Skuteczna profilaktyka zdrowotna nie zależy wyłącznie od dostępności badań czy programów finansowanych ze środków publicznych. Równie ważne jest to, w jaki sposób informacje o zdrowiu trafiają do odbiorców. Dane pokazują, że w Polsce wciąż istnieje poważna luka komunikacyjna – większość społeczeństwa uważa, że informacje o profilaktyce są niewystarczające lub trudno dostępne. Odpowiedzią na ten problem ma być nowy poradnik „Komunikacja dla zdrowia. Jak mówić i pisać o profilaktyce chorób”, przygotowany z inicjatywy Fundacji Rak’n’Roll. Wygraj Życie!.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego tylko 17 proc. Polaków uważa dostęp do informacji o zdrowiu i profilaktyce za wystarczający oraz jakie wnioski płyną z badań,
- Czym jest poradnik „Komunikacja dla zdrowia” i jakie praktyczne wskazówki zawiera dla osób tworzących kampanie profilaktyczne,
- Dlaczego prosty, zrozumiały i dopasowany do odbiorcy przekaz może zwiększać skuteczność edukacji zdrowotnej i zachęcać do badań profilaktycznych,
- Kto może korzystać z bezpłatnej publikacji oraz w jaki sposób wspiera ona planowanie skutecznych działań z zakresu promocji zdrowia.
Tylko 17 proc. Polaków pozytywnie ocenia dostęp do informacji o profilaktyce
Jednym z największych wyzwań współczesnej ochrony zdrowia pozostaje skuteczna edukacja zdrowotna. Nawet najlepiej przygotowane programy profilaktyczne nie przyniosą oczekiwanych efektów, jeśli informacje o nich nie dotrą do osób, które najbardziej ich potrzebują.
Problem ten potwierdzają wyniki raportu Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej „Zdrowie w Internecie” z 2023 roku. Badanie przeprowadzone wśród 1182 respondentów wykazało, że:
- 73 proc. ankietowanych uważa dostęp do informacji o programach profilaktyki zdrowotnej za niewystarczający,
- jedynie 17 proc. respondentów ocenia go jako wystarczający.
Oznacza to, że znaczna część społeczeństwa nie otrzymuje informacji o działaniach profilaktycznych w sposób skuteczny, zrozumiały i angażujący.
Komunikacja ma realny wpływ na zdrowie publiczne
Eksperci od lat podkreślają, że sama wiedza medyczna nie wystarczy, aby zmienić zachowania zdrowotne społeczeństwa. Kluczowe znaczenie ma sposób przekazywania informacji. Jak podkreśla Emilia Klimasara, koordynatorka projektu z ramienia Fundacji Rak’n’Roll:
System ochrony zdrowia potrzebuje dziś przede wszystkim skutecznej profilaktyki – a za nią, nierozłącznie stoi dobrze zaplanowana edukacja. W tym kontekście stworzony przez nas poradnik >>Komunikacja dla zdrowia<< staje się narzędziem wyjątkowo aktualnym, bo trwała zmiana nawyków zdrowotnych Polaków zaczyna się od komunikacji, która jest prosta, zrozumiała i dopasowana do odbiorcy, przełamuje bariery społeczne, odpowiada na potrzeby różnych grup – od młodzieży po seniorów – i sprawdza się zarówno lokalnie, jak i ogólnopolsko.
Zdaniem autorów publikacji właściwie zaprojektowana komunikacja może skuteczniej zachęcać do wykonywania badań profilaktycznych, uczestnictwa w programach zdrowotnych oraz podejmowania codziennych działań sprzyjających zdrowiu.
Powstał bezpłatny poradnik „Komunikacja dla zdrowia”
Odpowiedzią na zidentyfikowane problemy jest poradnik „Komunikacja dla zdrowia. Jak mówić i pisać o profilaktyce chorób”. Publikacja została opracowana przez interdyscyplinarny zespół, w którego skład weszli:
- naukowcy,
- językoznawcy,
- eksperci komunikacji,
- specjaliści marketingu społecznego,
- przedstawiciele Fundacji Rak’n’Roll.
Połączenie wiedzy akademickiej z doświadczeniem praktyków pozwoliło stworzyć narzędzie, które ma wspierać planowanie skutecznych kampanii edukacyjnych oraz poprawiać jakość komunikacji dotyczącej zdrowia. Autorzy podkreślają, że poradnik został przygotowany przede wszystkim z myślą o praktycznym zastosowaniu.
Dlaczego kampanie profilaktyczne często nie przynoszą oczekiwanych efektów?
Fundacja Rak’n’Roll zwraca uwagę, że problemem nie zawsze jest brak świadomości znaczenia profilaktyki. Znacznie częściej przeszkodą okazuje się sposób komunikowania. Jak wskazuje Jacek Maciejewski z Fundacji Rak’n’Roll:
W Fundacji Rak’n’Roll od wielu lat widzimy, że mimo ogromu pracy i dobrych intencji kampanii profilaktycznych, ich skuteczność często nie jest wystarczająca. Najczęściej nie wynika to z braku wiedzy, że badać się warto, ale z tego, jak mówimy o zdrowiu – zbyt skomplikowanym językiem, niedopasowaniem komunikatu do odbiorcy czy niewykorzystaniem narzędzi komunikacyjnych, które realnie wpływają na zmianę zachowań. Dlatego stworzyliśmy poradnik, który pokazuje, jak mówić prosto, jasno i angażująco, żeby komunikacja rzeczywiście działała.
