządowi lekarskiemu przy piśmie podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia Tomasza Maciejewskiego z 22 lipca 2026 r.
NRL deklaruje, że rozumie potrzebę zapewnienia przejrzystości postępowań konkursowych prowadzonych na podstawie ustawy o działalności leczniczej. Oczekuje jednak, aby nowe przepisy uwzględniały zasadę proporcjonalności, prawo osób wykonujących zawody medyczne do ochrony prywatności oraz ochronę informacji mających znaczenie gospodarcze.
Samorząd zwraca również uwagę na możliwe skutki nowych regulacji dla rynku świadczeń zdrowotnych i ciągłości ich udzielania.
Dane lekarzy prowadzących działalność gospodarczą mają trafiać do internetu
Jednym z punktów spornych są projektowane art. 26 ust. 4c pkt 1 oraz art. 27 ust. 3a ustawy o działalności leczniczej. Zgodnie z projektem w internecie miałyby być udostępniane informacje pozwalające zidentyfikować podmioty i osoby składające oferty. Dotyczyłoby to również imion i nazwisk lekarzy prowadzących indywidualną działalność gospodarczą.
NRL zwraca uwagę, że w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej firma przedsiębiorcy zawiera jego imię i nazwisko. Informacje te można następnie powiązać z innymi danymi znajdującymi się w publicznych rejestrach, m.in. dotyczącymi miejsca wykonywania działalności.
Ma to znaczenie szczególnie w sytuacji, gdy lekarz prowadzi działalność pod adresem będącym jednocześnie jego miejscem zamieszkania. Publikowanie kolejnych informacji może więc zwiększać możliwość powiązania konkretnej osoby nie tylko z jej aktywnością zawodową, ale także z warunkami finansowymi składanej oferty.
Zdaniem Prezydium NRL fakt, że część danych można już znaleźć w publicznych rejestrach, nie powinien automatycznie uzasadniać ich ponownego i szerokiego rozpowszechniania w innym celu.
NRL chce ograniczenia zakresu publikowanych danych
Samorząd lekarski proponuje, aby zakres informacji udostępnianych publicznie ograniczyć do danych rzeczywiście potrzebnych do zapewnienia transparentności postępowania.
NRL postuluje przede wszystkim rezygnację z publikowania danych identyfikujących wszystkich oferentów już podczas otwarcia ofert. Alternatywą mogłoby być udostępnianie informacji dotyczących wyłącznie ostatecznego rozstrzygnięcia konkursu.
Zastrzeżenia NRL obejmują również projektowany obowiązek niezwłocznego publikowania cen lub kosztów wskazanych we wszystkich otwartych ofertach.
Jawne stawki mogą wywołać licytację wynagrodzeń między placówkami
Według Prezydium NRL publikowanie warunków finansowych już na etapie otwarcia ofert może wpływać na konkurencję między oferentami. Ujawniane byłyby bowiem informacje mogące mieć istotną wartość gospodarczą, m.in. elementy strategii cenowej i negocjacyjnej.
Samorząd wskazuje jednocześnie, że projekt nie zawiera mechanizmu pozwalającego wyłączyć z publikacji informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa.
Szczególne ryzyko NRL dostrzega w dziedzinach medycyny z dużymi niedoborami personelu. Dostęp do informacji o stawkach proponowanych poszczególnym lekarzom lub podmiotom mógłby – zdaniem samorządu – doprowadzić do licytacji wynagrodzeń pomiędzy placówkami.
Konsekwencje mogą być szczególnie dotkliwe dla podmiotów znajdujących się w trudniejszej sytuacji finansowej i kadrowej. NRL ostrzega przed dalszym odpływem personelu z takich placówek, a w konsekwencji ryzykiem problemów z zachowaniem ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych.
Prezydium krytycznie ocenia także wymóg publikowania informacji „niezwłocznie” po otwarciu ofert. Według samorządu może to powodować dodatkowe i nieproporcjonalne obciążenia organizacyjne dla podmiotów leczniczych.
Niezawarcie umowy po konkursie również miałoby być publiczne
Kolejne zastrzeżenie dotyczy projektowanego art. 27 ust. 1a ustawy o działalności leczniczej. Przepis ma zobowiązywać udzielającego zamówienia do publicznego poinformowania, że mimo wyłonienia przyjmującego zamówienie ostatecznie nie zawarto umowy.
NRL zwraca uwagę, że projekt nie przewiduje jednoczesnego podania przyczyn niezawarcia kontraktu. Sama informacja, bez wyjaśnienia powodów, mogłaby prowadzić do nieuzasadnionych wniosków dotyczących sytuacji organizacyjnej lub finansowej placówki.
Samorząd wskazuje także na ryzyko związane z pozyskiwaniem lekarzy deficytowych specjalności. Informacja o tym, że konkurs zakończył się wyborem oferenta, ale umowy nie podpisano, może sygnalizować innym lekarzom oraz konkurencyjnym podmiotom, że dana placówka pilnie poszukuje personelu i może mieć problemy z dalszym zapewnianiem określonych świadczeń.
Główne wnioski
- Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej 24 sierpnia 2026 r. zgłosiło zastrzeżenia do projektu nowelizacji ustawy o działalności leczniczej.
- NRL sprzeciwia się powszechnemu publikowaniu danych identyfikujących oferentów oraz cen i kosztów zawartych w ofertach już na etapie ich otwarcia.
- Według samorządu ujawnianie stawek może prowadzić do licytacji wynagrodzeń między placówkami i odpływu lekarzy, szczególnie w specjalizacjach z niedoborami kadrowymi.
- NRL proponuje ograniczenie zakresu publikowanych informacji i rozważenie udostępniania danych dotyczących wyłącznie ostatecznego rozstrzygnięcia konkursu.
Źródło:
- https://nil.org.pl/aktualnosci/9366-pnrl-zglasza-uwagi-do-projektu-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-dzialalnosci-leczniczej
