Rynek terapii HIV przechodzi istotną zmianę właścicielską. Po ponad 15 latach zaangażowania Pfizer wycofuje się z ViiV Healthcare, a jego miejsce zajmuje Shionogi & Co., zwiększając swój udział ekonomiczny do 21,7%. Transakcja o wartości 2,13 mld USD upraszcza strukturę akcjonariatu i wzmacnia strategiczny kierunek rozwoju leków przeciwko HIV, w szczególności terapii długo działających.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak zmieniła się struktura właścicielska ViiV Healthcare po wyjściu Pfizera i zwiększeniu udziałów przez Shionogi,
- Jakie są kluczowe parametry transakcji o wartości 2,13 mld USD, w tym nowe udziały i przepływy finansowe,
- Dlaczego leki długo działające stały się strategicznym kierunkiem rozwoju ViiV Healthcare w obszarze HIV,
- Jakie znaczenie rynkowe i regulacyjne ma ta transakcja dla globalnego ekosystemu terapii HIV.
Zmiana struktury właścicielskiej ViiV Healthcare
ViiV Healthcare, spółka joint venture utworzona w 2009 roku przez GSK i Pfizer, wyemituje nowe akcje na rzecz Shionogi o wartości 2,125 mld USD (zaokrąglane do 2,13 mld USD). W efekcie Shionogi zwiększy swój udział ekonomiczny do 21,7%, natomiast GSK utrzyma 78,3% większościowego udziału.
Równocześnie Pfizer zbywa swój 11,7% pakiet, otrzymując 1,875–1,89 mld USD, a GSK wypłaci specjalną dywidendę 250 mln USD. Finalizacja transakcji jest uzależniona od zgód regulacyjnych i oczekiwana w I kwartale 2026 roku.
Koniec etapu Pfizera, wzmocnienie pozycji Shionogi
Wyjście Pfizera zamyka ważny rozdział w historii ViiV Healthcare. Od momentu powstania spółki Pfizer i GSK wnieśli do niej kluczowe aktywa HIV, m.in. Epzicom/Kivexa (abakawir + lamiwudyna) oraz Selzentry/Celsentri (marawirok).
Dla Shionogi zwiększenie udziałów oznacza pogłębienie strategicznego zaangażowania w obszar HIV, w którym firma od lat odgrywa istotną rolę naukową i licencyjną. Spółka zachowa jedno miejsce w zarządzie ViiV, a jej przedstawicielem pozostanie dr John Keller.
Portfel ViiV i koncentracja na lekach długo działających
ViiV Healthcare dysponuje 15 lekami na receptę stosowanymi w leczeniu HIV, z czego cztery znajdują się w badaniach klinicznych. Kluczowym kierunkiem rozwoju są terapie o ultradługim działaniu, w tym długo działające preparaty do wstrzykiwań stosowane zarówno w leczeniu, jak i profilaktyce (PrEP). Prezes ViiV Healthcare, David Redfern, podkreślił znaczenie nowej struktury właścicielskiej:
Umowa ta upraszcza strukturę akcjonariatu ViiV. Z niecierpliwością czekamy na kontynuację naszej niezwykle udanej współpracy z Shionogi, która pozwoli nam rozwijać portfolio ViiV w zakresie długo działających leków do wstrzykiwań stosowanych w leczeniu i profilaktyce HIV.
Konkurencyjne otoczenie rynku HIV
Segment HIV pozostaje silnie konkurencyjny, z dominującą pozycją Gilead Sciences, zwłaszcza po wynikach badań III fazy półrocznego leku PrEP lenakapawir (Yeztugo), który wykazał niemal 100% skuteczność w zapobieganiu zakażeniom HIV.
Według prognoz GlobalData, rynek HIV na siedmiu głównych rynkach (USA, pięć krajów Europy oraz Japonia) będzie rósł ze średnioroczną stopą CAGR 1,9%, z 26,5 mld USD w 2023 r. do 32,1 mld USD w 2033 r.
Kontekst finansowy i regulacyjny
Transakcja wpisuje się w szersze wyzwania systemowe. W 2025 roku globalne wysiłki w leczeniu HIV zostały osłabione przez ograniczenie finansowania pomocy zagranicznej USA, co dotknęło programy leczenia HIV w krajach o niskich dochodach. Równocześnie World Health Organization apelowała o rozszerzenie dostępu do nowo zatwierdzonych terapii HIV mimo presji budżetowej.
Po finalizacji transakcji GSK umorzy zobowiązanie z tytułu opcji put Pfizera, a wszelkie zmiany wartości godziwej zostaną ujęte w pozostałych przychodach operacyjnych.
Głos Shionogi: podwojenie zaangażowania w HIV
Dr John Keller, członek zarządu ViiV i starszy wiceprezes Shionogi ds. B+R, skomentował:
Shionogi angażuje się w walkę z poważnymi chorobami zakaźnymi, a HIV jest jednym z naszych najważniejszych obszarów zainteresowania… Z przyjemnością pogłębiamy nasze strategiczne partnerstwo z GSK i ViiV dzięki tej umowie, podwajając nasze zaangażowanie i udział w poprawie życia osób żyjących z HIV lub dotkniętych tym wirusem.
Główne wnioski
- Shionogi zwiększa swój udział ekonomiczny w ViiV Healthcare do 21,7%, inwestując około 2,13 mld USD poprzez emisję nowych akcji.
- Pfizer wycofuje się z ViiV Healthcare, sprzedając swój 11,7% udział za około 1,88 mld USD, a GSK otrzymuje 250 mln USD specjalnej dywidendy.
- GSK zachowuje większościową kontrolę nad ViiV Healthcare z udziałem 78,3%, upraszczając jednocześnie strukturę akcjonariatu spółki.
- Strategia ViiV koncentruje się na długo działających terapiach HIV, co ma kluczowe znaczenie w coraz bardziej konkurencyjnym rynku leczenia i profilaktyki zakażeń HIV.
Źródło:
- https://viivhealthcare.com/hiv-news-and-media/news/press-releases/2026/january/gsk-pfizer-and-shionogi-agree-on-changes-to-viiv-healthcare-shareholding/
