Leczenie otyłości wśród nastolatków i młodych dorosłych przechodzi istotną transformację. Najnowsze badanie naukowców z UT Southwestern Medical Center, opublikowane na łamach JAMA Pediatrics, pokazuje, że po udostępnieniu agonistów receptora GLP-1 młodszym pacjentom lekarze coraz częściej wybierają farmakoterapię zamiast chirurgii bariatrycznej. Wyniki analizy obejmującej ponad 204 tys. pacjentów wskazują, że leki z grupy GLP-1 stają się dominującą metodą leczenia otyłości w tej grupie wiekowej, jednocześnie uwidaczniając potrzebę opracowania nowych wytycznych dotyczących optymalnego wykorzystania tych terapii.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dowiesz się, jak zmieniło się leczenie otyłości u nastolatków i młodych dorosłych w USA po wprowadzeniu leków z grupy GLP-1.
- Poznasz wyniki badania opublikowanego w „JAMA Pediatrics”, obejmującego ponad 204 tys. pacjentów.
- Zrozumiesz, dlaczego stosowanie agonistów receptora GLP-1 rośnie, a liczba operacji bariatrycznych maleje.
- Dowiesz się, dlaczego eksperci apelują o opracowanie nowych wytycznych dotyczących stosowania GLP-1 i chirurgii bariatrycznej u młodych pacjentów.
Otyłość ciężka coraz częściej dotyczy młodych ludzi
Otyłość pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowia publicznego. Szczególnie niepokojący jest wzrost liczby przypadków otyłości ciężkiej wśród dzieci, nastolatków i młodych dorosłych. Według autorów badania obecnie:
- około 9% nastolatków w wieku 12–18 lat cierpi na otyłość ciężką,
- wśród dorosłych odsetek ten wzrósł z 5% do 10% w ciągu ostatnich dwóch dekad.
Rosnąca liczba młodych pacjentów wymagających specjalistycznego leczenia sprawia, że lekarze coraz częściej sięgają po nowoczesne metody terapeutyczne, które jeszcze kilka lat temu były stosowane głównie u dorosłych.
Ponad 204 tysięcy pacjentów objętych analizą
Badacze przeanalizowali dane medyczne 204 000 osób w wieku od 13 do 25 lat, leczonych z powodu otyłości pomiędzy majem 2022 roku a styczniem 2026 roku. Analiza została przeprowadzona z wykorzystaniem amerykańskiej bazy elektronicznej dokumentacji medycznej Epic Cosmos, jednej z największych baz danych klinicznych na świecie. Celem badania było sprawdzenie, jak zmieniły się decyzje terapeutyczne po zatwierdzeniu stosowania części agonistów receptora GLP-1 u nastolatków pod koniec 2022 roku oraz czy farmakoterapia zaczęła zastępować chirurgię metaboliczną i bariatryczną (Metabolic and Bariatric Surgery – MBS).
To badanie jest pierwszą na skalę krajową analizą Epic Cosmos, według naszej wiedzy, charakteryzującą rzeczywiste zastosowanie skojarzonej terapii GLP-1RA i MBS wśród nastolatków i młodych dorosłych z otyłością – powiedziała główna autorka Sarah Messiah, dr, MPH, profesor epidemiologii i prodziekan ds. badań w Peter O’Donnell Jr. School of Public Health na Uniwersytecie Teksańskim w Southwestern.
Leki GLP-1 coraz częściej zastępują chirurgię bariatryczną
Jednym z najważniejszych wniosków badania jest wyraźna zmiana sposobu leczenia młodych pacjentów. Między majem a listopadem 2022 roku wyłączne stosowanie leków GLP-1 dotyczyło 88,2% leczonych pacjentów. Już w okresie od czerwca 2025 roku do stycznia 2026 roku odsetek ten wzrósł do 96,1%. Jednocześnie znacząco zmniejszyła się liczba wykonywanych operacji bariatrycznych. Odsetek pacjentów leczonych wyłącznie chirurgicznie spadł:
- z 11,6%
- do 3,7%.
Oznacza to, że po pojawieniu się nowych możliwości farmakologicznych lekarze znacznie częściej decydują się na leczenie zachowawcze zamiast interwencji chirurgicznej.
Leczenie skojarzone nadal pozostaje rzadkością
Choć eksperci coraz częściej rozważają łączenie farmakoterapii z chirurgią bariatryczną, praktyka kliniczna pokazuje, że takie podejście nadal stosowane jest sporadycznie. Badanie wykazało, że:
- terapia skojarzona GLP-1RA oraz MBS obejmowała jedynie 0,2% pacjentów,
- odsetek ten pozostawał praktycznie niezmieniony przez cały analizowany okres.
