Operacje zaćmy w Europie przynoszą coraz lepsze wyniki, a poważne powikłania należą do rzadkości. W 2024 roku do europejskiego rejestru EUREQUO zgłoszono ponad 363 tys. zabiegów. Po operacji najlepszą skorygowaną ostrość wzroku na poziomie co najmniej 0,5 uzyskano w 92,6 proc. oczu. Jednocześnie dostęp do najbardziej zaawansowanych soczewek wewnątrzgałkowych nadal ograniczają koszty. Najnowsze dane przedstawiono podczas 44. Kongresu Europejskiego Towarzystwa Chirurgów Zaćmy i Refrakcji (ESCRS).
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie wyniki osiągają obecnie operacje zaćmy w Europie na podstawie danych z ponad 363 tys. zabiegów zgłoszonych do rejestru EUREQUO w 2024 roku.
- Jakie są dane dotyczące poprawy ostrości wzroku oraz częstości najważniejszych powikłań śród- i pooperacyjnych.
- Czym różnią się standardowe i zaawansowane soczewki wewnątrzgałkowe (IOL) oraz jakie dodatkowe wady wzroku mogą korygować.
- Dlaczego koszty nadal ograniczają dostęp pacjentów do najnowocześniejszych soczewek i w jakim kierunku rozwija się chirurgia zaćmy.
Prawie 5 mln operacji zaćmy w europejskim rejestrze
Europejski Rejestr Wyników Jakości Chirurgii Zaćmy i Refrakcji EUREQUO działa od 2007 roku. Od tego czasu zgromadził dane dotyczące prawie 5 mln operacji zaćmy. Sam raport za 2024 rok uwzględnia 363 039 zabiegów zgłoszonych z uczestniczących krajów. Rejestr gromadzi m.in. informacje o ostrości wzroku przed zabiegiem, chorobach współistniejących oka, zastosowanej technice operacyjnej i rodzaju wszczepionej soczewki wewnątrzgałkowej (IOL). Analizowane są również biometria, wyniki refrakcyjne oraz powikłania śród- i pooperacyjne. Dane kontrolne po zabiegu były dostępne dla 54 proc. pacjentów znajdujących się w bazie.
Ogólnie rzecz biorąc, wyniki w całej Europie są doskonałe. Jednak ze względu na tak ogromną liczbę zabiegów wykonywanych każdego roku, nawet niewielkie ulepszenia mogą mieć znaczący wpływ na życie tysięcy pacjentów. Właśnie dlatego praca Komitetu Rejestrów ESCRS nad utrzymaniem i ciągłym rozwojem bazy danych EUREQUO jest tak cenna, zachęcając chirurgów i kliniki do porównywania swoich wyników i ciągłego dążenia do lepszych rezultatów – powiedział dr Carlo Bellucci z Uniwersytetu w Parmie.
98,9 proc. zabiegów wykonano metodą fakoemulsyfikacji
Zdecydowanie najczęściej stosowaną metodą była fakoemulsyfikacja z implantacją tylnej soczewki wewnątrzgałkowej. Technika ta odpowiadała za 98,9 proc. wszystkich zarejestrowanych operacji. Podczas zabiegu zmętniała naturalna soczewka jest rozbijana za pomocą energii ultradźwiękowej, a następnie usuwana przez niewielkie nacięcie. W jej miejsce wszczepia się sztuczną soczewkę wewnątrzgałkową.
Standardowo stosowane są przede wszystkim soczewki jednoogniskowe, zapewniające wyraźne widzenie na określoną odległość. Nie korygują one jednak wszystkich istniejących wad refrakcji.
Ostrość wzroku wyraźnie poprawiała się po operacji zaćmy
Dane EUREQUO pokazują bardzo dobre wyniki wzrokowe. Średnia najlepsza skorygowana ostrość wzroku (BCVA), wyrażona w notacji dziesiętnej, wzrosła z 0,448 przed zabiegiem do 0,939 po operacji. BCVA na poziomie co najmniej 0,5 osiągnięto w 92,6 proc. operowanych oczu, natomiast wartość 1,0 lub wyższą w 68,6 proc.
Wysoką dokładność osiągnięto również w zakresie biometrii, czyli pomiarów wykorzystywanych do obliczenia odpowiedniej mocy wszczepianej soczewki. Średni bezwzględny błąd przewidywania wynosił 0,56 dioptrii, a 84,95 proc. oczu znalazło się w granicach 1 dioptrii od zakładanego celu refrakcyjnego.
