Sytuacja finansowa szpitali samorządowych pozostaje bardzo zła. Podczas wspólnego posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. rozwiązywania problemów Polski Powiatowo-gminnej oraz Parlamentarnego Zespołu ds. Szpitali Samorządowych zaprezentowano dane za 2025 rok. Wynika z nich wyraźny wzrost strat oraz brak jednoznacznych deklaracji dotyczących rozliczenia nadwykonań.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak wygląda sytuacja finansowa szpitali powiatowych w 2025 roku.
- Jakie są koszty działalności i ich struktura.
- Ile wynoszą nadwykonania i jak działa mechanizm degresji.
- Jakie stanowisko zajmuje NFZ w sprawie wypłat.
1,8 mld zł straty i 91% szpitali na minusie
Z danych przedstawionych przez Związek Powiatów Polskich wynika, że sytuacja ekonomiczna szpitali powiatowych pogorszyła się względem 2024 roku. Analiza objęła 207 podmiotów – 163 SPZOZ-y oraz 44 spółki prawa handlowego.
Łączna strata w 2025 r. przekroczyła 1,8 mld zł i była o około 30% wyższa niż rok wcześniej. Jednocześnie aż 91% analizowanych placówek wykazało stratę operacyjną na działalności podstawowej. Zysk ze sprzedaży osiągnęło jedynie 19 szpitali.
Szpitale powiatowe pozostają silnie uzależnione od finansowania publicznego – środki z NFZ odpowiadają średnio za blisko 94% przychodów netto ze sprzedaży.
Struktura kosztów: dominują wynagrodzenia i usługi obce
Koszty działalności operacyjnej badanych placówek przekroczyły w 2025 roku 30,8 mld zł. Największą pozycję stanowiły wynagrodzenia wraz z pochodnymi – około 49% wszystkich kosztów.
Drugą istotną kategorią były usługi obce, które odpowiadały za 30,5% wydatków. W tej grupie znaczącą część stanowiły usługi medyczne, obejmujące m.in. wynagrodzenia personelu pracującego na kontraktach – ponad 25% całkowitych kosztów operacyjnych.
Nadwykonania: miliardy złotych i brak jasnych deklaracji
W obszarze nadwykonań kluczowym problemem pozostaje brak jednoznacznych decyzji dotyczących ich finansowania.
W przypadku świadczeń nielimitowanych wartość niezapłaconych świadczeń za 2025 rok wyniosła 30,28 mln zł. Jak wskazał wiceprezes NFZ Marek Augustyn, w tej strukturze największy udział przypadł szpitalom powiatowym – 16,72 mln zł. W placówkach miejskich wartość ta wyniosła 6,44 mln zł, natomiast w szpitalach wojewódzkich – 7,12 mln zł.
Znacznie większa skala dotyczy świadczeń limitowanych. Ich wartość w cenach umowy wyniosła 1 mld 626,84 mln zł (100%) – 276,07 mln zł z degresją cen do poziomu 60%.
W podziale na typy szpitali:
- szpitale miejskie: 130,35 mln zł (80,67 mln zł po degresji),
- szpitale powiatowe: 501,14 mln zł (244,12 mln zł po degresji),
- szpitale wojewódzkie: 995,35 mln zł (651,28 mln zł po degresji).
Brak konkretów sprawie nadwykonań limitowanych
Największe obawy wśród dyrektorów placówek budzi brak konkretnej deklaracji dotyczącej wypłaty środków za nadwykonania limitowane.
Wiceprezes NFZ zaznaczył, że możliwość uregulowania należności za nadwykonania będzie uzależniona od bieżącej dostępności środków finansowych Funduszu.
4 mld zł z budżetu państwa częściowo na nadwykonania
Podczas posiedzenia wskazano również, że część środków z rządowej dotacji w wysokości 4 mld zł zostanie przeznaczona na pokrycie nadwykonań z 2025 roku. W jakich zakresach? Wentylacja mechaniczna, dializoterapia, żywienie jelitowe i pozajelitowe oraz psychiatria sądowa.
Główne wnioski
- Strata szpitali powiatowych w 2025 r. przekroczyła 1,8 mld zł i była o ok. 30% wyższa niż w 2024 roku.
- 91% placówek wykazało stratę operacyjną, a tylko 19 szpitali osiągnęło zysk.
- Nadwykonania limitowane sięgnęły 1,62 mld zł w cenach umowy.
- NFZ nie podał terminu wypłat i uzależnia je od dostępności środków finansowych.
Źródło:
- https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/transmisje.xsp?unid=576820D794D2D997C1258DD20041FC74#
