Komisja Europejska przedstawiła mapę drogową stopniowego wycofywania testów na zwierzętach wykorzystywanych w ocenach bezpieczeństwa chemicznego. Dokument obejmuje 22 działania zaplanowane w trzech filarach i zakłada wdrażanie alternatywnych metod w 15 obszarach regulacyjnych, obejmujących m.in. chemikalia przemysłowe, środki ochrony roślin, biocydy, produkty lecznicze oraz dodatki do żywności i pasz. Pierwsze działania mają rozpocząć się natychmiast, a podsumowanie postępów zaplanowano na 2029 rok.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie działania Komisja Europejska zaplanowała w celu ograniczenia testów na zwierzętach.
- Które sektory obejmie unijna mapa drogowa wycofywania badań na zwierzętach.
- Jaką rolę w nowych metodach oceny bezpieczeństwa mają odegrać sztuczna inteligencja i analiza danych.
- Kiedy Unia Europejska planuje podsumować postępy realizacji strategii.
Komisja Europejska przedstawia plan odejścia od badań na zwierzętach
Opublikowana mapa drogowa jest jednym z elementów realizacji unijnego Chemicals Action Plan przedstawionego w lipcu 2025 r. Dokument ma wspierać dalszy rozwój przepisów REACH, które regulują kwestie bezpieczeństwa chemicznego na terenie Unii Europejskiej.
Celem inicjatywy jest stopniowe ograniczanie wykorzystania zwierząt laboratoryjnych przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi, zwierząt oraz środowiska naturalnego. Komisja podkreśla, że proces będzie realizowany etapowo i z zachowaniem wymogów dotyczących jakości oraz wiarygodności ocen bezpieczeństwa.
Plan obejmuje 15 obszarów zastosowań, od chemikaliów wykorzystywanych przez przemysł i konsumentów po farmaceutyki, pestycydy, biocydy oraz dodatki stosowane w żywności i paszach.
22 działania w trzech filarach
Przyjęta strategia została podzielona na trzy główne obszary działań.
Pierwszy filar koncentruje się na przyspieszeniu wdrażania metod niewymagających wykorzystania zwierząt. W jego ramach przewidziano ponad 30 szczegółowych rekomendacji dotyczących zastępowania, ograniczania lub udoskonalania badań prowadzonych na zwierzętach podczas oceny wpływu substancji na zdrowie człowieka oraz środowisko.
Komisja chce przyspieszyć zarówno rozwój nowych metod badawczych, jak i ich szersze wykorzystanie przez przemysł oraz organy regulacyjne.
Europa stawia na badania, AI i innowacje
Drugi filar strategii dotyczy badań naukowych i rozwoju technologicznego. Komisja Europejska zapowiada działania mające utrzymać Europę w gronie światowych liderów.
Istotną rolę mają odegrać nowoczesne technologie, w tym sztuczna inteligencja oraz analiza dużych zbiorów danych. Według Komisji wykorzystanie AI może przyspieszyć rozwój nowych metod oceny bezpieczeństwa i zwiększyć ich skuteczność.
Współpraca państw, agencji i regulatorów
Trzeci filar poświęcono współpracy pomiędzy państwami członkowskimi, agencjami unijnymi, środowiskiem naukowym i przemysłem.
Komisja chce stworzyć mechanizmy ułatwiające wdrażanie nowych metod przez wszystkie zainteresowane strony. Równolegle planowane jest rozwijanie współpracy z regulatorami spoza Unii Europejskiej, aby zwiększać międzynarodową akceptację nowych rozwiązań.
Podsumowanie postępów w 2029 roku
Komisja Europejska zapowiedziała rozpoczęcie realizacji mapy drogowej bezpośrednio po jej publikacji. W proces mają zostać zaangażowane państwa członkowskie, agencje unijne oraz przedstawiciele zainteresowanych środowisk.
Na 2029 rok zaplanowano konferencję wysokiego szczebla, podczas której zostanie przeprowadzona ocena efektów wdrażania strategii. Spotkanie ma dotyczyć wykorzystania metod niewymagających badań na zwierzętach we wszystkich obszarach prawa unijnego, również w systemie REACH.
Inicjatywa jest odpowiedzią na postulaty obywateli
Prace nad mapą drogową są następstwem działań podjętych po Europejskiej Inicjatywie Obywatelskiej „Save Cruelty-Free Cosmetics – Commit to a Europe Without Animal Testing”.
W 2023 r. Komisja Europejska zadeklarowała przygotowanie kompleksowego planu prowadzącego do stopniowego wycofywania badań na zwierzętach wykorzystywanych podczas ocen bezpieczeństwa chemicznego.
Choć obecnie wiele procedur regulacyjnych nadal opiera się na wynikach badań prowadzonych na zwierzętach, Komisja wskazuje, że rozwój alternatywnych metod stwarza możliwość szybszej, bardziej efektywnej kosztowo i sprzyjającej innowacjom oceny bezpieczeństwa produktów wprowadzanych na rynek.
Główne wnioski
- Komisja Europejska przedstawiła mapę drogową obejmującą 22 działania dotyczące stopniowego ograniczania testów na zwierzętach w ocenach bezpieczeństwa chemicznego.
- Plan obejmuje 15 obszarów regulacyjnych, m.in. chemikalia przemysłowe, pestycydy, biocydy, produkty lecznicze oraz dodatki do żywności i pasz.
- Strategia zakłada rozwój alternatywnych metod badawczych, w tym wykorzystanie sztucznej inteligencji i dużych zbiorów danych.
- Komisja rozpoczyna wdrażanie działań już teraz, a podsumowanie postępów zaplanowano na 2029 rok.
Źródło:
- https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_26_1214