Jednocześnie autorzy zauważają, że jeszcze kilka lat temu takie leczenie praktycznie nie występowało.
Badanie naszego zespołu ukazuje punkt zwrotny w leczeniu otyłości u dzieci – powiedział Messiah, profesor pediatrii i dyrektor Programu Zdrowia Populacji Dzieci i Młodzieży Uniwersytetu Stanowego w Walii (UTSW). Chociaż obecnie tylko niewielki odsetek nastolatków i młodych dorosłych otrzymuje obie terapie, leczenie skojarzone praktycznie nie istniało, zanim leki GLP-1 stały się powszechnie dostępne. Obecnie obserwujemy, jak lekarze integrują te terapie na różne sposoby, w miarę jak opieka nad pacjentami z otyłością ewoluuje.
Zmienia się podejście do leczenia otyłości
Autorzy przypominają, że jeszcze niedawno chirurgia metaboliczna była jedną z niewielu skutecznych metod leczenia ciężkiej otyłości u młodych pacjentów. Potwierdza to wcześniejsze badanie zespołu Sarah Messiah, opublikowane w 2025 roku, które wykazało 15-procentowy wzrost liczby operacji bariatrycznych wykonywanych u nastolatków i młodych dorosłych w latach 2021–2023. Wprowadzenie agonistów receptora GLP-1 zmieniło jednak sposób postępowania klinicznego. Obecnie lekarze coraz częściej:
- rozpoczynają leczenie od farmakoterapii,
- rozważają wykorzystanie leków przed operacją,
- analizują możliwość stosowania GLP-1 po zabiegu,
- oceniają potencjalne korzyści terapii skojarzonej.
Zdaniem autorów badania jest to początek nowego modelu leczenia otyłości.
Brakuje wytycznych dotyczących stosowania GLP-1 i chirurgii
Mimo szybkiego rozpowszechniania się agonistów receptora GLP-1 eksperci zwracają uwagę, że praktyka kliniczna rozwija się szybciej niż zalecenia naukowe. Obecnie nie wiadomo jednoznacznie:
- kiedy farmakoterapia powinna zastępować chirurgię,
- którzy pacjenci odniosą największe korzyści z leczenia operacyjnego,
- czy GLP-1 najlepiej stosować przed operacją,
- czy leki powinny być podawane po zabiegu,
- kiedy warto łączyć obie metody.
Badanie to posuwa naprzód tę dziedzinę, gdyż pokazuje, że strategie sekwencjonowania leczenia otyłości już pojawiają się w rutynowej opiece klinicznej, chociaż wciąż brakuje opartych na dowodach naukowych wytycznych dotyczących łączenia lub kolejności tych terapii u młodzieży – powiedział Messiah. Dodaje również: wyniki te podkreślają pilną potrzebę opracowania opartych na dowodach naukowych wytycznych dotyczących tego, kiedy należy stosować GLP-1RA w porównaniu z operacją bariatryczną u nastolatków i młodych dorosłych, w tym czy leki są najskuteczniejsze przed operacją, po operacji czy jako część terapii skojarzonej.
Główne wnioski
- Badanie opublikowane w „JAMA Pediatrics”, obejmujące ponad 204 tys. pacjentów w wieku 13–25 lat, wykazało, że leki z grupy GLP-1 stały się dominującą metodą leczenia otyłości u nastolatków i młodych dorosłych w USA.
- Odsetek pacjentów leczonych wyłącznie agonistami receptora GLP-1 wzrósł z 88,2% w 2022 roku do 96,1% na przełomie 2025 i 2026 roku, podczas gdy liczba operacji bariatrycznych spadła z 11,6% do 3,7%.
- Stosowanie leczenia skojarzonego GLP-1 i chirurgii metabolicznej pozostaje bardzo rzadkie i obejmuje jedynie 0,2% pacjentów, choć wcześniej praktycznie nie było stosowane.
- Eksperci podkreślają, że dynamiczny rozwój terapii GLP-1 wymaga opracowania opartych na dowodach naukowych wytycznych, które określą, kiedy stosować farmakoterapię, chirurgię bariatryczną lub leczenie skojarzone u młodych osób z otyłością.
Źródło:
- https://jamanetwork.com/journals/jamapediatrics/fullarticle/2851775
- UT Southwestern Medical Cente
