Kilka tygodni po przedstawieniu przez Ministerstwo Zdrowia założeń funkcjonowania Centrów Zdrowia Psychicznego po zakończeniu pilotażu oraz po krytycznych głosach części ekspertów, Narodowy Fundusz Zdrowia przedstawił własne stanowisko dotyczące kierunku zmian. Wiceprezes NFZ Jakub Szulc wskazał, że od 2027 r. większą rolę mają odgrywać jakość opieki, efekty zdrowotne oraz stabilność finansowania placówek.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie założenia dotyczące Centrów Zdrowia Psychicznego przedstawił NFZ na okres po zakończeniu pilotażu.
- Na jakich zasadach mają być finansowane CZP od 1 stycznia 2027 r.
- Jakie elementy jakości opieki mają wpływać na wysokość finansowania.
- Dlaczego część ekspertów skrytykowała propozycje dotyczące przyszłości psychiatrii środowiskowej.
NFZ: Centra Zdrowia Psychicznego pozostaną elementem systemu
Narodowy Fundusz Zdrowia poinformował, że zakończenie pilotażu nie oznacza wygaszenia modelu Centrów Zdrowia Psychicznego. Wręcz przeciwnie – od początku 2027 r. centra mają funkcjonować jako stały element publicznego systemu ochrony zdrowia.
Według NFZ nowy model ma opierać się na ocenie jakości leczenia oraz rzeczywistych efektach zdrowotnych osiąganych przez placówki.
– Naszym priorytetem jest przejście na jakościowy model finansowania, oparty na rzeczywistych efektach zdrowotnych – wskazuje Jakub Szulc, Wiceprezes Narodowego Fundusz Zdrowia.
Trzy elementy nowego systemu finansowania
NFZ wskazuje, że od 1 stycznia 2027 r. finansowanie Centrów Zdrowia Psychicznego ma opierać się na trzech głównych elementach.
Trójskładnikowy ryczałt
Fundusz zapowiada wprowadzenie nowego algorytmu wyliczania budżetu dla Centrów Zdrowia Psychicznego. Pod uwagę mają być brane zasoby organizacyjne placówki, liczba mieszkańców objętych opieką oraz wskaźniki jakościowe.
Mierzalna jakość opieki
Nowy model ma premiować konkretne efekty osiągane przez placówki. Wśród przykładów NFZ wymienia skrócenie czasu oczekiwania na pierwszą poradę lub wizytę oraz sprawne objęcie pacjenta opieką po zakończeniu hospitalizacji.
Optymalizacja danych
Planowane są również zmiany w zakresie sprawozdawczości. NFZ zaznacza jednak, że ich celem nie jest zwiększenie liczby obowiązków administracyjnych. Gromadzone dane mają pozwolić na dokładniejsze śledzenie ścieżki pacjenta i ocenę funkcjonowania systemu, co ma wspierać rozwój bardziej efektywnej opieki psychiatrycznej.
Odpowiedzialność terytorialna ma zostać utrzymana
W komunikacie Fundusz podkreślił również, że Centra Zdrowia Psychicznego nadal mają odpowiadać za mieszkańców określonych obszarów. Jednocześnie zachowane zostanie prawo pacjenta do wyboru miejsca leczenia.
NFZ poinformował także, że plan zakłada stopniowe rozszerzanie sieci placówek tak, aby do 2029 r. objęła cały kraj.
– Naszą rolą jako płatnika jest zapewnienie płynności tego procesu oraz zagwarantowanie, że publiczne środki przekładają się na realną poprawę zdrowia pacjentów – dodaje Szulc.
Ministerstwo Zdrowia przedstawiło założenia 13 maja
Przypomnijmy, że 13 maja 2026 r. Ministerstwo Zdrowia zaprezentowało założenia funkcjonowania Centrów Zdrowia Psychicznego po zakończeniu pilotażu.
Resort deklarował wtedy utrzymanie najważniejszych elementów psychiatrii środowiskowej, czyli modelu opieki organizowanego możliwie blisko miejsca zamieszkania pacjenta. Ministerstwo zapowiedziało również kontynuację rozwiązań wypracowanych podczas pilotażu.
Prezentacja propozycji nie zakończyła jednak dyskusji dotyczącej przyszłości systemu.
Część ekspertów zrezygnowała z prac w Radzie do spraw Zdrowia Psychicznego
19 maja dziewięcioro członków Rady do spraw Zdrowia Psychicznego przy Ministrze Zdrowia poinformowało o rezygnacji z udziału w pracach gremium.
W opublikowanym stanowisku eksperci ocenili, że przedstawione rozwiązania odchodzą od części podstawowych założeń psychiatrii środowiskowej rozwijanej podczas pilotażu CZP.
Autorzy oświadczenia zwracali uwagę między innymi na kwestie odpowiedzialności za określoną populację mieszkańców oraz sposób finansowania systemu. Ich zdaniem proponowane zmiany mają charakter regulacyjny i nie stanowią szerokiej reformy ustawowej opieki psychiatrycznej.
Eksperci wskazywali również, że model oparty na odpowiedzialności za mieszkańców konkretnego obszaru był jednym z fundamentów rozwijanej w ostatnich latach psychiatrii środowiskowej.
Główne wnioski
- Centra Zdrowia Psychicznego mają stać się od 1 stycznia 2027 r. stałym elementem systemu świadczeń gwarantowanych, a nie funkcjonować wyłącznie w formule pilotażu.
- NFZ planuje wprowadzenie trójskładnikowego ryczałtu, uwzględniającego zasoby placówki, liczbę mieszkańców objętych opieką oraz wskaźniki jakościowe.
- Finansowanie ma być częściowo uzależnione od efektów opieki, takich jak czas oczekiwania na pierwszą wizytę czy szybkość objęcia pacjenta opieką po hospitalizacji.
- 19 maja dziewięcioro członków Rady do spraw Zdrowia Psychicznego zrezygnowało z udziału w jej pracach, krytykując propozycje dotyczące funkcjonowania CZP po zakończeniu pilotażu.
Źródło:
- https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/centra-zdrowia-psychicznego-nowy-model-opieki-od-2027-roku,8951.html
