Choroby nerek to poważny problem zdrowotny, który wpływa na funkcjonowanie wielu układów w organizmie. Coraz więcej badań pokazuje, że ich wpływ sięga także obszarów pozornie niezwiązanych z układem wydalniczym – w tym zdrowia jamy ustnej. Najnowsze dane opublikowane na łamach Health Science Reports wskazują na istotny związek między przewlekłą chorobą nerek, a ryzykiem próchnicy zębów. Wyniki te powinny stać się impulsem do szerszej profilaktyki i edukacji zdrowotnej wśród pacjentów nefrologicznych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego osoby z przewlekłą chorobą nerek są bardziej narażone na próchnicę zębów.
- Jakie mechanizmy fizjologiczne łączą zdrowie nerek z kondycją jamy ustnej.
- Jakie objawy ze strony jamy ustnej mogą towarzyszyć niewydolności nerek.
- Jak powinna wyglądać stomatologiczna profilaktyka u pacjentów nefrologicznych.
Choroba nerek, a próchnica – co pokazała analiza?
W badaniu przeanalizowano dane pochodzące z Eurostatu z 2021 roku, obejmujące ponad 216 tysięcy dorosłych Europejczyków, z czego niemal 4 tysiące osób stanowiły przypadki osób cierpiących na przewlekłą chorobę nerek (CKD – chronic kidney disease).
W grupie tej odnotowano:
- 4170 przypadków próchnicy zębów,
- 5354 przypadki chorób miazgi i tkanek okołowierzchołkowych,
- 4120 przypadków zapalenia dziąseł i chorób przyzębia.
Choć nie wykazano statystycznie istotnego powiązania CKD z chorobami tkanek okołowierzchołkowych czy dziąseł, próchnica zębów okazała się wyraźnie częstsza u osób z chorobą nerek.
Nasze badanie dostarcza dowodu na bezpośredni związek tylko między chorobą nerek, a próchnicą zębów – podkreślił dr Guilian Zhang z Beijing Children’s Hospital Department of Stomatology w Chinach.
Możliwe mechanizmy: dlaczego chore nerki sprzyjają próchnicy?
Zaburzenia funkcji nerek wpływają na gospodarkę wapniowo-fosforanową, równowagę kwasowo-zasadową oraz poziomy śliny i jej skład. Pacjenci z niewydolnością nerek często skarżą się na:
- suchość w jamie ustnej (kserostomia),
- nieprzyjemny zapach z ust,
- zaburzenia smaku,
- podatność na infekcje grzybicze i bakteryjne.
Suchość w jamie ustnej, ograniczona produkcja śliny oraz zmienione pH mogą sprzyjać namnażaniu bakterii próchnicotwórczych, co wyjaśnia większe ryzyko wystąpienia ubytków u pacjentów z CKD.
Profilaktyka stomatologiczna jako element opieki nefrologicznej
Wyniki badań pokazują, że pacjenci z przewlekłą chorobą nerek powinni być objęci szczególnym nadzorem stomatologicznym, który wykracza poza standardową higienę jamy ustnej.
Zalecenia obejmują:
- regularne wizyty kontrolne u dentysty (co najmniej 2 razy w roku),
- intensywną profilaktykę fluorkową,
- stosowanie środków nawilżających śluzówkę jamy ustnej,
- unikanie cukrów prostych i przekąsek sprzyjających rozwojowi płytki nazębnej,
- edukację pacjentów nefrologicznych w zakresie wpływu choroby podstawowej na zdrowie jamy ustnej.
Współpraca między nefrologami a stomatologami powinna być standardem w opiece nad pacjentami z CKD – zarówno w zakresie profilaktyki, jak i leczenia powikłań stomatologicznych.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Badanie opublikowane w „Health Science Reports” wykazało podwyższone ryzyko próchnicy u osób z przewlekłą chorobą nerek. Próchnica była częstsza u pacjentów z CKD niż w grupie kontrolnej.
- Nie wykazano istotnej korelacji między CKD a chorobami dziąseł lub tkanek okołowierzchołkowych. Ryzyko próchnicy było jedynym potwierdzonym związkiem.
- Suchość w jamie ustnej, zaburzenia pH śliny i zmniejszone wydzielanie śliny to częste objawy u pacjentów z niewydolnością nerek, sprzyjające próchnicy.
- Pacjenci z CKD powinni być objęci intensywną profilaktyką stomatologiczną, obejmującą regularne kontrole, zabiegi fluoryzacyjne i wsparcie w higienie jamy ustnej.
Źródło:
- Health Science Report
