Bawdegalutamid, eksperymentalny lek przeciwnowotworowy wykorzystujący technologię PROTAC, wykazał obiecującą aktywność u pacjentów z zaawansowanym rakiem prostaty. W badaniu klinicznym fazy I/II prowadzonym z udziałem naukowców z Yale University zaobserwowano spadek stężenia PSA, regresję zmian nowotworowych oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych. Wyniki opublikowano 9 października 2026 r. w „Journal of Clinical Oncology”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak działa bawdegalutamid (ARV-110), eksperymentalny lek na zaawansowanego raka prostaty wykorzystujący technologię PROTAC.
- Jakie wyniki uzyskano w badaniu klinicznym fazy I/II prowadzonym z udziałem naukowców z Yale University.
- Dlaczego mutacje receptora androgenowego T878 i H875 mogą mieć znaczenie dla skuteczności leczenia raka prostaty.
- Jakie możliwości otwierają leki PROTAC w terapii przerzutowego raka prostaty opornego na kastrację (mCRPC).
Bawdegalutamid – nowy mechanizm leczenia raka prostaty
Bawdegalutamid (ARV-110) jest pierwszym badanym klinicznie lekiem z grupy PROTAC, którego działanie polega na degradacji receptora androgenowego (AR). Receptor ten odgrywa kluczową rolę w rozwoju raka prostaty, ponieważ pośredniczy w przekazywaniu sygnałów pobudzających wzrost komórek nowotworowych.
W przeciwieństwie do klasycznych terapii hormonalnych, które ograniczają produkcję androgenów lub blokują ich działanie, bawdegalutamid wykorzystuje naturalny system rozkładu białek w komórkach, prowadząc do degradacji receptora androgenowego.Może to pomóc w przezwyciężaniu oporności na dotychczas stosowane leczenie hormonalne.
Badanie kliniczne fazy I/II u pacjentów z mCRPC
Badanie objęło pacjentów z przerzutowym rakiem prostaty opornym na kastrację (mCRPC). Jest to zaawansowana postać choroby, w której nowotwór postępuje pomimo utrzymywania bardzo niskiego stężenia testosteronu. W pierwszej części badania oceniano bezpieczeństwo i tolerancję bawdegalutamidu. Naukowcy ustalili, że dawka 420 mg dziennie może być stosowana u wcześniej leczonych pacjentów, przy uwzględnieniu profilu bezpieczeństwa terapii.
Następnie analizowano aktywność przeciwnowotworową leku, wykorzystując pomiary stężenia antygenu swoistego dla prostaty (PSA), ocenę zmian nowotworowych oraz objawów klinicznych. Zaobserwowano trzy istotne sygnały skuteczności: spadek PSA, zmniejszenie zmian w tkankach miękkich i poprawę w zakresie bólu. Wyniki wskazują na potencjał terapeutyczny leku, jednak wymagają potwierdzenia w dalszych badaniach.
Mutacje receptora androgenowego a skuteczność leczenia
Szczególnie interesujące rezultaty uzyskano u pacjentów, których nowotwory wykazywały mutacje receptora androgenowego T878 i/lub H875. W tej grupie odnotowano większą redukcję stężenia PSA. Sugeruje to, że profil molekularny guza może pomóc w identyfikacji pacjentów odnoszących największe korzyści z terapii PROTAC.
Odkrycie wpisuje się w rozwój onkologii precyzyjnej, w której dobór leczenia uwzględnia charakterystykę genetyczną nowotworu.
Kolejny lek PROTAC w badaniach klinicznych
Naukowcy rozwijają również następcę bawdegalutamidu – ARV-766, znanego jako luxdegalutamid. Związek ten zaprojektowano z myślą o aktywności wobec szerszego spektrum mutacji receptora androgenowego. Obiecujące wyniki badań nad bawdegalutamidem stanowią ważny etap rozwoju terapii ukierunkowanych na degradację białek. Nie oznaczają jednak, że lek jest już zatwierdzony do rutynowego leczenia raka prostaty.
Główne wnioski
- Bawdegalutamid (ARV-110) to pierwszy badany klinicznie degrader receptora androgenowego wykorzystujący technologię PROTAC. Lek prowadzi do rozkładu białka odpowiedzialnego za przekazywanie sygnałów pobudzających wzrost raka prostaty.
- Badanie kliniczne fazy I/II wykazało obiecującą aktywność przeciwnowotworową. U części pacjentów z przerzutowym rakiem prostaty opornym na kastrację (mCRPC) zaobserwowano spadek PSA, regresję zmian w tkankach miękkich oraz zmniejszenie bólu.
- Największą redukcję PSA obserwowano u pacjentów z mutacjami receptora androgenowego T878 i/lub H875. Wyniki wskazują na potencjalne zastosowanie bawdegalutamidu w onkologii precyzyjnej, opartej na profilu molekularnym nowotworu.
- Dawka 420 mg dziennie została oceniona w badaniu fazy I, a rozwój leków PROTAC jest kontynuowany. Naukowcy badają również ARV-766 (luxdegalutamid), aktywny wobec szerszego spektrum mutacji receptora androgenowego. Bawdegalutamid pozostaje terapią eksperymentalną.
Źródło:
- https://medicine.yale.edu/news-article/prostate-cancer-drug-shows-promise-in-clinical-trial/
- https://ascopubs.org/doi/10.1200/JCO-25-02995
