Nowe badania naukowców z The Jackson Laboratory (JAX) dostarczają przełomowych dowodów na to, że rutynowe badania wzroku mogą w przyszłości stać się kluczowym narzędziem w wczesnej diagnostyce choroby Alzheimera i innych demencji. Okazuje się, że nawet subtelne zmiany w naczyniach krwionośnych siatkówki mogą odzwierciedlać procesy neurodegeneracyjne zachodzące w mózgu na wiele lat przed pojawieniem się pierwszych objawów choroby.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak rutynowe badania wzroku mogą pomóc wykryć chorobę Alzheimera na wiele lat przed pojawieniem się objawów.
- Dlaczego siatkówka oka jest uznawana za czuły biomarker zmian zachodzących w mózgu.
- Jak mutacja MTHFR 677C>T, obecna nawet u 40% populacji, wpływa na ryzyko demencji.
- Jakie są perspektywy wykorzystania badań okulistycznych w diagnostyce chorób neurodegeneracyjnych.
Siatkówka jako „okno do mózgu”
Badania opublikowane w czasopiśmie „Alzheimer’s & Dementia” wskazują, że siatkówka oka może być jednym z najczulszych biomarkerów choroby Alzheimera. Naukowcy zaobserwowali, że zmiany w drobnych naczyniach krwionośnych siatkówki u myszy powiązane są z mutacją MTHFR 677C>T, występującą nawet u 40% ludzi.
Jeśli jesteś na wizycie u optometrysty lub okulisty i lekarz zauważy nietypowe zmiany naczyniowe na siatkówce, może to potencjalnie odzwierciedlać proces zachodzący również w mózgu, co może być bardzo przydatne przy wczesnej diagnostyce – powiedziała Alaina Reagan, neurobiolog z The Jackson Laboratory.
Siatkówka, będąca częścią ośrodkowego układu nerwowego, jest dostępniejsza niż mózg i może ujawniać istotne wskazówki na temat jego stanu zdrowia.
Mutacja MTHFR 677C>T a ryzyko choroby Alzheimera
W badaniach przeanalizowano myszy z mutacją MTHFR 677C>T i stwierdzono, że już w wieku sześciu miesięcy miały one skręcone naczynia, zwężone tętnice i mniej rozgałęzionych naczyń. To sugeruje ograniczony przepływ krwi, co może prowadzić do pogorszenia funkcji poznawczych.
Widzimy te faliste naczynia w siatkówkach, które mogą występować u osób z demencją. To wskazuje na problem bardziej systemowy, nie tylko dotyczący mózgu czy siatkówki – podkreśliła Reagan.
Co istotne, zmiany w siatkówce były zgodne z nieprawidłowościami obserwowanymi w mózgach zwierząt, potwierdzając ścisły związek między zdrowiem oka, a procesami neurodegeneracyjnymi.
Siatkówka jako biomarker wczesnej demencji
Zespół badawczy odkrył również zmiany w metabolizmie komórek, wzorcach białek i strukturze naczyń krwionośnych. Według autorów badania, wszystkie te procesy w siatkówce i mózgu zachodzą w skoordynowany sposób, co czyni oko naturalnym oknem do wykrywania chorób neurodegeneracyjnych.
Ponadto badacze zauważyli różnice związane z płcią i wiekiem – samice myszy wykazywały większe uszkodzenia naczyń, a ich gęstość i rozgałęzienia malały wraz z wiekiem. Podobnie, jak wynika z danych WHO, kobiety w populacji ludzkiej częściej zapadają na choroby otępienne.
Nowe możliwości wczesnej diagnostyki
Zespół z JAX podjął współpracę ze specjalistami ze szpitala Northern Light Acadia w Bangor w stanie Maine, aby sprawdzić, czy wyniki badań można przenieść na ludzi. Celem jest opracowanie standardów oceny siatkówki, które mogłyby być wykorzystywane podczas rutynowych badań wzroku.
Większość osób po 50. roku życia ma jakąś wadę wzroku i co roku poddaje się badaniom w celu sprawdzenia, czy nie ma zmian w receptach – zaznaczyła Reagan. – Czy są bardziej narażeni na ryzyko, jeśli mają te zmiany naczyniowe i czy to jest moment, w którym lekarze mogliby zacząć łagodzić zmiany w mózgu?
Eksperci podkreślają, że może upłynąć nawet 20 lat, zanim pierwsze objawy demencji staną się zauważalne. Wczesne wykrywanie zmian w siatkówce może więc otworzyć nowe możliwości leczenia i opóźnienia rozwoju choroby.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Rutynowe badania wzroku mogą ujawnić zmiany w naczyniach siatkówki powiązane z chorobą Alzheimera, zanim pojawią się pierwsze objawy kliniczne.
- Siatkówka, będąca częścią ośrodkowego układu nerwowego, odzwierciedla procesy zachodzące w mózgu i może być kluczowym biomarkerem demencji.
- Mutacja MTHFR 677C>T, występująca u około 40% ludzi, została powiązana ze zmianami w siatkówce i zwiększonym ryzykiem chorób neurodegeneracyjnych.
- Badania naukowców z The Jackson Laboratory otwierają drogę do wykorzystania badań okulistycznych w wczesnej diagnostyce Alzheimera i skuteczniejszej profilaktyce.
Źródło:
- Jackson Laboratory
- Alzheimer’s & Dementia
