Ponad 90% wartości nadwykonań za 2025 rok w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej (PODD) pozostaje nierozliczone – alarmuje Koalicja „Na pomoc niesamodzielnym”. Problem dotyczy kilkuset świadczeniodawców i utrudnia przyjmowanie kolejnych pacjentów. Tymczasem według danych NFZ na koniec stycznia 2026 roku na objęcie taką opieką oczekiwało ponad 5,5 tys. osób. Organizacja ostrzega, że przedłużająca się niepewność finansowa może jeszcze bardziej ograniczyć dostępność świadczeń.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jaka część nadwykonań za pielęgniarską opiekę długoterminową domową w 2025 roku pozostaje nierozliczona przez NFZ.
- Ilu pacjentów oczekuje na PODD i jakie są konsekwencje ograniczonej dostępności świadczeń.
- Jak zmieniła się liczba świadczeniodawców PODD w latach 2016-2025.
- Dlaczego Koalicja „Na pomoc niesamodzielnym” i samorząd pielęgniarek apelują o stabilne finansowanie opieki domowej.
Ponad 90% nadwykonań w opiece domowej bez rozliczenia
Koalicja „Na pomoc niesamodzielnym” kilkukrotnie zwracała się w 2026 roku do prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o informacje dotyczące rozliczenia świadczeń wykonanych ponad limit w pielęgniarskiej opiece długoterminowej domowej (PODD).
Z najnowszych danych przedstawionych przez organizację wynika, że nierozliczone pozostaje ponad 90% wartości nadwykonań za 2025 rok. Jedynym województwem, w którym zakończono rozliczenia, jest zachodniopomorskie. Mimo zbliżającego się końca 2026 roku kilkuset świadczeniodawców nadal nie otrzymało propozycji rozliczenia wykonanych świadczeń.
– Rozliczenie świadczeń już udzielonych ma znaczenie nie tylko dla podmiotów realizujących opiekę, ale przede wszystkim dla pacjentów. Jeżeli warunki finansowe udzielania świadczeń pozostają niepewne, trudniej utrzymać ich dostępność i rozwijać działalność, a tym samym obejmować opieką kolejne osoby – wskazuje Magdalena Osińska-Kurzywilk, prezes Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym”.
Ponad 5,5 tys. pacjentów czeka na pielęgniarską opiekę długoterminową
Problemy finansowe świadczeniodawców zbiegają się z rosnącym zapotrzebowaniem na opiekę domową. Według danych NFZ na koniec stycznia 2026 roku w kolejkach do PODD znajdowało się ponad 5,5 tys. pacjentów.
Pielęgniarska opieka długoterminowa domowa jest przeznaczona dla osób wymagających systematycznych, specjalistycznych świadczeń pielęgniarskich w miejscu zamieszkania. Obejmuje m.in. ocenę stanu zdrowia, wykonywanie procedur pielęgniarskich, monitorowanie zagrożeń zdrowotnych oraz edukację opiekunów.
– Kolejki do PODD – najtańszego świadczenia w opiece długoterminowej finansowanej przez NFZ – pokazują, że system nie odpowiada na rzeczywiste potrzeby osób niesamodzielnych. Za każdą osobą oczekującą stoi pacjent wymagający regularnego wsparcia oraz rodzina próbująca zapewnić mu opiekę, często ponad swoje możliwości. Warto przy tym pamiętać, że dane NFZ obejmują wyłącznie osoby znajdujące się w oficjalnych kolejkach i nie pokazują pełnej skali niezaspokojonych potrzeb – tłumaczy prezes Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym”.
Jak zauważa Magdalena Osińska-Kurzywilk, ograniczony dostęp do profesjonalnej opieki zwiększa obciążenie rodzin i może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia pacjentów, a w konsekwencji do hospitalizacji.
Liczba świadczeniodawców PODD spadła o blisko 17%
Dostępność pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej ogranicza również malejąca liczba podmiotów realizujących świadczenia finansowane przez NFZ. W 2016 roku usługi PODD świadczyły 1133 podmioty, natomiast w 2025 roku było ich 936. W ciągu dziewięciu lat z rynku ubyło 197 świadczeniodawców, czyli blisko 17%. Zdaniem Koalicji brak rozliczenia nadwykonań może przyspieszyć ten proces.
Na konsekwencje niestabilnego finansowania zwraca uwagę również Mariola Łodzińska, prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych. Jak wyjaśnia, niepewność dotycząca zapłaty za wykonane świadczenia utrudnia planowanie działalności, zatrudnianie i utrzymanie wykwalifikowanego personelu.
– To nie jest zwykła pomoc w codziennych czynnościach, lecz specjalistyczne świadczenie zdrowotne: obejmuje m.in. ocenę stanu pacjenta, wykonywanie procedur pielęgniarskich, monitorowanie zagrożeń i edukację bliskich. Wymaga wiedzy, doświadczenia i przede wszystkim ciągłości opieki. Bez adekwatnego finansowania oraz warunków pozwalających pielęgniarkom bezpiecznie wykonywać zawód nie poprawimy dostępności tej opieki – zaznacza Mariola Łodzińska.
Opieka domowa ma być rozwijana. Koalicja wskazuje na sprzeczność z polityką państwa
Potrzebę zwiększenia dostępności świadczeń realizowanych w miejscu zamieszkania pacjenta wskazują dokumenty strategiczne oraz raporty dotyczące polskiego systemu opieki długoterminowej.
Tegoroczny raport Ministerstwa Finansów „Przegląd wydatków na opiekę długoterminową” zwraca uwagę na ograniczoną dostępność PODD mimo rosnącego zapotrzebowania. Podobne kierunki rozwoju przedstawiono w raporcie Banku Światowego z 2024 roku oraz dokumencie Ministerstwa Zdrowia „Zdrowa Przyszłość. Ramy strategiczne rozwoju systemu ochrony zdrowia na lata 2021-2027 z perspektywą do 2030 r.”.
Jednocześnie rozwijana jest infrastruktura opieki stacjonarnej. Dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) powstało ponad 2,5 tys. łóżek. Koalicja zwraca jednak uwagę, że opieka stacjonarna i domowa odpowiadają na odmienne potrzeby pacjentów i nie powinny być traktowane jako rozwiązania zamienne.
– Potrzebne są konkretne rozwiązania organizacyjne i finansowe, które pozwolą przełożyć te założenia na rzeczywistą dostępność opieki dla pacjentów. To, co stało się z rozliczeniami nadwykonań za 2025 rok, jest zaprzeczeniem oficjalnej polityki rządu – ocenia Magdalena Osińska-Kurzywilk.
Główne wnioski
- Ponad 90% wartości nadwykonań za PODD w 2025 roku pozostaje nierozliczone – wynika z danych przedstawionych przez Koalicję „Na pomoc niesamodzielnym”. Rozliczenia zakończono jedynie w województwie zachodniopomorskim.
- Ponad 5,5 tys. pacjentów oczekiwało na pielęgniarską opiekę długoterminową domową według danych NFZ na koniec stycznia 2026 roku.
- Liczba świadczeniodawców PODD spadła o blisko 17% – z 1133 podmiotów w 2016 roku do 936 w 2025 roku.
- Brak rozliczenia nadwykonań utrudnia planowanie i rozwój opieki domowej, a według Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym” może prowadzić do dalszego ograniczania dostępności świadczeń.
Źródło:
- https://pap-mediaroom.pl/zdrowie-i-styl-zycia/koalicja-na-pomoc-niesamodzielnym-nierozliczone-nadwykonania-za-2025-rok-w
