Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła globalny apel na 2026 rok, którego celem jest zapewnienie dostępu do podstawowej i ratującej życie opieki zdrowotnej milionom osób dotkniętych konfliktami, przesiedleniami, katastrofami klimatycznymi i epidemiami. Apel pojawia się w momencie narastających potrzeb zdrowotnych oraz wyraźnego spadku finansowania pomocy humanitarnej na świecie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są cele apelu WHO na 2026 rok i dlaczego organizacja chce zebrać blisko 1 mld USD na działania w sytuacjach kryzysowych.
- Ilu osobom WHO realnie pomaga w kryzysach humanitarnych oraz jakie konkretne efekty przyniosły działania w 2025 roku (szczepienia, konsultacje, placówki zdrowia).
- Dlaczego potrzeby zdrowotne rosną szybciej niż finansowanie pomocy humanitarnej i jakie niesie to konsekwencje dla najbardziej narażonych regionów świata.
- Które kraje i kryzysy są priorytetem WHO w 2026 roku oraz jakie działania uznawane są za kluczowe dla ochrony zdrowia i życia.
Skala potrzeb i doświadczenia z 2025 roku
W 2025 roku WHO wraz z partnerami wsparła 30 milionów osób w ramach corocznego apelu o pomoc w nagłych wypadkach. Umożliwiło to m.in.:
- dostarczenie ratujących życie szczepień 5,3 mln dzieci,
- przeprowadzenie 53 mln konsultacji zdrowotnych,
- wsparcie ponad 8000 placówek służby zdrowia,
- uruchomienie 1370 mobilnych klinik w miejscach o ograniczonym dostępie do opieki.
Te wyniki pokazują realny wpływ wcześniejszych inwestycji, ale jednocześnie uwypuklają skalę niezaspokojonych potrzeb.
Apel WHO na 2026 rok: cele i finansowanie
Na 2026 rok WHO planuje zebrać blisko 1 mld USD na reagowanie w 36 sytuacjach kryzysowych na całym świecie, w tym 14 kryzysach trzeciego stopnia, wymagających najwyższego poziomu reakcji organizacyjnej. Obejmują one zarówno nagłe, jak i długotrwałe kryzysy humanitarne, w których potrzeby zdrowotne są najbardziej palące. Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, Dyrektor Generalny WHO, podkreślił wagę apelu:
Ten apel to wezwanie do wsparcia ludzi dotkniętych konfliktami, przesiedleniami i katastrofami – do zapewnienia im nie tylko usług, ale także pewności, że świat się od nich nie odwrócił. To nie jest dobroczynność. To strategiczna inwestycja w zdrowie i bezpieczeństwo. W rzeczywistości dostęp do opieki zdrowotnej przywraca godność, stabilizuje społeczności i otwiera drogę do odbudowy.
Kryzys finansowania pomocy humanitarnej
Apel na 2026 rok został ogłoszony w kontekście narastającej presji globalnej. Przedłużające się konflikty, skutki zmian klimatu i nawracające epidemie chorób zakaźnych zwiększają zapotrzebowanie na pomoc medyczną, podczas gdy globalne finansowanie pomocy humanitarnej systematycznie maleje.
W 2025 roku finansowanie spadło poniżej poziomu z 2016 roku, co sprawiło, że WHO i partnerzy dotarli jedynie do jednej trzeciej z 81 mln osób, którym pierwotnie planowano udzielić wsparcia zdrowotnego.
Priorytety reagowania kryzysowego WHO w 2026 roku
W 2026 roku WHO skoncentruje działania m.in. na następujących obszarach i kryzysach: Afganistan, Demokratyczna Republika Konga, Haiti, Mjanma/Birma, okupowane terytoria palestyńskie, Somalia, Sudan Południowy, Sudan, Syryjska Republika Arabska, Ukraina i Jemen, a także na trwających epidemiach cholery i MPox.
Jako wiodąca agencja w reagowaniu zdrowotnym w kryzysach, WHO koordynuje pracę ponad 1500 partnerów w 24 lokalizacjach kryzysowych, zapewniając centralną rolę władz krajowych i lokalnych.
Głosy partnerów międzynarodowych
Ambasador Noel White, stały przedstawiciel Irlandii przy ONZ w Genewie, zaznaczył:
Każdy kryzys humanitarny jest kryzysem zdrowotnym. Dlatego Irlandia z dumą wspiera działania WHO w sytuacjach kryzysowych poprzez niededykowane, elastyczne i przewidywalne finansowanie Funduszu Awaryjnego na Sytuacje Kryzysowe.
Z kolei Marita Sørheim-Rensvik, zastępca stałego przedstawiciela Norwegii przy ONZ w Genewie, podkreśliła:
W dzisiejszych najbardziej złożonych sytuacjach kryzysowych WHO pozostaje niezastąpiona – chroniąc zdrowie, przestrzegając międzynarodowego prawa humanitarnego i zapewniając dostęp do ratującej życie opieki medycznej w miejscach, gdzie niewiele innych organizacji może działać.
Jakie działania obejmuje reakcja WHO?
Działania WHO i partnerów w sytuacjach kryzysowych obejmują m.in.:
- utrzymanie funkcjonowania podstawowych placówek zdrowotnych,
- dostarczanie środków medycznych i opieki traumatologicznej,
- zapobieganie epidemiom i szybkie reagowanie,
- przywracanie rutynowych szczepień,
- zapewnienie dostępu do usług zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz opieki nad matką i dzieckiem.
Główne wnioski
- WHO planuje zebrać prawie 1 mld USD na reagowanie w 36 sytuacjach kryzysowych w 2026 roku, w tym 14 kryzysach trzeciego stopnia, wymagających najwyższego poziomu interwencji.
- W 2025 roku WHO i partnerzy wsparli 30 mln osób, zapewniając m.in. 5,3 mln szczepień dzieci i 53 mln konsultacji zdrowotnych, co pokazuje skuteczność wcześniejszych inwestycji.
- Finansowanie pomocy humanitarnej spadło poniżej poziomu z 2016 roku, przez co pomoc zdrowotna dotarła jedynie do 1/3 z 81 mln osób, które pierwotnie miały zostać objęte wsparciem.
- WHO podkreśla, że wczesne i przewidywalne inwestycje w zdrowie ograniczają liczbę zgonów, zapobiegają epidemiom i chronią globalne bezpieczeństwo zdrowotne.
Źródło:
- WHO
