13 marca przypada Światowy Dzień Snu, który w 2026 r. obchodzony jest pod hasłem „Śpij dobrze, żyj lepiej”, a dwa dni później – 15 marca – Dzień Walki z Chrapaniem. Z tej okazji o znaczeniu snu dla zdrowia przypomina dr Marta Frejowska-Reniecka, lekarka ze szpitala św. Barbary w Sosnowcu, zwracając uwagę, że problemy ze snem coraz częściej dotyczą również młodszych pacjentów.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie objawy mogą wskazywać na obturacyjny bezdech senny.
- Kiedy chrapanie powinno skłonić do wykonania badania polisomnograficznego.
- Jak wygląda leczenie zaburzeń oddychania podczas snu.
- Jak długo może wynosić czas oczekiwania na diagnostykę zaburzeń snu w oddziale szpitalnym.
Sen jako jeden z podstawowych filarów zdrowia
Problemy ze snem coraz częściej pojawiają się w praktyce klinicznej. Zwraca na to uwagę dr Marta Frejowska-Reniecka, lekarka kierująca Oddziałem Pulmonologii w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. św. Barbary w Sosnowcu.
– Coraz więcej pacjentów zgłasza problemy ze snem o różnym podłożu. Niestety, są to często osoby młode. Warto przypomnieć, że sen jest jednym z podstawowych filarów zdrowia – równie ważnym jak prawidłowe odżywianie i aktywność fizyczna – podkreśla doktor.
Lekarka wskazuje, że styl życia, stres oraz nieregularny rytm dnia sprzyjają pogarszaniu jakości snu.
Chrapanie nie zawsze jest tylko uciążliwością
Chrapanie bywa traktowane jako problem głównie dla domowników. Z medycznego punktu widzenia może jednak sygnalizować poważniejsze zaburzenia zdrowotne. Dr Frejowska-Reniecka zwraca uwagę, że sporadyczne chrapanie może pojawić się np. przy dużym zmęczeniu lub nieprawidłowym ułożeniu ciała podczas snu. Jeśli jednak zjawisko występuje regularnie, a dodatkowo pojawiają się epizody zatrzymania oddechu podczas snu, może to wskazywać na obturacyjny bezdech senny.
W takiej sytuacji konieczna jest dalsza diagnostyka.
Kiedy konieczne jest badanie snu?
W przypadku podejrzenia bezdechu sennego pacjent powinien zostać skierowany na badanie polisomnograficzne. Jest to specjalistyczne badanie snu wykonywane w warunkach szpitalnych. Dr Frejowska-Reniecka zwraca uwagę, że na zaburzenia snu mogą wskazywać także inne objawy pojawiające się w ciągu dnia.
Do sygnałów wymagających diagnostyki należą m.in.:
- poranne bóle głowy
- uczucie niewyspania mimo przespanej nocy
- trudności z koncentracją
- nadmierna senność w ciągu dnia
- zasypianie podczas siedzenia lub wykonywania codziennych czynności
Zaburzenia snu mogą również współwystępować z otyłością, krótką szyją oraz trudnym do kontrolowania nadciśnieniem tętniczym.
Leczenie wymaga zmian stylu życia
Leczenie obturacyjnego bezdechu sennego nie polega wyłącznie na stosowaniu farmakoterapii. Jak wskazuje lekarka, w wielu przypadkach kluczowe znaczenie ma zmiana stylu życia. Podstawą terapii jest redukcja masy ciała, modyfikacja diety oraz zwiększenie aktywności fizycznej. W części przypadków konieczna jest również konsultacja laryngologiczna i zabieg poprawiający drożność górnych dróg oddechowych, np. korekcja przegrody nosa. Jeśli te działania nie przynoszą poprawy, stosowane jest leczenie przy użyciu aparatu CPAP.
– Musimy wdrożyć leczenie za pomocą specjalnego aparatu, który jest zakładany przez pacjenta na noc i który powoduje udrożnienie dróg oddechowych. Nie dochodzi wtedy do spadku saturacji w nocy, serce zwalnia rytm, odpoczywamy, regenerujemy się i wracamy do dobrego funkcjonowania – tłumaczy lekarka.
Kolejki do badań snu sięgają kilkunastu miesięcy
Z obserwacji klinicznych dr Frejowskiej-Renieckiej wynika, że zapotrzebowanie na diagnostykę zaburzeń snu jest bardzo duże.
– Biorąc pod uwagę to, że w każdy dzień w oddziale do diagnostyki zaburzeń snu przyjmujemy dwóch pacjentów, a kolejkę mamy na półtora roku. Może to oddać skalę tego zjawiska – wskazuje specjalistka.
Lekarka zwraca także uwagę na aspekt bezpieczeństwa. Nadmierna senność w ciągu dnia może stanowić poważne zagrożenie w zawodach wymagających stałej koncentracji, szczególnie w przypadku kierowców wykonujących transport osób.
Higiena snu pozostaje kluczowa
Na jakość snu wpływa wiele codziennych nawyków. Dr Frejowska-Reniecka podkreśla znaczenie tzw. higieny snu, na którą składa się regularny rytm dnia, ograniczenie stresu oraz odpowiednia dawka ruchu.
Znaczenie ma również unikanie używek, takich jak alkohol czy papierosy, a także ograniczenie intensywnej stymulacji informacyjnej przed snem – np. korzystania z internetu czy oglądania telewizji.
Wieczorne wyciszenie organizmu i wprowadzenie powtarzalnych rytuałów przed snem może znacząco poprawić jego jakość.
Główne wnioski
- Chrapanie może być pierwszym objawem obturacyjnego bezdechu sennego, szczególnie gdy pojawiają się epizody zatrzymania oddechu podczas snu oraz nadmierna senność w ciągu dnia.
- Diagnostyka wymaga badania polisomnograficznego, które wykonywane jest w warunkach szpitalnych i pozwala ocenić przebieg snu oraz oddychanie pacjenta.
- Leczenie często obejmuje zmianę stylu życia, redukcję masy ciała, konsultację laryngologiczną oraz – w części przypadków – terapię z użyciem aparatu CPAP.
- W Sosnowcu kolejki do diagnostyki zaburzeń snu mogą sięgać około 1,5 roku, a w oddziale diagnostyki zaburzeń snu przyjmowanych jest każdego dnia dwóch pacjentów.
Źródło:
- Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 5 im. św. Barbary w Sosnowcu / Oprac. AF
