Wzrosną akcyza na alkohol, opłata cukrowa i VAT na napoje bezalkoholowe. Senat przyjął ustawy

Senat przyjął 27 października 2026 r., podczas 67. posiedzenia, trzy ustawy dotyczące opodatkowania napojów alkoholowych, słodzonych i energetyzujących. Dwie z nich przewidują zwiększenie wpływów do Narodowego Funduszu Zdrowia, m.in. poprzez podwyższenie akcyzy na alkohol oraz opłaty cukrowej. Trzecia ustawa zakłada podniesienie stawki VAT na określone napoje bezalkoholowe do 23%. Dwie ustawy przyjęto bez poprawek i trafią one do podpisu prezydenta, natomiast nowelizacja dotycząca opłaty cukrowej, do której Senat wprowadził jedną poprawkę, wróci do Sejmu.

Z tego artykułu dowiesz się…

• Jakie trzy ustawy dotyczące opodatkowania napojów przyjął Senat 27 października 2026 r.
• O ile wzrosną stawki akcyzy na alkohol oraz opłaty cukrowej.
• Które napoje bezalkoholowe zostaną objęte stawką VAT w wysokości 23%.
• Jakie dodatkowe środki ma otrzymać NFZ i które ustawy trafią do prezydenta, a która wróci do Sejmu.

Wyższa akcyza na alkohol. NFZ ma otrzymać 1,4 mld zł rocznie

Senat przyjął ustawę o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nowelizacja przewiduje podwyższenie stawek akcyzy na napoje alkoholowe od 2027 r.

Nowe stawki mają wynosić:

• Alkohol etylowy – 10 109 zł zamiast 8811 zł za 1 hl 100-procentowego alkoholu.
• Piwo – 13,82 zł zamiast 12,04 zł za 1 hl.
• Wino i pozostałe napoje fermentowane – 280,83 zł zamiast 245 zł za 1 hl.
• Wyroby pośrednie – 562,93 zł zamiast 490 zł za 1 hl.
• Cydr i perry o zawartości alkoholu do 5% – 116,40 zł zamiast 97 zł za 1 hl.

Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami nadwyżka wpływów z akcyzy od alkoholu ponad poziom z 2026 r. ma zostać przeznaczona na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej. W latach 2027-2028 NFZ ma otrzymywać z tego tytułu 1,4 mld zł rocznie.

ZOBACZ KONIECZNIE Wyższa opłata cukrowa od 1 stycznia 2027 r. Rząd chce zwiększyć wpływy do NFZ 

Opłata cukrowa wzrośnie. Zmiany obejmą również suplementy diety

Drugą przyjętą przez Senat ustawą jest nowelizacja ustawy o zdrowiu publicznym. Zakłada ona podwyższenie opłaty cukrowej oraz rozszerzenie katalogu produktów objętych daniną. Senatorowie przyjęli ustawę z jedną poprawką o charakterze doprecyzowującym.

Przewidziano następujące zmiany:

• Opłata stała – wzrost z 0,50 zł do 0,70 zł za litr napoju zawierającego do 5 g cukrów w 100 ml lub co najmniej jedną substancję słodzącą.
• Opłata zmienna – wzrost z 0,05 zł do 0,10 zł za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju.
• Maksymalna opłata – wzrost z 1,20 zł do 1,80 zł za litr.
• Opłata za kofeinę lub taurynę – wzrost z 0,10 zł do 1 zł za litr.
• Syropy i koncentraty – objęcie opłatą m.in. wysoko słodzonych syropów sprzedawanych jako suplementy diety oraz koncentratów płynnych, półpłynnych i stałych. Stawka wyniesie 3 zł za litr lub kilogram.

Dodatkowe środki z opłaty cukrowej mają zasilić budżet NFZ i służyć m.in. finansowaniu profilaktyki, edukacji zdrowotnej oraz leczenia chorób związanych z nieprawidłowym odżywianiem.

Ze względu na poprawkę Senatu ustawa wróci teraz do Sejmu, który zdecyduje o jej przyjęciu lub odrzuceniu.

ZOBACZ KONIECZNIE Raport NIK: opłata cukrowa i alkoholowa nie zasiliły profilaktyki zdrowotnej

VAT na wybrane napoje bezalkoholowe wzrośnie do 23%

Trzecia ustawa dotyczy zmian w podatku od towarów i usług. Przyjęta przez Senat nowelizacja przewiduje likwidację preferencyjnych stawek VAT dla określonych bezalkoholowych odpowiedników napojów alkoholowych oraz napojów energetyzujących.

Stawka VAT wzrośnie do 23% z dotychczasowych 5% w obrocie handlowym i 8% w gastronomii. Zmiany obejmą określone napoje bezalkoholowe zawierające co najmniej 20% soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego, należące do wskazanych w ustawie kategorii.

Nowe przepisy dotyczą m.in. piwa bezalkoholowego, napojów o zawartości alkoholu od 0,0% do 0,5%, bezalkoholowych win i cydrów powstałych w procesie dealkoholizacji lub zatrzymania fermentacji, a także napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny.

ZOBACZ KONIECZNIE Ważne decyzje Sejmu dla ochrony zdrowia. Co zmieni się w przepisach? [Lista]

Prezydent wcześniej zawetował podwyżki akcyzy i opłaty cukrowej

Ostateczny los nowych przepisów zależy od decyzji prezydenta Karola Nawrockiego. Przypomnijmy, że w grudniu 2025 r. zawetował on już ustawy przewidujące podwyższenie akcyzy na alkohol oraz opłaty cukrowej.

Poprzednia propozycja dotycząca alkoholu zakładała wzrost akcyzy o 15% w 2026 r. i kolejne 10% w 2027 r. Ministerstwo Finansów szacowało, że zmiany przyniosą w 2026 r. dodatkowe 1,96 mld zł dochodów budżetowych. Zawetowane przepisy dotyczące opłaty cukrowej przewidywały natomiast stawki zbliżone do obecnie przyjętych.

Prezydent uzasadniał wówczas weto sprzeciwem wobec podwyższania obciążeń podatkowych, powołując się na swoje deklaracje wyborcze.

ZOBACZ KONIECZNIE Dwie ustawy bez podpisu. Prezydent wetuje wyższą opłatę cukrową i akcyzę na alkohol

Teraz ustawy dotyczące akcyzy na alkohol i VAT na napoje bezalkoholowe trafią do podpisu prezydenta. Nowelizacja dotycząca opłaty cukrowej musi natomiast ponownie zostać rozpatrzona przez Sejm.

Źródło:

• Senat