Europejska Rada ds. Badań Naukowych (European Research Council – ERC) ogłosiła wyniki konkursu Advanced Grants 2025, przyznając 319 wybitnym naukowcom finansowanie o łącznej wartości 838 mln euro. Środki pochodzące z programu Horizon Europe pozwolą na realizację ambitnych, wysokiego ryzyka projektów badawczych, których celem jest rozwój przełomowych odkryć naukowych. Wśród finansowanych inicjatyw znalazły się badania dotyczące uzależnień, zdrowia kobiet, płodności, jąkania, nowych materiałów kwantowych oraz zaawansowanych narzędzi matematycznych wspierających funkcjonowanie współczesnych sieci transportowych i cyfrowych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie projekty badawcze otrzymały finansowanie w ramach ERC Advanced Grants 2025 i dlaczego uznawane są za przełomowe,
- W jaki sposób 838 mln euro z programu Horizon Europe wesprze rozwój badań z zakresu medycyny, neuronauki, matematyki i fizyki kwantowej,
- Dlaczego inicjatywa „Choose Europe for Science” przyciąga coraz więcej naukowców ze Stanów Zjednoczonych, Kanady i Australii,
- Jaki wpływ nowe granty mogą mieć na rozwój innowacyjnych terapii, technologii oraz europejskiego rynku badań naukowych.
838 mln euro na badania o wysokim potencjale przełomowym
Advanced Grants to najbardziej prestiżowy program finansowania ERC, skierowany do doświadczonych naukowców posiadających znaczący dorobek naukowy. Jego celem jest wspieranie projektów o wysokim stopniu innowacyjności i potencjale zmiany dotychczasowego stanu wiedzy. W tegorocznej edycji przyznano:
- 838 mln euro finansowania,
- 319 grantów dla czołowych badaczy,
- projekty realizowane w 24 państwach członkowskich UE i krajach stowarzyszonych.
Badania będą prowadzone przez naukowców reprezentujących ponad 30 narodowości. Najliczniejszą grupę stanowią badacze z Niemiec (52 osoby), Wielkiej Brytanii (45) oraz Włoch (29).
Medycyna, neuronauka i zdrowie kobiet wśród priorytetów
Zakres finansowanych projektów obejmuje wiele dyscyplin naukowych, jednak znaczącą część stanowią badania o potencjalnym wpływie na ochronę zdrowia i medycynę. Granty umożliwią realizację projektów dotyczących między innymi:
- mechanizmów podatności na uzależnienia od substancji psychoaktywnych,
- zdrowia kobiet i płodności,
- biologicznych podstaw jąkania,
- nowych metod diagnostycznych i terapeutycznych,
- neuronauki oraz funkcjonowania mózgu.
Badacze będą mogli realizować długoterminowe, pięcioletnie projekty wymagające zaawansowanej infrastruktury badawczej oraz współpracy międzynarodowej.
Finansowanie obejmie również matematykę i fizykę kwantową
Lista finansowanych projektów nie ogranicza się wyłącznie do nauk biomedycznych. ERC wesprze także badania nad:
- nowymi narzędziami matematycznymi i algorytmicznymi,
- analizą coraz bardziej złożonych sieci transportowych i internetowych,
- magnetyzmem,
- materiałami kwantowymi,
- nowoczesnymi rozwiązaniami informatycznymi.
Rozwijane technologie mogą w przyszłości znaleźć zastosowanie również w medycynie, diagnostyce, analizie dużych zbiorów danych oraz systemach wspomagania decyzji klinicznych.
Rekordowe zainteresowanie konkursem
Konkurs Advanced Grants 2025 cieszył się rekordowym zainteresowaniem środowiska naukowego. Do ERC wpłynęły 3329 wnioski, co oznacza wzrost o 31% w porównaniu z poprzednią edycją.
Finansowanie otrzymało 9,6% zgłoszonych projektów, co potwierdza bardzo wysoką konkurencyjność programu. Według szacunków realizacja nowych grantów przyczyni się do utworzenia ponad 3000 nowych miejsc pracy w zespołach badawczych prowadzonych przez laureatów.
