Decyzja o skierowaniu pacjenta do innego specjalisty lub placówki powinna należeć do lekarza i być podejmowana wyłącznie na podstawie oceny potrzeb zdrowotnych pacjenta, z uwzględnieniem jego dobra oraz aktualnej wiedzy medycznej. Tymczasem Rzecznik Praw Pacjenta sprawdza zapisy umów stosowanych przez niektóre podmioty lecznicze, które mogą ograniczać taką możliwość. Według RPP podobne rozwiązania mogą naruszać zbiorowe prawa pacjentów oraz wpływać na dostęp do świadczeń zdrowotnych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Rzecznik Praw Pacjenta wszczął postępowania wobec części podmiotów leczniczych.
- Jakie zapisy umów z lekarzami budzą zastrzeżenia RPP.
- Dlaczego decyzja o skierowaniu pacjenta powinna należeć do lekarza.
- Jakie stanowisko w sprawie zajęło Polskie Towarzystwo Psychiatryczne.
RPP wszczął postępowania po doniesieniach medialnych
Rzecznik Praw Pacjenta poinformował o wszczęciu postępowań dotyczących praktyk, które mogą naruszać zbiorowe prawa pacjentów. Działania są odpowiedzią na doniesienia medialne dotyczące zapisów umów zawieranych przez niektóre podmioty lecznicze z lekarzami.
Analizowane dokumenty przewidują, że lekarz może skierować pacjenta do specjalisty lub placówki spoza danej organizacji jedynie w określonych sytuacjach, np. gdy wewnątrz placówki nie ma odpowiedniego specjalisty albo nie jest dostępne świadczenie odpowiadające potrzebom zdrowotnym pacjenta.
Jednocześnie z treści tych umów wynika, że lekarz nie może samodzielnie ocenić, czy takie przesłanki zostały spełnione. Przed wystawieniem skierowania poza organizację musi uzyskać potwierdzenie od kierownictwa.
RPP: decyzje terapeutyczne należą do lekarza
Rzecznik Praw Pacjenta przypomina, że wykonywanie zawodu lekarza opiera się na niezależności zawodowej oraz obowiązku kierowania się dobrem pacjenta i aktualną wiedzą medyczną.
– Wykonywanie zawodu lekarza, w szczególności lekarza psychiatry oraz innych specjalistów zajmujących się ochroną zdrowia psychicznego, opiera się na zasadzie niezależności zawodowej oraz obowiązku kierowania się przede wszystkim dobrem pacjenta i aktualną wiedzą medyczną. Ocena potrzeb zdrowotnych pacjenta, wybór odpowiedniej ścieżki leczenia oraz decyzja o konieczności konsultacji z określonym specjalistą należą do podstawowych kompetencji lekarza i powinny być podejmowane wyłącznie na podstawie przesłanek medycznych. Przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie przewidują możliwości ograniczania lekarzowi prawa do podejmowania takich decyzji – podkreślił Bartłomiej Chmielowiec.
RPP podkreśla również, że w każdej sytuacji klinicznej specjalista ma prawo skierować pacjenta do innego specjalisty lub placówki, jeśli uzna, że będzie to korzystne dla procesu leczenia.
Szczególne znaczenie dla psychiatrii i ochrony zdrowia psychicznego
Rzecznik zwraca uwagę, że problem ma szczególne znaczenie w obszarze ochrony zdrowia psychicznego. Leczenie pacjentów z zaburzeniami psychicznymi często wymaga współpracy wielu specjalistów oraz szybkiego dostępu do odpowiednich form terapii.
W wielu przypadkach skuteczność leczenia zależy od możliwości niezwłocznego skierowania chorego do właściwego specjalisty, terapeuty, ośrodka leczenia zaburzeń psychicznych lub placówki dysponującej doświadczeniem w leczeniu konkretnego schorzenia.
Zdaniem RPP obowiązek uzyskiwania każdorazowej zgody kierownictwa przed skierowaniem pacjenta poza placówkę może wydłużać dostęp do świadczeń oraz wpływać na swobodę lekarza w podejmowaniu decyzji terapeutycznych.
RPP: takie zapisy mogą naruszać zbiorowe prawa pacjentów
Rzecznik ocenia, że przeniesienie części procesu decyzyjnego z lekarza na poziom organizacyjny może powodować, iż przy podejmowaniu decyzji o skierowaniu uwzględniane są także względy pozamedyczne wynikające z warunków współpracy.
W konsekwencji takie rozwiązania mogą ograniczać niezależność zawodową lekarzy oraz możliwość wyboru przez pacjentów specjalisty najlepiej odpowiadającego ich potrzebom zdrowotnym. Mogą również prowadzić do pozostawania pacjentów w obrębie jednej organizacji, mimo że inne podmioty oferują świadczenia lepiej dopasowane do ich sytuacji.
Rzecznik Praw Pacjenta uznał, że tego rodzaju praktyki mogą naruszać zbiorowe prawa pacjentów oraz ograniczać prawo do świadczeń zdrowotnych.
Polskie Towarzystwo Psychiatryczne popiera stanowisko RPP
Do sprawy odniosło się również Polskie Towarzystwo Psychiatryczne. Organizacja wskazała, że pacjent ma prawo do uzyskania najlepszej dostępnej opieki, a ograniczanie możliwości wyboru wyłącznie do specjalistów zatrudnionych w ramach jednej sieci komercyjnej narusza to prawo.
– W każdej sytuacji klinicznej specjalista ma prawo podjąć decyzję o skierowaniu osoby pozostającej pod jego opieką do innego specjalisty lub placówki, jeżeli uzna, że będzie to z korzyścią dla osoby leczonej i procesu terapeutycznego – wskazało PTP.
Główne wnioski
- Rzecznik Praw Pacjenta wszczął postępowania dotyczące zapisów umów, które mogą ograniczać lekarzom możliwość kierowania pacjentów do specjalistów lub placówek spoza danej organizacji.
- RPP przypomina, że decyzje o skierowaniu należą do lekarza i powinny wynikać z oceny potrzeb zdrowotnych pacjenta, dobra chorego oraz aktualnej wiedzy medycznej.
- Obowiązek uzyskania zgody kierownictwa przed skierowaniem pacjenta poza placówkę może wpływać na niezależność zawodową lekarzy i dostęp pacjentów do świadczeń.
- Polskie Towarzystwo Psychiatryczne poparło stanowisko RPP, wskazując, że pacjent ma prawo do najlepszej dostępnej opieki, a lekarz powinien swobodnie kierować do właściwego specjalisty lub placówki.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/rpp/umowy-nie-moga-ograniczac-lekarzom-kierowania-pacjentow-do-innych-specjalistow
