XXXIII Zgromadzenie Ogólne Związku Powiatów Polskich, które odbyło się w Karpaczu, przyjęło stanowiska dotyczące najważniejszych wyzwań stojących przed samorządami powiatowymi. Wśród wielu tematów znalazły się kwestie ochrony zdrowia oraz opieki długoterminowej. Delegaci zwrócili uwagę przede wszystkim na pogarszającą się sytuację finansową szpitali powiatowych oraz problemy funkcjonowania domów pomocy społecznej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak Związek Powiatów Polskich ocenia sytuację finansową szpitali powiatowych.
- Jakie dane finansowe przedstawiono za 2025 rok.
- Jakie zmiany ZPP postuluje wobec Ministerstwa Zdrowia i NFZ.
- Jakie problemy dotyczą domów pomocy społecznej i opieki długoterminowej.
ZPP: sytuacja finansowa szpitali powiatowych stale się pogarsza
W przyjętym stanowisku Związek Powiatów Polskich wyraził zaniepokojenie brakiem działań Rady Ministrów, Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia wobec pogarszającej się kondycji finansowej szpitali powiatowych.
Organizacja przypomniała, że w pierwszej połowie 2026 r. wielokrotnie apelowała do właściwych instytucji o podjęcie działań naprawczych. Zdaniem ZPP samorządy nie są w stanie samodzielnie przeciwdziałać narastającym problemom finansowym placówek.
Według stanowiska odpowiedzialność za stabilność systemu ochrony zdrowia oraz jego finansowanie spoczywa przede wszystkim na Ministerstwie Zdrowia i Narodowym Funduszu Zdrowia.
91% szpitali wykazało stratę operacyjną
Związek Powiatów Polskich powołał się na dane finansowe za 2025 rok. Wynika z nich, że przychody większości szpitali powiatowych nie pokrywają kosztów prowadzonej działalności.
Jak wskazano w stanowisku, analiza ZPP wykazała, że blisko 91% szpitali powiatowych odnotowało stratę operacyjną na działalności podstawowej.
Według samorządów sytuacja pogarsza się z roku na rok. W ocenie ZPP nie wynika to z błędów zarządzania placówkami, lecz z konstrukcji systemu finansowania oraz rosnących kosztów działalności.
Organizacja zwróciła uwagę, że wydatki na wynagrodzenia, wynikające między innymi z obowiązujących przepisów, stanowią znaczną część budżetów szpitali. Ogranicza to możliwość podejmowania decyzji dotyczących inwestycji, modernizacji czy poprawy jakości udzielanych świadczeń.
Dodatkowym problemem pozostaje wysoki odsetek placówek posiadających zobowiązania wymagalne, co – zdaniem ZPP – świadczy o chronicznym niedofinansowaniu systemu.
Pięć postulatów do rządu, Ministerstwa Zdrowia i NFZ
W stanowisku przyjętym w Karpaczu Związek Powiatów Polskich przedstawił pięć działań, które – w jego ocenie – powinny zostać wdrożone w możliwie najkrótszym czasie.
Samorządy domagają się:
- pilnej weryfikacji wyceny świadczeń medycznych przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, tak aby stawki odpowiadały rzeczywistym kosztom leczenia,
- wprowadzenia automatycznego mechanizmu indeksacji kontraktów z NFZ, powiązanego z inflacją oraz wzrostem kosztów pracy w ochronie zdrowia,
- utworzenia funduszu restrukturyzacyjnego umożliwiającego oddłużenie szpitali powiatowych oraz wsparcie procesów naprawczych, między innymi z wykorzystaniem instrumentów Banku Gospodarstwa Krajowego lub innych rozwiązań,
- pełnego finansowania przez NFZ skutków ustawowych podwyżek wynagrodzeń w ochronie zdrowia, bez przenoszenia tych kosztów na samorządy. ZPP zaproponował również rozważenie wprowadzenia maksymalnych limitów wynagrodzeń personelu medycznego obok obecnych minimalnych progów,
- terminowego rozliczania przez NFZ procedur wykonanych ponad limit. Zdaniem ZPP wielomiesięczne oczekiwanie na zapłatę powoduje, że szpitale finansują system z własnych środków, zwiększając swoje zadłużenie.
Na zakończenie stanowiska Związek Powiatów Polskich zaznaczył, że utrzymanie szpitali powiatowych jest obowiązkiem państwa wobec obywateli i zaapelował o zapewnienie stabilnego finansowania oraz zachowanie powszechnego dostępu do opieki szpitalnej na terenie całego kraju.
ZPP o domach pomocy społecznej: potrzebne są zmiany, ale nie marginalizacja
Drugie stanowisko przyjęte przez XXXIII Zgromadzenie Ogólne ZPP dotyczyło roli domów pomocy społecznej w systemie opieki długoterminowej.
Samorządy wyraziły sprzeciw wobec proponowanych zmian w ustawie o pomocy społecznej, które – ich zdaniem – mogą prowadzić do osłabienia znaczenia domów pomocy społecznej. ZPP ocenia, że opieka stacjonarna i środowiskowa powinny się wzajemnie uzupełniać, a nie konkurować ze sobą.
Delegaci zwrócili również uwagę na prognozy demograficzne wskazujące na rosnące zapotrzebowanie na całodobową opiekę długoterminową.
Problemy domów pomocy społecznej
W stanowisku wymieniono również najważniejsze trudności, z jakimi mierzą się obecnie domy pomocy społecznej. ZPP wskazuje między innymi na:
- narastający kryzys kadrowy wynikający z różnic wynagrodzeń pomiędzy pomocą społeczną a ochroną zdrowia,
- brak odpowiednich rozwiązań prawnych dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców i pracowników w sytuacjach związanych z zaburzeniami psychicznymi pensjonariuszy,
- niewystarczające rozwiązania dotyczące zabezpieczenia świadczeń pielęgniarskich,
- problemy z przepływem mieszkańców pomiędzy domami pomocy społecznej, zakładami opiekuńczo-leczniczymi i zakładami opiekuńczo-pielęgnacyjnymi wynikające z odmiennych zasad finansowania,
- brak dedykowanych programów wspierających modernizację infrastruktury oraz wyposażenia DPS.
Związek Powiatów Polskich sprzeciwił się również propozycji zakazującej umieszczania osób małoletnich w domach pomocy społecznej oraz usunięciu z ustawy typów domów przeznaczonych dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną.
Główne wnioski
- Według analizy Związku Powiatów Polskich blisko 91% szpitali powiatowych zakończyło 2025 rok ze stratą operacyjną na działalności podstawowej.
- ZPP przedstawił pięć postulatów, obejmujących m.in. zmianę wyceny świadczeń, indeksację kontraktów NFZ oraz fundusz restrukturyzacyjny.
- Samorządy oczekują pełnego finansowania ustawowych podwyżek wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia przez NFZ.
- ZPP sprzeciwia się rozwiązaniom, które mogłyby prowadzić do marginalizacji domów pomocy społecznej w systemie opieki długoterminowej.
Źródło:
- https://www.zpp.pl/artykul/4095-stanowiska-xxxiii-zgromadzenia-ogolnego-zwiazku-powiatow-polskich