Powikłania operacji zaćmy występowały rzadko
Najczęstszym powikłaniem śródoperacyjnym było pęknięcie tylnej torebki soczewki. Odnotowano je w 0,39 proc. zabiegów. Powikłanie może utrudnić prawidłowe umieszczenie soczewki wewnątrzgałkowej oraz prowadzić m.in. do przemieszczenia ciała szklistego do przedniej części oka. Po operacji najczęściej obserwowano torbielowaty obrzęk plamki, czyli nagromadzenie płynu w obrębie plamki żółtej. Wystąpił on w 0,13 proc. operowanych oczu.
Roczny raport EUREQUO, sporządzony przez Komitet Rejestrów ESCRS, pokazuje stałą, postępującą poprawę wyników operacji zaćmy na przestrzeni lat – powiedział dr Bellucci.
Nowoczesne soczewki mogą ograniczyć potrzebę noszenia okularów
Jednym z kierunków dalszego rozwoju chirurgii zaćmy są bardziej zaawansowane soczewki wewnątrzgałkowe. Spośród technologicznie zaawansowanych IOL w rejestrze najczęściej wykorzystywano soczewki toryczne, które umożliwiają jednoczesną korekcję astygmatyzmu. Rozwijane są także soczewki mające zapewniać użyteczne widzenie na różnych odległościach i tym samym ograniczać zależność pacjenta od okularów po operacji.
W ciągu najbliższych kilku lat spodziewam się ewolucji technologii soczewek wewnątrzgałkowych (IOL) wraz z rozwojem soczewek wewnątrzgałkowych z jednoczesną korekcją wzroku, których celem jest przywrócenie widzenia na wszystkie odległości, przy jednoczesnym zminimalizowaniu lub wyeliminowaniu potrzeby noszenia okularów. Obecnie ich zastosowanie jest nadal ograniczone kosztami, a badania techniczne postępują – wskazał dr Bellucci.
Koszt pozostaje barierą w dostępie do zaawansowanych IOL
Rozwój technologiczny nie oznacza jednak równego dostępu pacjentów do nowych rozwiązań. Jedną z głównych barier pozostają koszty. Według danych przedstawionych podczas kongresu cena prywatnej operacji z wykorzystaniem zaawansowanych soczewek może zaczynać się od około 3400 funtów w Wielkiej Brytanii lub 4000 euro za jedno oko w UE, przy czym ostateczna kwota zależy m.in. od zastosowanego rodzaju IOL.
Istotnym wyzwaniem pozostaje również kompletność rejestru. Szwecja i Holandia posiadają krajowe rejestry, których dane zasilają EUREQUO, natomiast w innych państwach nie wszystkie kliniki uczestniczą w raportowaniu. Oznacza to, że wyników nie należy traktować jako pełnego obrazu wszystkich operacji wykonywanych w Europie.
Główne wnioski
- W 2024 roku do europejskiego rejestru EUREQUO zgłoszono 363 039 operacji zaćmy, a od rozpoczęcia jego działalności w 2007 roku zgromadzono dane dotyczące prawie 5 mln zabiegów.
- Po operacji średnia najlepsza skorygowana ostrość wzroku (BCVA) wzrosła z 0,448 do 0,939. Ostrość na poziomie co najmniej 0,5 uzyskano w 92,6 proc. oczu, a wynik 1,0 lub wyższy w 68,6 proc.
- Powikłania występowały rzadko. Najczęstszym powikłaniem śródoperacyjnym było pęknięcie tylnej torebki soczewki, odnotowane w 0,39 proc. zabiegów, natomiast po operacji najczęściej występował torbielowaty obrzęk plamki – w 0,13 proc. oczu.
- Zaawansowane soczewki wewnątrzgałkowe mogą korygować m.in. astygmatyzm i ograniczać potrzebę korzystania z okularów, jednak ich szersze zastosowanie nadal ograniczają koszty. Cena prywatnego zabiegu z zaawansowaną IOL może zaczynać się od około 3400 funtów lub 4000 euro za jedno oko.
Źródło:
- https://www.escrs.org/channels/news/cataract-surgery-continues-to-improve-across-europe-access-to-the-most-advanced-lenses-is-limited-by-cost
