Po krótkiej przerwie Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 4 w Bytomiu ponownie wykonuje przeszczepy rogówek. Placówka uzyskała od Ministerstwa Zdrowia zgodę na kontynuowanie tego typu zabiegów na kolejne 5 lat. To ważna informacja dla pacjentów z regionu i całego kraju, szczególnie w kontekście rosnącej liczby oczekujących na przeszczepienie tkanek oka.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są wskazania do przeszczepu rogówki i kto kwalifikuje się do zabiegu.
- Dlaczego rogówka może być przeszczepiana nawet kilka dni po pobraniu od dawcy.
- Jak przebiega proces leczenia po przeszczepie i jakie są objawy jego odrzutu.
- Dlaczego wznowienie zabiegów w Bytomiu ma znaczenie dla pacjentów w całej Polsce.
Wieloletnie doświadczenie i powrót do procedur
Bytomski ośrodek przeprowadza przeszczepy rogówek od 2009 roku. Ich inicjatorem był dr n. med. Mariusz Fronczek, a koordynatorem programu od samego początku pozostaje dr n. med. Anna Ochwał-Brzezinka. Do czasu pandemii COVID-19 w Oddziale Okulistyki wykonywano rocznie od 20 do 30 zabiegów przeszczepienia rogówki. Przerwa w realizacji programu była spowodowana koniecznością dostosowania szpitala do wymogów akredytacyjnych i odnowieniem licencji.
Ponownie otrzymaliśmy pozwolenie Ministerstwa Zdrowia na wykonywanie tych zabiegów na kolejne 5 lat. Mamy wyspecjalizowaną kadrę, odpowiedni sprzęt, salę operacyjną i doświadczenie w tym zakresie – podkreśla Mariusz Kokosza, dyrektor szpitala.
Kto kwalifikuje się do przeszczepu rogówki?
Zabieg przeszczepienia rogówki wykonywany jest u pacjentów, u których przezroczystość tej tkanki została trwale zaburzona. Wskazaniami do przeszczepu są:
- blizny i przymglenia rogówki,
- stany po zapaleniu, urazach, oparzeniach,
- schorzenia genetyczne, m.in. stożek rogówki czy dystrofia rogówki,
- keratopatia pęcherzowa – powikłanie po operacji zaćmy.
W niektórych przypadkach zabieg musi być wykonany w trybie pilnym – nawet w ciągu kilku dni. Dotyczy to:
- perforacji wrzodu rogówki,
- zakażeń grzybiczych i bakteryjnych.
Najwięcej przeszczepów w bytomskim szpitalu wykonano dotąd u pacjentów po wcześniejszych zabiegach okulistycznych.
Jak wygląda procedura i co decyduje o powodzeniu przeszczepu?
Rogówka, jako tkanka nieunaczyniona, może być przechowywana do 14 dni po pobraniu. Jednak im szybciej zostanie przeszczepiona, tym lepsze są rokowania. Dzięki tej właściwości możliwe jest odpowiednie przygotowanie pacjenta i przeprowadzenie zabiegu bez konieczności natychmiastowej interwencji.
Liczba wykonywanych zabiegów uzależniona jest jednak od dostępności dawców. Według danych Poltransplantu, na koniec maja 2025 roku w Polsce na przeszczep rogówki oczekiwało 3 396 osób – o 200 mniej niż jeszcze na początku roku.
Leczenie po przeszczepie i możliwe powikłania
Większość przeszczepów rogówki kończy się powodzeniem. Po zabiegu pacjenci przyjmują:
- krople do oczu,
- leki doustne immunosupresyjne, które zmniejszają ryzyko odrzutu przeszczepu.
Odrzucenie przeszczepu może nastąpić, gdy układ odpornościowy rozpozna przeszczepioną tkankę jako obcą. Objawy to:
- pogorszenie widzenia,
- światłowstręt,
- zaczerwienienie oka,
- łzawienie,
- dyskomfort i ból.
W takich przypadkach niezbędne jest szybkie i intensywne leczenie przeciwzapalne oraz immunosupresyjne.
Główne wnioski
- Oddział Okulistyki w Bytomiu znów wykonuje przeszczepy rogówek – Ministerstwo Zdrowia przyznało zgodę na kolejne 5 lat.
- Do zabiegu kwalifikują się pacjenci z nieprzejrzystością rogówki, m.in. po urazach, stanach zapalnych, zaćmie i w chorobach genetycznych.
- Rogówka może być przeszczepiona do 14 dni po pobraniu, ale najlepsze efekty osiąga się, gdy zabieg następuje w ciągu kilku dni.
- W Polsce na przeszczep rogówki oczekuje ponad 3 300 osób; liczba wykonanych zabiegów zależy od dostępności dawców.
Źródło:
- Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 4 w Bytomiu
