26 marca 2025 roku weszły w życie przepisy dotyczące Europejskiej Przestrzeni Danych Zdrowotnych (EHDS). Za wdrożenie systemu w Polsce odpowiada Centrum e-Zdrowia (CeZ), które koordynuje szereg działań integrujących krajową infrastrukturę z europejskimi standardami. To jeden z kluczowych etapów transformacji cyfrowej ochrony zdrowia w UE.
EHDS – odpowiedź na potrzeby mobilnych pacjentów
Zgodnie z danymi Eurostatu, na początku 2023 roku aż 13,9 mln obywateli UE mieszkało w innych państwach członkowskich. Wśród nich 1,5 mln stanowili Polacy. Taka skala mobilności – związana z pracą, studiami czy podróżami – generuje potrzebę łatwego dostępu do danych medycznych poza granicami kraju. EHDS powstał właśnie po to, by pacjent nie musiał tłumaczyć swojej historii leczenia ani powtarzać badań – niezależnie od tego, w którym kraju UE się znajduje.
Centrum e-Zdrowia – główny wykonawca zmian
To właśnie Centrum e-Zdrowia pełni w Polsce rolę instytucji odpowiedzialnej za wdrożenie EHDS. CeZ nie tylko dostosowuje systemy do wymogów unijnych, ale też rozwija konkretne rozwiązania, które już dziś ułatwiają wymianę danych – zarówno w Polsce, jak i za granicą. Wdrożenia prowadzone przez CeZ obejmują zarówno tzw. pierwotne wykorzystanie danych (czyli np. e-recepty i dokumentację pacjenta), jak i wtórne wykorzystanie – na potrzeby badań i analiz systemowych.
E-recepta transgraniczna już działa
Jednym z najbardziej widocznych efektów działań CeZ w kontekście EHDS jest działająca już e-recepta transgraniczna. Pacjenci z Polski mogą realizować e-recepty wystawione w Polsce w wybranych krajach Unii Europejskiej. CeZ zapewnia techniczną obsługę wymiany danych z dziewięcioma państwami: Czechami, Chorwacją, Estonią, Finlandią, Grecją, Hiszpanią, Litwą, Łotwą i Portugalią. Trwają prace nad poszerzeniem tej listy.
Dzięki tym działaniom lekarze w Europie mają dostęp do kluczowych informacji o stanie zdrowia pacjenta, a pacjenci nie muszą wielokrotnie przedstawiać tych samych danych.
CeZ w międzynarodowych projektach EHDS
Wdrożenie EHDS wymaga nie tylko pracy nad krajowymi systemami, ale także udziału w projektach o charakterze międzynarodowym. CeZ jest aktywnym uczestnikiem dwóch strategicznych przedsięwzięć:
- Xt-EHR – projekt mający na celu rozwój elektronicznej wymiany dokumentacji medycznej między placówkami w krajach UE. CeZ działa tu jako partner technologiczny i organizacyjny.
- POTENTIAL – inicjatywa tworzenia europejskiego portfela tożsamości cyfrowej, która pozwoli m.in. na potwierdzanie tożsamości pacjenta w różnych krajach UE. CeZ reprezentuje Polskę jako jeden z pięciu beneficjentów projektu.
Polska liderem e-zdrowia w UE
Działania Centrum e-Zdrowia nie przechodzą bez echa na poziomie unijnym. W raporcie Komisji Europejskiej „Cyfrowa Dekada 2024: Badanie wskaźnika e-zdrowia”, Polska zajęła 5. miejsce spośród 27 państw, a 1. miejsce wśród dużych krajów UE. To efekt konsekwentnej polityki rozwoju usług cyfrowych w ochronie zdrowia – z CeZ w roli głównego wykonawcy.
Źródło:
- CeZ
