Narastające zadłużenie publicznych szpitali oraz brak trwałych rozwiązań dotyczących finansowania ochrony zdrowia skłoniły prezesa Zarządu Związku Powiatów Polskich Andrzeja Płonkę do opublikowania listu otwartego skierowanego do premiera, ministra finansów, ministry zdrowia oraz uczestników debaty publicznej. Dokument przedstawia ocenę obecnej sytuacji finansowej szpitalnictwa i zawiera propozycje zmian, które – zdaniem ZPP – mogą poprawić organizację oraz stabilność systemu. Autor przekonuje, że problem nie ogranicza się do szpitali prowadzonych przez powiaty, lecz obejmuje cały publiczny sektor ochrony zdrowia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego ZPP uważa, że problem zadłużenia nie dotyczy wyłącznie szpitali powiatowych.
- Jakie argumenty Andrzej Płonka przedstawił w liście otwartym do rządu.
- Na czym polega koncepcja Lokalnych Centrów Zdrowia.
- Jakie zmiany w finansowaniu szpitali postuluje Związek Powiatów Polskich.
ZPP: problem nie dotyczy wyłącznie szpitali powiatowych
W opublikowanym 29 czerwca 2026 r. liście Andrzej Płonka zwraca uwagę, że w debacie publicznej często używa się określenia „szpitale powiatowe”, choć – jak wskazuje – nie oddaje ono rzeczywistego charakteru tych placówek.
Prezes ZPP przypomina, że samorządy powiatowe przejęły odpowiedzialność za prowadzenie istniejących szpitali, ale nie miały wpływu na sposób organizacji systemu, zasady kontraktowania świadczeń, ich wycenę czy strukturę sieci szpitali. W jego ocenie odpowiedzialność za funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia spoczywa przede wszystkim na państwie.
Podstawowe oddziały mają być finansowane poniżej kosztów
Jednym z głównych wątków listu jest kwestia finansowania podstawowych oddziałów szpitalnych. ZPP wskazuje, że oddziały chorób wewnętrznych, chirurgii ogólnej, pediatrii oraz ginekologii i położnictwa odpowiadają za lokalne bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców, jednak od lat mają być finansowane na poziomie, który nie pokrywa kosztów ich funkcjonowania.
Według autora listu to właśnie mechanizm wyceny świadczeń sprawił, że wiele szpitali rozwijało lepiej finansowane specjalizacje, aby utrzymać działalność podstawowych oddziałów. Jak zaznacza, nie wynikało to z lokalnych decyzji samorządów, lecz z ekonomicznych uwarunkowań obowiązującego systemu.
Powiaty od lat finansują szpitale z własnych środków
W liście podkreślono, że samorządy wielokrotnie przekazywały środki na funkcjonowanie szpitali nie dlatego, że prowadzenie placówek jest ich ustawowym obowiązkiem finansowym, lecz dlatego, aby utrzymać dostęp mieszkańców do świadczeń zdrowotnych.
Andrzej Płonka ocenia, że powiaty stały się ostatnim elementem zabezpieczającym funkcjonowanie systemu, choć – jego zdaniem – nie powinny stale rekompensować niedofinansowania publicznej ochrony zdrowia. Zwraca również uwagę, że utrzymywanie szpitali w stanie permanentnego kryzysu finansowego nie może być długofalowym rozwiązaniem.
ZPP ponownie proponuje model Lokalnych Centrów Zdrowia
Istotną część listu poświęcono koncepcji Lokalnych Centrów Zdrowia, którą Związek Powiatów Polskich przedstawia od kilku lat.
Model zakłada odejście od funkcjonowania poszczególnych segmentów ochrony zdrowia jako odrębnych elementów systemu. Według propozycji ZPP opieka nad pacjentem miałaby obejmować skoordynowaną współpracę podstawowej opieki zdrowotnej, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, leczenia szpitalnego, rehabilitacji, opieki długoterminowej, psychiatrii środowiskowej oraz pomocy społecznej.
W przedstawionej koncepcji szpital pełniłby rolę lokalnego centrum koordynującego proces leczenia, a pacjent miałby otrzymać wsparcie również po zakończeniu hospitalizacji.
Reforma organizacyjna ma wymagać zmian w finansowaniu
Autor listu przekonuje, że sama zmiana organizacji systemu nie wystarczy bez modyfikacji zasad finansowania świadczeń.
ZPP postuluje zapewnienie odpowiedniego finansowania czterech podstawowych oddziałów szpitalnych, możliwość zawierania wieloletnich umów z Narodowym Funduszem Zdrowia oraz wprowadzenie przejrzystych zasad waloryzacji finansowania. Zdaniem organizacji tylko kompleksowe wdrożenie proponowanych rozwiązań może poprawić stabilność publicznego systemu ochrony zdrowia.
ZPP apeluje o debatę dotyczącą całego systemu
W końcowej części listu Andrzej Płonka zwraca uwagę, że zadłużenie nie dotyczy wyłącznie placówek prowadzonych przez powiaty. Jak wskazuje, z podobnymi problemami finansowymi mierzą się również szpitale prowadzone przez samorządy województw, uczelnie medyczne, instytuty badawcze oraz podmioty nadzorowane przez administrację rządową.
Prezes Związku Powiatów Polskich apeluje o przedstawienie pełnych danych dotyczących zadłużenia wszystkich publicznych podmiotów leczniczych. W jego ocenie dopiero taka analiza pozwoli rzetelnie ocenić skalę problemu i przygotować rozwiązania dotyczące całego systemu ochrony zdrowia.
Główne wnioski
- Andrzej Płonka opublikował list otwarty 29 czerwca 2026 r. Dokument skierowano m.in. do premiera, ministra finansów i ministry zdrowia.
- ZPP wskazuje, że zadłużenie nie jest wyłącznie problemem szpitali prowadzonych przez powiaty. Organizacja zwraca uwagę także na placówki samorządów województw, uczelni medycznych, instytutów badawczych oraz administracji rządowej.
- Według ZPP podstawowe oddziały szpitalne są finansowane poniżej kosztów. Chodzi m.in. o internę, chirurgię ogólną, pediatrię oraz ginekologię i położnictwo.
- Związek Powiatów Polskich ponownie proponuje model Lokalnych Centrów Zdrowia. Koncepcja zakłada lepszą koordynację POZ, AOS, leczenia szpitalnego, rehabilitacji, opieki długoterminowej i pomocy społecznej.
Źródło:
- https://www.zpp.pl/artykul/4107-prezes-zpp-publikuje-list-otwarty-w-sprawie-sytuacji-w-ochronie-zdrowia