Eksperci zwracają uwagę, że skuteczna komunikacja zdrowotna powinna:
- wykorzystywać prosty i zrozumiały język,
- uwzględniać potrzeby konkretnych grup odbiorców,
- budować zaufanie do nadawcy,
- motywować do podjęcia działania, a nie jedynie przekazywać informacje.
Co zawiera poradnik „Komunikacja dla zdrowia”?
Publikacja ma charakter praktycznego przewodnika dla osób przygotowujących kampanie społeczne i działania edukacyjne. Znajdują się w niej m.in.:
- rekomendacje dotyczące prowadzenia skutecznych kampanii profilaktycznych,
- wskazówki dotyczące dopasowania języka do różnych grup odbiorców,
- omówienie stylów narracji oraz ich wpływu na odbiorców,
- zasady prostego języka,
- przykłady dobrych praktyk komunikacyjnych,
- studia przypadków,
- lista sprawdzonych źródeł wiedzy,
- zestaw zasad „do & don’t”.
Jak wyjaśnia Emilia Klimasara:
Zależało nam na stworzeniu praktycznego narzędziownika, dlatego publikacja zawiera najnowsze rekomendacje dotyczące prowadzenia skutecznych kampanii profilaktycznych, wskazówki, jak dostosowywać język i formę komunikatów do różnych grup odbiorców, omówienie stylów narracji i ich wpływu na odbiorców, praktyczne zasady prostego i zrozumiałego języka, przykłady dobrych i skutecznych praktyk komunikacyjnych, studia przypadków, listę sprawdzonych źródeł, z których warto czerpać dane, wiedzę i dobre praktyki, a także zestaw zasad. Mamy nadzieję, że poradnik stanie się realnym wsparciem dla wszystkich podmiotów realizujących działania edukacyjne i kampanie społeczne dotyczące zdrowia oraz będzie zachętą do tworzenia komunikacji, która skutecznie dociera do odbiorców i motywuje do dbania o zdrowie.
Jakie zagadnienia porusza publikacja?
Autorzy poradnika wykraczają poza kwestie językowe i opisują również elementy psychologii komunikacji oraz projektowania kampanii społecznych. Publikacja omawia między innymi:
- budowanie wiarygodności nadawcy,
- wykorzystanie emocji w komunikacji zdrowotnej,
- rolę humoru i groteski,
- dobór odpowiednich kanałów komunikacji,
- profilowanie grup odbiorców,
- planowanie działań edukacyjnych zwiększających skuteczność przekazu.
Dla kogo przygotowano poradnik?
Publikacja została skierowana do szerokiego grona podmiotów zajmujących się promocją zdrowia i edukacją zdrowotną. Mogą z niej korzystać między innymi:
- samorządy realizujące lokalne programy zdrowotne,
- organizacje pozarządowe,
- placówki medyczne,
- uczelnie i jednostki badawcze,
- towarzystwa naukowe,
- instytucje publiczne,
- działy HR i CSR przedsiębiorstw,
- agencje PR i reklamowe,
- organizacje pacjenckie,
- stowarzyszenia branżowe.
Poradnik udostępniono bezpłatnie, dzięki czemu może stanowić narzędzie wspierające zarówno niewielkie lokalne inicjatywy, jak i ogólnopolskie kampanie społeczne.
Dlaczego skuteczna komunikacja będzie coraz ważniejsza?
Starzenie się społeczeństwa, wzrost liczby chorób przewlekłych oraz ograniczone zasoby systemu ochrony zdrowia powodują, że profilaktyka staje się jednym z najważniejszych elementów polityki zdrowotnej. Jej powodzenie zależy jednak nie tylko od dostępności świadczeń, ale również od jakości komunikacji z pacjentami.
Coraz większego znaczenia nabiera tworzenie przekazów opartych na prostym języku, wiarygodnych danych oraz zrozumieniu potrzeb odbiorców. W praktyce oznacza to odejście od komunikatów tworzonych wyłącznie z perspektywy ekspertów na rzecz treści, które są czytelne, angażujące i skłaniają do działania.
Główne wnioski
- Tylko 17 proc. Polaków uważa dostęp do informacji o profilaktyce zdrowotnej za wystarczający, natomiast 73 proc. ocenia go negatywnie – wynika z raportu Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej.
- Fundacja Rak’n’Roll opracowała bezpłatny poradnik „Komunikacja dla zdrowia. Jak mówić i pisać o profilaktyce chorób”, który ma pomóc tworzyć skuteczniejsze kampanie edukacyjne i profilaktyczne.
- Publikacja zawiera praktyczne wskazówki dotyczące prostego języka, doboru kanałów komunikacji, budowania zaufania, profilowania odbiorców oraz planowania kampanii społecznych, opierając się na wiedzy ekspertów i przykładach dobrych praktyk.
- Poradnik został przygotowany z myślą o samorządach, organizacjach pozarządowych, placówkach medycznych, uczelniach, instytucjach publicznych, działach HR i CSR oraz agencjach komunikacyjnych, które realizują działania z zakresu promocji zdrowia.
Źródło:
- https://pap-mediaroom.pl/zdrowie-i-styl-zycia/tylko-17-proc-polakow-uwaza-dostep-do-informacji-o-zdrowiu-i-profilaktyce-za
