Pantetyna, pochodna witaminy B5, może stać się nowym sposobem wspomagania leczenia łuszczycy. Naukowcy z Chin wykazali, że substancja ogranicza aktywację komórek odpornościowych odpowiedzialnych za rozwój stanu zapalnego skóry. W badaniach na myszach pantetyna łagodziła zmiany łuszczycowe, natomiast niewielkie badanie kliniczne z udziałem 24 pacjentów przyniosło obiecujące wyniki. Odkrycie opisano 27 października 2026 r. w czasopiśmie „Journal of Experimental Medicine”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czym jest pantetyna, pochodna witaminy B5, i dlaczego naukowcy badają jej zastosowanie w leczeniu łuszczycy.
- W jaki sposób pantetyna wpływa na komórki odpornościowe i ogranicza stan zapalny skóry.
- Jakie wyniki uzyskano w badaniach na myszach oraz w badaniu klinicznym z udziałem 24 pacjentów z łuszczycą.
- Czy pantetyna może wspomagać standardowe leczenie łuszczycy i jakie badania są jeszcze potrzebne.
Pantetyna a łuszczyca – co odkryli naukowcy?
Łuszczyca jest przewlekłą chorobą zapalną o podłożu immunologicznym, której charakterystycznym objawem są zaczerwienione, łuszczące się zmiany skórne. Jej rozwój wiąże się z nieprawidłową aktywnością układu odpornościowego, prowadzącą do nadmiernego namnażania komórek naskórka.
Zespół badaczy z Państwowego Laboratorium Analiz Biomedycznych w Pekinie, we współpracy z Chińskim Szpitalem Ogólnym PLA, zidentyfikował nowy mechanizm regulujący stan zapalny. Naukowcy ustalili, że pantetyna wpływa na metabolizm cholesterolu w komórkach dendrytycznych, które odgrywają istotną rolę w aktywacji odpowiedzi immunologicznej. Jej działanie może ograniczać procesy prowadzące do rozwoju zmian łuszczycowych.
Jak pantetyna wpływa na układ odpornościowy?
Komórki dendrytyczne odpowiadają za rozpoznawanie antygenów i aktywowanie limfocytów T. W łuszczycy ich nadmierna aktywność sprzyja utrzymywaniu się przewlekłego stanu zapalnego. Badacze wykazali, że u pacjentów z łuszczycą oraz niektórymi innymi chorobami autoimmunologicznymi występuje zwiększona aktywność enzymów nazywanych waninami.
Enzymy te uczestniczą w rozkładzie pantetyny do kwasu pantotenowego, czyli witaminy B5. W rezultacie dochodzi do obniżenia poziomu pantetyny, zwiększonej syntezy cholesterolu i nadmiernej aktywacji komórek dendrytycznych. Uzupełnienie pantetyny odwracało część tych zmian metabolicznych, ograniczając gromadzenie cholesterolu i aktywację komórek odpornościowych. Odkrycie wskazuje, że szlak metaboliczny wanina–pantetyna–cholesterol może stanowić nowy cel terapeutyczny w leczeniu chorób zapalnych.
Badania na myszach potwierdziły działanie przeciwzapalne
W eksperymentach przedklinicznych naukowcy sprawdzili, czy ingerencja w metabolizm pantetyny może zapobiegać rozwojowi łuszczycy. Zahamowanie aktywności wanin ograniczało pobudzenie komórek dendrytycznych oraz ich zdolność do aktywowania limfocytów T. Ponadto podawanie pantetyny zmniejszało nasilenie zmian łuszczycowych u myszy.
Wyniki sugerują, że regulacja metabolizmu lipidów w komórkach odpornościowych może wpływać na przebieg zapalenia skóry. Jednak skuteczność zaobserwowana w modelach zwierzęcych nie oznacza jeszcze potwierdzonej skuteczności klinicznej u ludzi.
Badanie kliniczne: poprawa objawów u pacjentów z łuszczycą
Naukowcy przeprowadzili również niewielkie badanie kliniczne z udziałem 24 pacjentów z łuszczycą. Wszyscy uczestnicy stosowali miejscowo preparat zawierający kalcypotriol i betametazon, natomiast połowa dodatkowo otrzymywała doustną pantetynę. Po 12 tygodniach leczenia w grupie przyjmującej pantetynę zaobserwowano korzystniejsze wyniki terapii. Szczególnie wyraźne korzyści odnotowano u osób z podwyższonym wyjściowym stężeniem cholesterolu.
Wyniki sugerują, że pantetyna może zwiększać skuteczność standardowego leczenia miejscowego. Jednak niewielka liczba uczestników nie pozwala jeszcze na sformułowanie jednoznacznych zaleceń klinicznych.
Czy pantetyna może stać się nowym lekiem na łuszczycę?
Pantetyna jest pochodną witaminy B5, dostępną jako suplement diety i badaną wcześniej między innymi pod kątem wpływu na gospodarkę lipidową. Jej potencjalne zastosowanie w dermatologii jest szczególnie interesujące, ponieważ łączy regulację metabolizmu cholesterolu z ograniczaniem odpowiedzi zapalnej.
Na obecnym etapie pantetyna nie jest jednak zatwierdzoną metodą leczenia łuszczycy. Konieczne są większe, odpowiednio kontrolowane badania kliniczne, które potwierdzą jej skuteczność, bezpieczeństwo i optymalne dawkowanie.
Główne wnioski
- Pantetyna, pochodna witaminy B5, wykazuje potencjał w leczeniu łuszczycy. Naukowcy z Chin odkryli, że może ograniczać aktywację komórek dendrytycznych odpowiedzialnych za rozwój stanu zapalnego.
- Szlak wanina–pantetyna–cholesterol może być nowym celem terapeutycznym. Badacze wykazali, że pantetyna ogranicza gromadzenie cholesterolu w komórkach dendrytycznych i hamuje ich nadmierną aktywność.
- Badanie kliniczne z udziałem 24 pacjentów przyniosło obiecujące wyniki. Po 12 tygodniach osoby otrzymujące pantetynę wraz z leczeniem miejscowym uzyskały korzystniejsze wyniki terapii, szczególnie przy podwyższonym poziomie cholesterolu.
- Pantetyna nie jest jeszcze zatwierdzoną metodą leczenia łuszczycy. Wyniki opublikowane w „Journal of Experimental Medicine” wymagają potwierdzenia w większych badaniach klinicznych.
Źródło:
- Rockefeller University Press
- https://rupress.org/jem/article/223/11/e20252558/283127/Vanin-pantethine-metabolic-axis-shapes-dendritic
