Nadciśnienie tętnicze dotyczy 37 proc. dorosłych uczestników dużego badania przeprowadzonego w Anglii, jednak aż 59 proc. osób z podwyższonym ciśnieniem nie miało wcześniej rozpoznanej choroby. Co więcej, połowa pacjentów przyjmujących leki hipotensyjne nadal nie osiąga odpowiedniej kontroli ciśnienia. Tak wynika z analizy danych 1,4 mln osób, przeprowadzonej przez naukowców z Oxford Population Health i opublikowanej w „BMJ Public Health”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak często występuje nadciśnienie tętnicze wśród dorosłych w Anglii i dlaczego u 59 proc. osób z nadciśnieniem choroba pozostawała wcześniej nierozpoznana.
- Jakie są wyniki badania obejmującego 1,4 mln dorosłych, przeprowadzonego przez Oxford Population Health i opublikowanego w „BMJ Public Health”.
- Dlaczego połowa pacjentów przyjmujących leki na nadciśnienie nadal ma zbyt wysokie ciśnienie krwi i jakie są konsekwencje niewystarczającej kontroli choroby.
- Jak często nadciśnienie występuje u młodych dorosłych, kobiet i mężczyzn oraz dlaczego naukowcy postulują zmiany w jego wykrywaniu i leczeniu.
Nadciśnienie tętnicze pozostaje nierozpoznane u milionów osób
Nadciśnienie tętnicze jest jednym z najważniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka udaru mózgu, zawału serca i przedwczesnej śmierci. Ponieważ często nie powoduje wyraźnych objawów, może przez wiele lat pozostawać niezdiagnozowane. Naukowcy z Oxford Population Health przeanalizowali dane 1,4 mln dorosłych uczestników programu Our Future Health, którzy zgłosili się do badania w latach 2022–2025.
Nadciśnienie definiowano zgodnie z kryteriami WHO jako ciśnienie skurczowe wynoszące co najmniej 140 mm Hg, rozkurczowe co najmniej 90 mm Hg lub stosowanie leków obniżających ciśnienie. Analiza miała określić częstość występowania nadciśnienia oraz odsetek osób świadomych choroby, leczonych i osiągających właściwą kontrolę ciśnienia.
Ponad jedna trzecia dorosłych ma nadciśnienie. Mężczyźni chorują częściej
Wyniki wskazują, że 37 proc. uczestników badania miało nadciśnienie tętnicze. Częstość jego występowania wyraźnie zwiększała się wraz z wiekiem. W grupie osób w wieku 18–39 lat nadciśnienie stwierdzono u 15 proc. uczestników, natomiast wśród osób mających co najmniej 80 lat odsetek ten wynosił aż 71 proc.
Zaobserwowano również istotne różnice między płciami. Po standaryzacji względem wieku nadciśnienie występowało u 42 proc. mężczyzn i 29 proc. kobiet, co oznacza niemal 50-procentową różnicę względną. Szczególnie niepokojący jest fakt, że 59 proc. osób z nadciśnieniem nie miało wcześniej postawionej diagnozy i nie przyjmowało leków hipotensyjnych.
Połowa leczonych pacjentów nadal ma zbyt wysokie ciśnienie
Samo rozpoznanie nadciśnienia i rozpoczęcie farmakoterapii nie gwarantuje osiągnięcia celu terapeutycznego. Badanie wykazało, że 50 proc. uczestników przyjmujących co najmniej jeden lek obniżający ciśnienie nadal miało wartości wynoszące 140/90 mm Hg lub więcej.
Oznacza to istotną lukę między dostępnością skutecznych terapii, a rzeczywistymi wynikami leczenia. Autorzy zwracają uwagę, że pomimo wieloletniego obowiązywania zaleceń klinicznych wskaźniki wykrywania, leczenia i kontroli nadciśnienia w Anglii nie wykazują oczekiwanej poprawy.
Czy obecne wytyczne utrudniają rozpoznawanie nadciśnienia?
