Konsorcjum firmy VAXICAN oraz Sieci Badawczej Łukasiewicz – PORT zakończyło projekt badawczo-rozwojowy dotyczący terapeutycznej szczepionki przeciwko rakowi piersi HER2-dodatniemu. Naukowcom udało się zwiększyć skalę produkcji preparatu, opracować metody jego oczyszczania oraz potwierdzić zdolność badanych cząstek do aktywacji komórek układu odpornościowego. Wyniki mają umożliwić dalsze badania przedkliniczne, a w przyszłości rozpoczęcie badań klinicznych z udziałem pacjentek.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak działa opracowywana w Polsce terapeutyczna szczepionka przeciwko rakowi piersi HER2-dodatniemu.
- Jakie wyniki uzyskało konsorcjum VAXICAN i Sieci Badawczej Łukasiewicz – PORT.
- Na jakim etapie rozwoju znajduje się preparat i jakie badania są jeszcze planowane.
- Ile kosztował projekt i jakie dofinansowanie przyznała Agencja Badań Medycznych.
Jak działa opracowywana szczepionka przeciwko rakowi piersi?
Projekt realizowany przez VAXICAN, pełniący funkcję lidera konsorcjum, oraz Sieć Badawczą Łukasiewicz – PORT koncentrował się na rozwoju immunoterapii przeznaczonej dla pacjentek z nowotworami piersi HER2-dodatnimi.
Podstawą opracowywanej technologii są cząstki wirusopodobne (eVLP), na których powierzchni prezentowany jest antygen HER2. Ich zadaniem jest pobudzenie układu odpornościowego do rozpoznawania i zwalczania komórek nowotworowych wykazujących ekspresję tego białka.
W przeciwieństwie do szczepień profilaktycznych opracowywany preparat ma charakter terapeutyczny. Jego celem nie jest zapobieganie zachorowaniu, lecz wspomaganie odpowiedzi immunologicznej przeciwko istniejącemu nowotworowi.
Produkcja w skali półprzemysłowej i potwierdzona aktywność immunologiczna
Jednym z głównych osiągnięć projektu było przeskalowanie procesu wytwarzania cząstek eVLP do skali półprzemysłowej. Wykorzystano do tego bioreaktory jednorazowego użytku, uzyskując wydajność wyższą od pierwotnie zakładanej.
Naukowcy opracowali również powtarzalny proces oczyszczania preparatu, pozwalający uzyskać produkt o wysokiej czystości. Dodatkowo powstały autorskie kolumny chromatograficzne, które mogą posłużyć do dalszego rozwoju selektywnych metod oczyszczania.
Badania z wykorzystaniem mikroskopii elektronowej potwierdziły prawidłową strukturę otrzymanych cząstek wirusopodobnych. W warunkach laboratoryjnych wykazano także ich zdolność do aktywowania komórek układu odpornościowego.
Warto mieć na uwadze, że uzyskane rezultaty nie stanowią jeszcze potwierdzenia skuteczności terapeutycznej szczepionki u pacjentek. Preparat pozostaje na etapie badań przedklinicznych.
Kiedy szczepionka przeciwko rakowi piersi trafi do badań klinicznych?
Zakończenie projektu umożliwia kontynuowanie prac nad technologią. Kolejnymi zadaniami będą dalsze zwiększanie skali produkcji oraz przeprowadzenie pełnych badań przedklinicznych, niezbędnych przed rozpoczęciem testów z udziałem ludzi.
W dalszej perspektywie planowane są badania kliniczne u pacjentek z HER2-dodatnim rakiem piersi. Nie wskazano jednak konkretnego terminu ich rozpoczęcia.
Wyniki dotychczasowych prac były już prezentowane na międzynarodowych konferencjach medycznych.
Ponad 4,6 mln zł dofinansowania z Agencji Badań Medycznych
W realizacji projektu uczestniczyli również naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego oraz Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu.
Łączna wartość przedsięwzięcia wyniosła ponad 5,5 mln zł, z czego ponad 4,6 mln zł stanowiło dofinansowanie przyznane przez Agencję Badań Medycznych ze środków budżetu państwa w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO) – konkurs „2024/ABM/05/KPO”.
Główne wnioski
- VAXICAN i Sieć Badawcza Łukasiewicz – PORT zakończyły projekt badawczo-rozwojowy dotyczący terapeutycznej szczepionki przeciwko rakowi piersi HER2-dodatniemu.
- Produkcję cząstek wirusopodobnych (eVLP) przeskalowano do skali półprzemysłowej, a badania laboratoryjne potwierdziły ich zdolność do aktywacji komórek układu odpornościowego.
- Preparat wymaga dalszych badań przedklinicznych, zanim możliwe będzie rozpoczęcie badań klinicznych z udziałem pacjentek. Nie podano terminu ich rozpoczęcia.
- Wartość projektu przekroczyła 5,5 mln zł, z czego ponad 4,6 mln zł stanowiło dofinansowanie z Agencji Badań Medycznych w ramach KPO.
Źródło:
- https://abm.gov.pl/pl/aktualnosci/3739,Wazny-krok-w-rozwoju-terapeutycznej-szczepionki-przeciwko-rakowi-piersi.html
