Polska spółka biotechnologiczna Pikralida, specjalizująca się w strategii drug rediscovery, podpisała umowę o współpracy badawczo-rozwojowej (CRADA) z amerykańską marynarką wojenną – Naval Medical Research Unit (NAMRU) San Antonio. Celem tej międzynarodowej współpracy jest opracowanie innowacyjnego leku doustnego przeznaczonego do leczenia ukąszeń jadowitych węży, który znajdzie zastosowanie zarówno w medycynie cywilnej, jak i wojskowej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie znaczenie ma współpraca polskiej spółki Pikralida z US Navy dla rozwoju innowacyjnych terapii.
- Na czym polega działanie leku TRX-06 i dlaczego jest przełomowy w leczeniu ukąszeń jadowitych węży.
- W jaki sposób terapia doustna może zrewolucjonizować opiekę medyczną w warunkach wojskowych i cywilnych.
- Czym zajmuje się jednostka NAMRU San Antonio i jakie są jej kompetencje badawcze w zakresie medycyny pola walki.
Współpraca Pikralidy z US Navy: przełom dla medycyny wojskowej i cywilnej
Polska spółka biotechnologiczna Pikralida podpisała strategiczną umowę o współpracy badawczo-rozwojowej (CRADA) z Naval Medical Research Unit (NAMRU) San Antonio, jednostką badawczą amerykańskiej marynarki wojennej (US Navy). Porozumienie zatytułowane „Development of Traditional Antivenom Alternatives” otwiera drogę do wspólnych prac nad opracowaniem nowej generacji terapii ukąszeń jadowitych węży – jednego z najtrudniejszych wyzwań medycyny ratunkowej, szczególnie w warunkach terenowych.
Jak zaznacza dr Stanisław Pikul, współzałożyciel i prezes zarządu Pikralida:
Partnerstwo z US Navy łączy nasze komplementarne kompetencje i wspólną determinację, by opracować nową generację terapii ukąszeń jadowitych węży. Pikralida wnosi do współpracy swoją flagową cząsteczkę PKL-021 (marimastat) – aktywny inhibitor metaloproteinaz jadu węży – oraz wiedzę w zakresie rozwoju przedklinicznego i klinicznego innowacyjnych terapii. Wspólnie będziemy rozwijać terapie oparte o wykorzystanie małych cząsteczek, aby przełamać ograniczenia tradycyjnych surowic.
Dlaczego nowy lek jest potrzebny?
Tradycyjne surowice przeciwjadowe, choć stosowane od dekad, mają liczne ograniczenia. Wymagają chłodniczego łańcucha dostaw, muszą być podawane dożylnie i są skuteczne tylko wobec konkretnych gatunków węży. To wszystko sprawia, że ich użycie jest praktyczne jedynie w warunkach szpitalnych, co znacząco opóźnia rozpoczęcie terapii.
Wspólny projekt Pikralidy i NAMRU ma na celu opracowanie skutecznej, doustnej alternatywy, która może być stosowana natychmiast po ukąszeniu – także w warunkach wojennych, humanitarnych i ratunkowych.
Strategia rediscovery i cząsteczka PKL-021
Model działania Pikralidy opiera się na strategii rediscovery, czyli ponownym wykorzystaniu dobrze poznanych cząsteczek w nowych wskazaniach terapeutycznych. Centralnym elementem portfolio spółki jest PKL-021 (marimastat) – aktywny inhibitor metaloproteinaz, który ma udokumentowany profil bezpieczeństwa u ludzi.
To właśnie ta cząsteczka stanowi fundament dwóch kluczowych projektów rozwijanych przez firmę: TRX-06 i TRX-12.
TRX-06 i TRX-12: dual-use dla ludzi i zwierząt
TRX-06 to doustna terapia przeznaczona do szybkiego zastosowania po ukąszeniu jadowitego węża u ludzi. Jej celem jest zatrzymanie krwotoków, zaburzeń krzepnięcia oraz uszkodzeń tkanek, zanim pacjent trafi do placówki medycznej. Co istotne, lek został zaprojektowany z myślą o użyciu w warunkach terenowych – tam, gdzie brak dostępu do szpitala czy personelu medycznego.