Zdaniem autorów badania konieczna jest ponowna ocena sposobu identyfikowania i leczenia pacjentów z podwyższonym ciśnieniem. Badacze wskazują, że obowiązujące w Anglii zalecenia NICE, wymagające powtarzanych pomiarów przed potwierdzeniem rozpoznania oraz uwzględniające interwencje dotyczące stylu życia przed rozpoczęciem farmakoterapii, mogą przyczyniać się do opóźnień diagnostycznych i terapeutycznych.
Jednocześnie wielokrotne pomiary pozostają istotnym elementem potwierdzania nadciśnienia i ograniczania ryzyka błędnego rozpoznania. Wyniki analizy obserwacyjnej nie dowodzą więc, że same wytyczne są przyczyną niewystarczającej wykrywalności choroby. Naukowcy postulują bardziej proaktywne podejście, obejmujące również młodszych dorosłych oraz szersze uwzględnianie indywidualnego ryzyka sercowo-naczyniowego.
Nadciśnienie u młodych dorosłych również wymaga uwagi
Jednym z ważnych ustaleń badania jest stosunkowo duża częstość nadciśnienia w najmłodszej analizowanej grupie wiekowej. Podwyższone ciśnienie stwierdzono u 15 proc. osób w wieku 18–39 lat, mimo że wielu młodych dorosłych nie jest rutynowo obejmowanych programami kontroli zdrowia realizowanymi w brytyjskim NHS.
Autorzy podkreślają, że profilaktyka nie powinna ograniczać się wyłącznie do starszych pacjentów lub osób z już rozpoznanymi chorobami układu krążenia. Wczesne wykrycie nadciśnienia umożliwia wdrożenie odpowiedniego postępowania, zanim wieloletnia ekspozycja na podwyższone ciśnienie doprowadzi do uszkodzeń narządowych.
Badanie wskazuje na potrzebę zmian w profilaktyce
Eksperci British Heart Foundation podkreślają, że nadciśnienie pozostaje jednym z głównych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, związanym z około połową zawałów serca i udarów mózgu w Wielkiej Brytanii. Wyniki sugerują potrzebę zwiększenia dostępności pomiarów ciśnienia, skuteczniejszego monitorowania pacjentów oraz intensyfikacji leczenia u osób, które nie osiągają wartości docelowych.
Należy jednak uwzględnić przekrojowy charakter badania. Analiza opierała się na pomiarach uczestników programu Our Future Health, dlatego nie pozwala bezpośrednio ustalić przyczyn niewystarczającej kontroli nadciśnienia ani przesądzić, że uzyskane odsetki dokładnie odzwierciedlają całą populację Anglii.
Główne wnioski
- Nadciśnienie tętnicze stwierdzono u 37 proc. uczestników badania obejmującego 1,4 mln dorosłych w Anglii. Jednocześnie 59 proc. osób z nadciśnieniem nie miało wcześniej rozpoznanej choroby i nie przyjmowało leków obniżających ciśnienie.
- Połowa pacjentów leczonych farmakologicznie nadal miała niekontrolowane nadciśnienie tętnicze. U 50 proc. osób przyjmujących co najmniej jeden lek hipotensyjny ciśnienie krwi wynosiło 140/90 mm Hg lub więcej.
- Częstość nadciśnienia wzrastała wraz z wiekiem i była wyższa u mężczyzn. Chorobę stwierdzono u 15 proc. osób w wieku 18–39 lat i 71 proc. osób w wieku co najmniej 80 lat. Po standaryzacji względem wieku nadciśnienie występowało u 42 proc. mężczyzn i 29 proc. kobiet.
- Naukowcy z Oxford Population Health wskazują na potrzebę skuteczniejszego wykrywania i leczenia nadciśnienia. Wyniki opublikowane w „BMJ Public Health” pokazują istotne luki w diagnostyce i kontroli ciśnienia, które mogą ograniczać możliwości zapobiegania zawałom serca, udarom mózgu i przedwczesnym zgonom.
Źródło:
- https://www.ox.ac.uk/news/2026-09-23-two-thirds-of-adults-with-high-blood-pressure-do-not-know-they-have-it
