Czy ogólnodostępność danych osobowych w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą (RPWDL) nadal jest zgodna z realiami 2025 roku? Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) Mirosław Wróblewski zwrócił się do ministry zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy z formalnym wnioskiem o nowelizację przepisów dotyczących zakresu jawności danych dostępnych w RPWDL. W tle – rosnące zagrożenia dla prywatności i bezpieczeństwa osób wykonujących zawody medyczne.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie ryzyka wiążą się z publicznym dostępem do danych z RPWDL.
- Dlaczego Prezes UODO domaga się ograniczenia zakresu jawnych informacji.
- Jakie konkretne zmiany w modelu RPWDL zostały zaproponowane Ministerstwu Zdrowia.
- W jaki sposób obecny system może naruszać RODO i prawo do prywatności.
Wniosek Prezesa UODO: pełna jawność wymaga przeglądu
W ocenie Prezesa UODO obecny model pełnej jawności w RPWDL nie zapewnia równowagi między prawem obywateli do informacji o świadczeniodawcach a prawem lekarzy i innych osób wykonujących zawody medyczne do ochrony danych osobowych. Wskazuje, że obowiązujące przepisy nie przystają do standardów prywatności wynikających z RODO.
Impulsem do wystąpienia były liczne sygnały zaniepokojenia dotyczące powszechnej dostępności danych osobowych w rejestrze, w tym imion, nazwisk, adresów zamieszkania, adresów praktyki i danych kontaktowych. Głos w tej sprawie zabrała również Naczelna Rada Lekarska, podnosząc kwestie związane z bezpieczeństwem zawodowym lekarzy.
Wrażliwe dane dostępne w sieci – ryzyko realne, nie teoretyczne
Jak podkreśla urząd nadzorczy, obecna sytuacja umożliwia każdemu – bez logowania, autoryzacji czy uzasadnienia – pobranie z RPWDL danych osobowych medyków i podmiotów leczniczych, w tym ich numerów NIP i REGON oraz adresów miejsc świadczenia usług. W przypadku jednoosobowych praktyk lekarskich oznacza to często ujawnienie adresu domowego.
Taka praktyka stwarza ryzyko nie tylko dla prywatności, ale i bezpieczeństwa – zarówno fizycznego, jak i cyfrowego. UODO wskazuje na możliwość wykorzystania danych z RPWDL do kampanii marketingowych, wyłudzeń, czy nawet aktów agresji. W obliczu narastających przypadków przemocy wobec medyków – argument ten nabiera szczególnego znaczenia.
Proponowane zmiany: mniej danych w rejestrze, więcej ochrony
UODO nie kwestionuje sensu istnienia RPWDL jako narzędzia weryfikacji podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Wskazuje jednak, że dostęp do części informacji – szczególnie danych kontaktowych i adresowych – powinien być ograniczony lub fakultatywny.
W praktyce miałoby to oznaczać, że osoba rejestrująca praktykę mogłaby zdecydować, czy chce podać np. adres korespondencyjny, numer telefonu czy adres miejsca udzielania świadczeń, jeśli pokrywa się on z adresem zamieszkania. Dane umożliwiające potwierdzenie uprawnień (takie jak numer PWZ czy przynależność do rejestru lekarzy) pozostałyby dostępne publicznie.
Postulat UODO: ograniczyć dostęp, wprowadzić sankcje
W piśmie do ministry zdoriwa pojawiły się także sugestie dotyczące ograniczenia tzw. bezwnioskowego dostępu do danych. Oznacza to, że pełny zakres informacji zawartych w RPWDL byłby dostępny wyłącznie dla podmiotów, które wykażą interes prawny – na przykład organy nadzoru lub sądy.
Prezes UODO rekomenduje także wprowadzenie przepisów umożliwiających nakładanie sankcji na podmioty, które wykorzystują dane z RPWDL w sposób niezgodny z ich przeznaczeniem. To odpowiedź na zjawisko masowego przetwarzania danych z rejestrów publicznych przez automatyczne systemy wyszukiwania i profilowania.
RPWDL sprzed RODO – czas na aktualizację modelu
UODO zwraca uwagę, że obowiązujący model działania RPWDL nie był dotąd modyfikowany od ponad 9 lat, mimo fundamentalnych zmian prawnych i technologicznych. Rejestr został zaprojektowany w rzeczywistości sprzed RODO – w czasach, gdy świadomość cyfrowych zagrożeń była znacznie niższa.
Urząd deklaruje gotowość do wsparcia legislacyjnego oraz udziału w dalszych pracach koncepcyjnych nad nowym modelem RPWDL, uwzględniającym zarówno potrzeby pacjentów, jak i prawa osób wykonujących działalność leczniczą.
Główne wnioski
- Prezes UODO wystąpił do ministry zdrowia z formalnym wnioskiem o zmiany legislacyjne ograniczające jawność danych osobowych w RPWDL.
- Wskazano na potrzebę ochrony prywatności i bezpieczeństwa osób wykonujących zawody medyczne – w tym poprzez ograniczenie dostępu do adresów i danych kontaktowych.
- Proponowane rozwiązania zakładają fakultatywność niektórych danych oraz wprowadzenie trybu wnioskowego dla bardziej szczegółowych informacji.
- RPWDL nie był aktualizowany od ponad 9 lat, a jego obecny model nie uwzględnia standardów wynikających z rozporządzenia RODO z 2016 roku.
Źródło:
- UODO