Projekt TRX-06 spełnia kryteria uzyskania statusu leku sierocego (Orphan Drug Designation) w USA i UE.
Z kolei TRX-12 wykorzystuje ten sam mechanizm działania w medycynie weterynaryjnej. To propozycja szybkiego leczenia ukąszeń u zwierząt towarzyszących i hodowlanych. Projekt ma szansę uzyskać status MUMS (Minor Use/Minor Species), co umożliwi przyspieszoną rejestrację w USA już na przełomie 2027 i 2028 roku.
Lek o podwójnym zastosowaniu: dla cywili i wojska
Terapie TRX-06 i TRX-12 to rozwiązania dual-use, czyli przeznaczone zarówno dla cywilów, jak i personelu wojskowego. Ze względu na formę doustną oraz szybki początek działania, leki te mogą znaleźć zastosowanie m.in. w:
- apteczkach pierwszej pomocy,
- zestawach medycznych sił zbrojnych,
- wyposażeniu jednostek patrolowych,
- interwencjach weterynaryjnych.
Ich obecność w standardowym wyposażeniu wojskowym może znacząco zwiększyć szanse przeżycia żołnierzy ukąszonych przez jadowite zwierzęta podczas misji w trudnych warunkach terenowych.
Kim jest partner Pikralidy – NAMRU San Antonio?
Naval Medical Research Unit (NAMRU) San Antonio to jednostka badawcza US Navy, której misją jest opracowywanie innowacyjnych metod leczenia dla personelu Departamentu Obrony USA. Szczególny nacisk kładzie na opiekę nad poszkodowanymi w warunkach bojowych, chirurgię szczękowo-twarzową oraz biologiczne skutki oddziaływania energii skoncentrowanej.
Jednostka działa w strukturze Joint Base San Antonio – Fort Sam Houston, w ścisłej współpracy z armią i siłami powietrznymi USA. Zespół naukowców NAMRU składa się z uznanych ekspertów, współautorów wytycznych Departamentu Obrony USA.
Pikralida – innowacja z Polski
Pikralida to spółka biotechnologiczna z siedzibą w Polsce, działająca w modelu hybrydowym: rozwija własne terapie i oferuje usługi jako Contract Research Organization (CRO). Jej laboratoria w Poznaniu i Warszawie zapewniają nowoczesną infrastrukturę do prowadzenia badań nad formulacjami leków oraz produkcją substancji czynnych.
Firma zatrudnia ponad 20 naukowców, z czego ponad 30% posiada tytuł doktora nauk, co pozwala jej realizować złożone projekty badawcze na światowym poziomie.
W portfolio Pikralidy, oprócz projektów TRX-06 i TRX-12, znajdują się także:
- TRX-03 – terapia neuroprotekcyjna dla pacjentów po udarze niedokrwiennym (Faza I zakończona),
- TRX-01 – innowacyjne podejście do leczenia urazów mózgu (TBI), poszukujące partnera do dalszego rozwoju.
Główne wnioski
- Pikralida podpisała umowę badawczo-rozwojową (CRADA) z US Navy w zakresie opracowania innowacyjnej terapii ukąszeń jadowitych węży, bazującej na cząsteczce PKL-021 (marimastat).
- Nowa terapia TRX-06 to doustny lek o potencjale zmiany standardu leczenia – umożliwia natychmiastowe podanie poza szpitalem, również w warunkach terenowych.
- Projekt TRX-12 wykorzystuje ten sam mechanizm działania w medycynie weterynaryjnej i ma wejść na rynek USA w ramach przyspieszonej ścieżki FDA (MUMS) do 2028 roku.
- Współpraca z NAMRU San Antonio daje Pikralidzie dostęp do unikalnego know-how w zakresie medycyny wojskowej, a same leki są rozwijane w modelu dual-use – dla cywilów i wojska.
Źródło:
- Pikralida
