Zakaz sprzedaży napojów energetyzujących osobom poniżej 18. roku życia obowiązuje w Polsce od początku 2024 roku. Jak wskazuje Rzeczniczka Praw Dziecka, obowiązujące przepisy nie obejmują jednak wszystkich produktów zawierających wysokie stężenia kofeiny i tauryny. Problem dotyczy przede wszystkim suplementów diety sprzedawanych w postaci proszków lub saszetek, które – mimo podobnego składu i działania fizjologicznego – nie są uznawane za napoje energetyzujące w rozumieniu ustawy. Monika Horna-Cieślak zaapelowała do Ministerstwa Zdrowia o zmianę przepisów i usunięcie tej luki prawnej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Rzeczniczka Praw Dziecka zaapelowała do Ministerstwa Zdrowia o zmianę przepisów dotyczących sprzedaży produktów z kofeiną i tauryną,
- Na czym polega luka prawna, która pozwala sprzedawać małoletnim suplementy diety z wysoką zawartością kofeiny i tauryny,
- Jakie działania podjęły Główny Inspektor Sanitarny i Policja po zgłoszeniu dotyczącym sprzedaży takich produktów przez internet,
- Dlaczego RPD postuluje, aby zakaz sprzedaży obejmował wszystkie produkty zawierające kofeinę lub taurynę, niezależnie od ich postaci.
Rzeczniczka Praw Dziecka interweniuje w sprawie sprzedaży produktów z kofeiną i tauryną
29 czerwca 2026 r. Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak skierowała do Ministerstwa Zdrowia wystąpienie dotyczące sprzedaży małoletnim produktów zawierających kofeinę i taurynę w postaci innej niż napój. Interwencja była następstwem zgłoszenia, które wpłynęło do Biura Rzecznika Praw Dziecka. Dotyczyło ono internetowej sprzedaży saszetek z proszkiem zawierającym wysokie stężenia kofeiny i tauryny. Jak wynikało ze zgłoszenia, zakup można było zrealizować bez skutecznej weryfikacji wieku kupującego.
Zdaniem RPD sytuacja ta pokazuje, że obecne przepisy nie zapewniają pełnej ochrony dzieci i młodzieży przed dostępem do produktów o działaniu zbliżonym do napojów energetyzujących.
Kontrola wykazała nieprawidłowości
Po otrzymaniu zgłoszenia Rzeczniczka zwróciła się do Głównego Inspektora Sanitarnego o podjęcie odpowiednich działań. Przeprowadzona kontrola sanitarno-interwencyjna wykazała nieprawidłowości w funkcjonowaniu sklepu internetowego. W efekcie sprzedawca został zobowiązany do:
- zmiany regulaminu sklepu,
- wdrożenia mechanizmu weryfikacji wieku użytkownika (tzw. bramki wiekowej) na stronie internetowej.
Sprawą zajęła się również Komenda Miejska Policji w Elblągu. Postępowanie zakończyło się jednak odstąpieniem od skierowania wniosku o ukaranie sprzedawcy.
Dlaczego nie doszło do ukarania sprzedawcy?
Jak wyjaśniła policja, obowiązujące przepisy odnoszą się wyłącznie do sprzedaży napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny. W analizowanej sprawie osobie niepełnoletniej sprzedano proszek będący suplementem diety, a nie napój w rozumieniu przepisów ustawy z 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym.
W konsekwencji nie było podstaw do przypisania sprzedawcy znamion wykroczenia. Sprawa uwidoczniła praktyczny problem interpretacyjny oraz ograniczony zakres obowiązujących regulacji.
Obowiązujące przepisy nie obejmują wszystkich produktów z kofeiną i tauryną
Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła uwagę na przepisy art. 12m ust. 1 ustawy o zdrowiu publicznym. Zgodnie z nimi sprzedaż osobom poniżej 18. roku życia jest zakazana w przypadku napojów z dodatkiem kofeiny lub tauryny zaliczanych do określonych grup Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. Zakaz nie obejmuje jednak produktów oferowanych w innych postaciach, takich jak:
- proszki,
- saszetki,
- suplementy diety.
Oznacza to, że produkty zawierające porównywalne ilości kofeiny i tauryny oraz wywołujące podobne efekty fizjologiczne mogą być legalnie sprzedawane osobom niepełnoletnim wyłącznie dlatego, że nie są klasyfikowane jako napoje. Zdaniem Rzeczniczki jest to istotna luka prawna wymagająca pilnej analizy.
RPD: problem wykracza poza same przepisy
W swoim wystąpieniu do Ministerstwa Zdrowia Monika Horna-Cieślak podkreśliła, że problem ma znacznie szerszy charakter. Jak napisała:
Ujawniony problem ma charakter wieloaspektowy i dotyczy zarówno edukacji zdrowotnej dzieci i młodzieży, jak i kwestii nadzoru rodzicielskiego nad aktywnością dziecka w sieci, możliwości skutecznej weryfikacji wieku nabywcy przy sprzedaży internetowej, a przede wszystkim luki w obowiązującym prawie.
Zdaniem RPD skuteczna ochrona dzieci wymaga nie tylko zmian legislacyjnych, ale również odpowiednich działań edukacyjnych oraz poprawy mechanizmów kontroli sprzedaży internetowej.
Rzeczniczka apeluje o rozszerzenie zakazu sprzedaży
W związku z ujawnionymi nieprawidłowościami Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się do Ministerstwa Zdrowia o przeprowadzenie analizy obowiązujących regulacji. Jednocześnie zaapelowała o podjęcie działań legislacyjnych, które objęłyby zakazem sprzedaży wszystkie produkty zawierające kofeinę lub taurynę w stężeniach charakterystycznych dla napojów energetyzujących – niezależnie od ich formy.
W ocenie RPD obowiązujące przepisy powinny obejmować zarówno napoje, jak i proszki, saszetki czy inne produkty oferujące podobne działanie fizjologiczne. Jak wskazano w wystąpieniu:
Zasadnym jest rozszerzenie zakazu sprzedaży osobom poniżej 18. roku życia na wszystkie produkty zawierające kofeinę lub taurynę w stężeniach typowych dla napojów energetyzujących, niezależnie od postaci, w jakiej są wprowadzane do obrotu.
Główne wnioski
- Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak zwróciła się do Ministerstwa Zdrowia o analizę przepisów i rozszerzenie zakazu sprzedaży produktów z kofeiną i tauryną na wszystkie ich formy, a nie tylko napoje energetyzujące.
- Kontrola przeprowadzona przez Główny Inspektorat Sanitarny wykazała nieprawidłowości w sklepie internetowym, który został zobowiązany do wprowadzenia bramki wiekowej i zmiany regulaminu.
- Policja odstąpiła od skierowania wniosku o ukaranie sprzedawcy, ponieważ sprzedany produkt był suplementem diety w postaci proszku, a nie napojem objętym zakazem wynikającym z ustawy o zdrowiu publicznym.
- Zdaniem RPD obecne przepisy zawierają lukę prawną, która pozwala sprzedawać osobom poniżej 18. roku życia produkty o składzie i działaniu zbliżonym do napojów energetyzujących wyłącznie dlatego, że są oferowane w innej postaci.
Źródło:
- https://brpd.gov.pl/2026/06/29/sprzedaz-tauryny-i-kofeiny-dzieciom/
