Sytuacja finansowa publicznych szpitali w Polsce wyraźnie się pogarsza, a skala problemu zaczyna być widoczna nie tylko w łącznym zadłużeniu, ale przede wszystkim w rosnących zaległościach. Najnowsze dane z Monitora Finansowania Ochrony Zdrowia pokazują, że zobowiązania SPZOZ osiągnęły 27,7 mld zł, a ich najbardziej ryzykowna część – zobowiązania wymagalne – wzrosła do 4,2 mld zł.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak zmienił się poziom zadłużenia publicznych szpitali w latach 2023–2025.
- Jak szybko rosną zobowiązania wymagalne SPZOZ.
- Jakie jest obciążenie długu względem kontraktów NFZ.
27,7 mld zł długu – trend wzrostowy utrzymany
Z danych wynika, że zobowiązania ogółem samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (SPZOZ) wzrosły z 21,3 mld zł w III kwartale 2023 r. do 27,7 mld zł w III kwartale 2025 r. Oznacza to systematyczny, dwuletni trend wzrostowy, bez oznak stabilizacji.
Sam wzrost zadłużenia całkowitego nie jest jednak największym problemem. Kluczowe znaczenie ma jego struktura – a ta zmienia się w niekorzystnym kierunku.
Zobowiązania wymagalne rosną najszybciej
Najbardziej niepokojącym zjawiskiem jest dynamika zobowiązań wymagalnych, czyli takich, których termin spłaty już minął. Jeszcze w I kwartale 2024 r. wynosiły one 2,5 mld zł i stanowiły 11,3% całkowitego zadłużenia. Od II kwartału 2024 r. rozpoczął się jednak ciągły wzrost – przez sześć kolejnych kwartałów.
W III kwartale 2025 r. zobowiązania wymagalne osiągnęły poziom 4,2 mld zł, co odpowiada już 15,3% wszystkich zobowiązań. Wzrost ten ma bardzo wysoką dynamikę:
- blisko 74% w ciągu pięciu kwartałów
- kwartalny wzrost na poziomie ok. 13–15%
Coraz większe obciążenie względem kontraktów NFZ
Dane pokazują również rosnące obciążenie systemu w relacji do finansowania świadczeń przez NFZ. Na początku 2024 r. zobowiązania wymagalne stanowiły 1,8% wartości umów zawartych przez NFZ. W III kwartale 2025 r. wskaźnik ten wzrósł do 2,8%.
To wyraźny sygnał, że poziom finansowania nie nadąża za kosztami funkcjonowania placówek – szczególnie w obszarze bieżących rozliczeń.
Dane kwartalne potwierdzają stały wzrost
Szczegółowe dane kwartalne pokazują brak jakichkolwiek okresów korekty. Wartości zobowiązań wymagalnych rosły niemal w każdym kolejnym kwartale:
- ok. 2,2–2,5 mld zł w 2023 r.
- przekroczenie 3 mld zł w III kwartale 2024 r.
- przekroczenie 4 mld zł w III kwartale 2025 r.
Główne wnioski
- Zadłużenie SPZOZ wzrosło z 21,3 mld zł do 27,7 mld zł w okresie od III kwartału 2023 r. do III kwartału 2025 r.
- Zobowiązania wymagalne osiągnęły 4,2 mld zł i stanowią już 15,3% całkowitego zadłużenia.
- Wzrost zobowiązań wymagalnych wyniósł ok. 74% w ciągu pięciu kwartałów, przy dynamice kwartalnej 13–15%.
- Udział zobowiązań względem kontraktów NFZ wzrósł z 1,8% do 2,8%, wskazuje to na rosnące niedopasowanie finansowania do kosztów.
Źródło:
- https://calpe.pl/monitor/
