Globalna liczba zachorowań na raka szyjki macicy może wzrosnąć o 20,2%, a zgonów o 39,3% do 2050 roku. Tak wynika z badania modelowego opublikowanego w „Nature Medicine”. Naukowcy przewidują, że największe obciążenie chorobą nadal będzie dotyczyć krajów o niskich dochodach, szczególnie Afryki Subsaharyjskiej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- O ile może wzrosnąć globalna liczba zachorowań i zgonów z powodu raka szyjki macicy do 2050 roku.
- Dlaczego Afryka Subsaharyjska pozostaje regionem najbardziej zagrożonym wzrostem zachorowalności i umieralności.
- Jakie nierówności w dostępie do profilaktyki i leczenia raka szyjki macicy występują między krajami o niskich i wysokich dochodach.
- Dlaczego szczepienia przeciwko HPV, badania przesiewowe i wczesne leczenie są kluczowe dla realizacji strategii eliminacji raka szyjki macicy WHO.
Rak szyjki macicy – ponad milion nowych przypadków rocznie do 2050 roku
Zespół badaczy pod kierownictwem Natalie Pritchett i Lisy Force przeanalizował dane dotyczące zachorowalności, umieralności i obciążenia zdrowotnego rakiem szyjki macicy w 204 krajach i terytoriach w latach 1990–2023. Wykorzystano szacunki Global Burden of Disease (GBD) oraz modele prognostyczne do 2050 roku.
Według analiz w 2023 roku na świecie odnotowano około 887 tys. nowych zachorowań i 369 tys. zgonów. Jeżeli obecne trendy się utrzymają, w 2050 roku liczby te mogą osiągnąć:
- 1,08 mln nowych przypadków – wzrost o 20,2% względem 2024 roku.
- 522 tys. zgonów – wzrost o 39,3%.
Prognozy dotyczą bezwzględnej liczby przypadków i zgonów, a niekoniecznie wzrostu indywidualnego ryzyka zachorowania.
Afryka Subsaharyjska najbardziej zagrożona
Największy wzrost obciążenia rakiem szyjki macicy przewidywany jest w Afryce Subsaharyjskiej. Liczba zachorowań może zwiększyć się tam o 88,7%, a zgonów o 95,4%, osiągając około 206 tys. zgonów rocznie w 2050 roku.
Nierówności zdrowotne są już obecnie znaczące. W 2023 roku standaryzowany względem wieku wskaźnik zachorowalności był ponad czterokrotnie wyższy w krajach o niskich dochodach niż w państwach zamożnych. W przypadku umieralności różnica przekraczała siedmiokrotność.
Eliminacja raka szyjki macicy pozostaje wyzwaniem
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) określa próg eliminacji raka szyjki macicy jako problemu zdrowia publicznego na poziomie poniżej 4 nowych przypadków na 100 tys. kobiet rocznie. Według autorów badania żaden z siedmiu superregionów GBD nie osiągnie tego celu do 2050 roku przy utrzymaniu obecnych trendów.
Kluczowe znaczenie mają szczepienia przeciwko HPV, regularne badania przesiewowe oraz dostęp do diagnostyki i leczenia zmian przednowotworowych. Naukowcy zaznaczają jednak, że prognozy obarczone są niepewnością wynikającą z ograniczonej jakości danych. Nie uwzględniają również potencjalnych efektów przyszłego rozszerzenia programów szczepień przeciwko HPV.
Główne wnioski
- Do 2050 roku globalna liczba zachorowań na raka szyjki macicy może wzrosnąć o 20,2%, a zgonów o 39,3%. Według prognoz opublikowanych w „Nature Medicine” oznaczałoby to około 1,08 mln nowych przypadków i 522 tys. zgonów rocznie.
- Największy wzrost zachorowalności i liczby zgonów prognozowany jest w Afryce Subsaharyjskiej. Liczba nowych przypadków może zwiększyć się o 88,7%, a zgonów o 95,4%, osiągając około 206 tys. zgonów w 2050 roku.
- Nierówności w obciążeniu rakiem szyjki macicy pozostają znaczące. W 2023 roku standaryzowany względem wieku wskaźnik zachorowalności był ponad czterokrotnie wyższy w krajach o niskich dochodach niż w państwach zamożnych, a wskaźnik umieralności ponad siedmiokrotnie wyższy.
- Żaden z siedmiu superregionów Global Burden of Disease nie osiągnie do 2050 roku progu eliminacji raka szyjki macicy WHO, jeśli obecne trendy się utrzymają. Kluczowe znaczenie mają zwiększenie dostępności szczepień przeciwko HPV, badań przesiewowych oraz skutecznego leczenia. Prognozy nie uwzględniają potencjalnych efektów przyszłego rozszerzenia programów szczepień.
Źródło: Pritchett N. i wsp., Global, regional, and national burden of cervical cancer from 1990 to 2023 with forecasts to 2050: a Global Burden of Disease study, „Nature Medicine” (2026).https://www.nature.com/articles/s41591-026-04729-4