„Choose Europe” przyciąga naukowców spoza Europy
Jednym z najważniejszych elementów tegorocznej edycji jest rosnące zainteresowanie Europą wśród naukowców pracujących poza kontynentem. Program „Choose Europe for Science” oferuje badaczom przenoszącym działalność naukową do Europy nawet 2 mln euro dodatkowego finansowania na utworzenie laboratorium lub zespołu badawczego. Efekty inicjatywy są już widoczne. W 2025 roku granty otrzymało:
- 9 naukowców ze Stanów Zjednoczonych,
- 2 badaczy z Australii,
- 2 badaczy z Kanady.
Łącznie 13 laureatów pracujących wcześniej poza Europą stanowi 4% wszystkich zwycięzców konkursu. Rok wcześniej było to jedynie 1,4%. Jednocześnie liczba zgłoszeń składanych przez naukowców spoza Europy wzrosła niemal czterokrotnie – z 44 w 2024 roku do 164 w 2025 roku.
Komisarz UE: Europa wzmacnia swoją atrakcyjność dla światowej nauki
Komisarz ds. startupów, badań naukowych i innowacji Ekaterina Zaharieva podkreśliła znaczenie tegorocznych wyników dla rozwoju europejskiego ekosystemu badawczego.
Serdecznie gratuluję wszystkim 319 laureatom nowych grantów ERC Advanced Grants i witam naukowców z Australii, Kanady oraz Stanów Zjednoczonych, którzy wybrali Europę jako miejsce prowadzenia swoich badań. Projekty te odzwierciedlają ducha naukowych poszukiwań, który napędza postęp. Wzrost liczby wniosków składanych przez badaczy pracujących poza Europą pokazuje, że inicjatywy takie jak „Choose Europe”, mające na celu przyciąganie i zatrzymywanie talentów, pomagają wzmacniać atrakcyjność Europy dla najwybitniejszych naukowców z całego świata.
Co dalej? Rozpoczynają się pięcioletnie projekty badawcze
Laureaci konkursu rozpoczną realizację swoich projektów w najbliższych miesiącach. Każdy grant obejmuje pięcioletni okres finansowania, umożliwiając prowadzenie badań podstawowych bez konieczności szybkiego osiągania efektów komercyjnych. Jednocześnie ERC poinformowała o uruchomieniu kolejnej edycji programu Advanced Grants 2026. Termin składania wniosków upływa 27 sierpnia 2026 roku.
ERC od lat wspiera najbardziej przełomowe badania naukowe
Europejska Rada ds. Badań Naukowych została powołana przez Unię Europejską w 2007 roku jako organizacja finansująca badania podstawowe o najwyższym poziomie doskonałości naukowej. Obecnie dysponuje budżetem wynoszącym 16 mld euro, finansowanym w ramach programu Horizon Europe. ERC oferuje cztery główne rodzaje grantów:
- Starting Grants,
- Consolidator Grants,
- Advanced Grants,
- Synergy Grants,
a także program Proof of Concept, który pomaga przekształcać wyniki badań podstawowych w rozwiązania o potencjale komercyjnym.
Główne wnioski
- Europejska Rada ds. Badań Naukowych przyznała 838 mln euro dla 319 wybitnych naukowców, którzy będą realizować pięcioletnie projekty badawcze w 24 państwach UE i krajach stowarzyszonych.
- Finansowanie obejmuje badania dotyczące m.in. uzależnień, zdrowia kobiet, płodności, jąkania, neuronauki, matematyki oraz materiałów kwantowych, wspierając rozwój przełomowych odkryć naukowych.
- Tegoroczny konkurs przyciągnął 3329 wniosków, o 31% więcej niż rok wcześniej, a finansowanie otrzymało 9,6% zgłoszonych projektów, które mają stworzyć ponad 3000 nowych miejsc pracy w zespołach badawczych.
- Program „Choose Europe for Science” zwiększa atrakcyjność Europy dla światowych talentów – w 2025 roku granty zdobyło 13 naukowców pracujących wcześniej poza Europą, w tym 9 ze Stanów Zjednoczonych.
Źródło:
- https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_26_1427
