Zakończyły się negocjacje dotyczące warunków przedłużenia umów podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Federacja Porozumienie Zielonogórskie zdecydowała się przyjąć rozwiązanie polegające na podpisaniu rocznych aneksów do obowiązujących kontraktów. Decyzja ta została podjęta przede wszystkim z myślą o utrzymaniu ciągłości opieki nad pacjentami i stabilności funkcjonowania przychodni w najbliższych miesiącach. Jednocześnie przedstawiciele środowiska lekarzy rodzinnych podkreślają, że podpisanie aneksów nie rozwiązuje narastających problemów systemowych. W ocenie Federacji obecne warunki organizacyjne i finansowe funkcjonowania POZ coraz słabiej odpowiadają skali wyzwań, przed którymi stoi polski system ochrony zdrowia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Federacja Porozumienie Zielonogórskie zdecydowała się podpisać roczne aneksy do umów podstawowej opieki zdrowotnej.
- Jakie konsekwencje dla pacjentów i przychodni POZ może mieć rosnąca presja wynikająca z ograniczeń w innych częściach systemu ochrony zdrowia.
- Dlaczego lekarze rodzinni ostrzegają przed przenoszeniem odpowiedzialności za niewydolność systemu na podstawową opiekę zdrowotną.
- Jakie zmiany organizacyjne i finansowe mogą być konieczne, aby zapewnić stabilność funkcjonowania POZ w Polsce.
Roczne aneksy do umów POZ – decyzja podyktowana bezpieczeństwem pacjentów
Podpisanie rocznych aneksów oznacza przedłużenie obowiązujących zasad finansowania i organizacji świadczeń w podstawowej opiece zdrowotnej. Dla przychodni oznacza to utrzymanie dotychczasowych kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia, co w krótkiej perspektywie pozwala uniknąć destabilizacji systemu. Federacja Porozumienie Zielonogórskie podkreśla jednak, że decyzja ta była przede wszystkim aktem odpowiedzialności wobec pacjentów. Jak zaznacza Jacek Krajewski, prezes Federacji Porozumienie Zielonogórskie:
Podpisaliśmy aneksy, bo dla nas najważniejsze było zabezpieczenie pacjentów i utrzymanie ciągłości opieki. To była decyzja odpowiedzialna, ale nie można jej traktować jako rozwiązania problemu. POZ bardzo dobrze widzi, co dzieje się dziś w całym systemie. Widzimy ograniczenia w szpitalach, widzimy narastające trudności w diagnostyce, widzimy pacjentów, którzy wracają do nas, bo nie uzyskali świadczenia tam, gdzie powinni je otrzymać. W poradniach endoskopowych terminy przesunęły się już z listopada na marzec. Ci pacjenci nie znikają, tylko trafiają do nas. Dlatego przyjęcie rocznych aneksów daje stabilność na najbliższe miesiące, ale nie oznacza zgody na utrwalanie obecnego modelu.
Rosnąca rola POZ w systemie ochrony zdrowia
Podstawowa opieka zdrowotna odgrywa w systemie ochrony zdrowia rolę pierwszego kontaktu pacjenta z lekarzem. To właśnie do przychodni POZ pacjenci zgłaszają się najczęściej w sytuacji pojawienia się pierwszych objawów choroby. Rola ta obejmuje jednak znacznie więcej zadań. Lekarz rodzinny bowiem:
- inicjuje proces diagnostyczny,
- kieruje pacjentów do specjalistów,
- monitoruje przebieg leczenia,
- przejmuje opiekę po zakończeniu terapii w innych ośrodkach.
W praktyce oznacza to, że POZ stanowi centralny element systemu opieki nad pacjentem. Problem pojawia się w sytuacji, gdy inne segmenty systemu – takie jak ambulatoryjna opieka specjalistyczna czy diagnostyka – nie są w stanie zapewnić odpowiedniej dostępności świadczeń.
Presja wynikająca z ograniczeń w innych częściach systemu
Lekarze rodzinni zwracają uwagę, że do przychodni POZ trafia coraz więcej pacjentów, którzy nie uzyskali pomocy na czas w innych segmentach systemu ochrony zdrowia. Dotyczy to przede wszystkim:
- długiego czasu oczekiwania na wizyty specjalistyczne,
- ograniczonej dostępności badań diagnostycznych,
- trudności w uzyskaniu świadczeń w szpitalach.
W efekcie pacjenci wracają do lekarza rodzinnego nie tylko po zakończeniu leczenia, lecz także wtedy, gdy nie są w stanie uzyskać pomocy w innych placówkach. Z punktu widzenia organizacji systemu oznacza to przenoszenie odpowiedzialności na poziom podstawowej opieki zdrowotnej, który już dziś funkcjonuje pod znaczną presją organizacyjną.
Ryzyko pogorszenia dostępności świadczeń
Federacja Porozumienie Zielonogórskie ostrzega, że dalsze zwiększanie obciążeń POZ bez zmian systemowych może prowadzić do pogorszenia dostępności świadczeń. Jeżeli do przychodni będzie trafiać coraz większa liczba pacjentów wymagających zarówno podstawowej opieki, jak i wsparcia wynikającego z niedostępności innych świadczeń, może to oznaczać:
- wydłużenie czasu oczekiwania na wizytę,
- większe obciążenie kadry medycznej,
- trudności organizacyjne w przychodniach.
Lekarze podkreślają, że nie można w nieskończoność przenosić na POZ odpowiedzialności za niewydolność innych części systemu bez równoczesnego dostosowania zasad finansowania i organizacji opieki.
Odwracanie piramidy świadczeń – hasło czy realna strategia?
W debacie o przyszłości systemu ochrony zdrowia często pojawia się koncepcja tzw. odwracania piramidy świadczeń, czyli wzmacniania podstawowej opieki zdrowotnej jako fundamentu systemu. Teoretycznie oznacza to:
- większą rolę lekarza rodzinnego w koordynacji leczenia,
- rozwój opieki środowiskowej,
- ograniczenie niepotrzebnych hospitalizacji.
Zdaniem przedstawicieli środowiska POZ problem polega jednak na tym, że deklaracje nie zawsze idą w parze z konkretnymi działaniami systemowymi. Jeśli do podstawowej opieki zdrowotnej trafia coraz więcej obowiązków i pacjentów, konieczne jest równoległe zapewnienie odpowiednich:
- zasobów kadrowych,
- finansowania świadczeń,
- narzędzi organizacyjnych.
Bez takich zmian wzmacnianie POZ pozostanie jedynie deklaracją polityczną, a nie realną reformą systemu.
Potrzeba współpracy w całym systemie ochrony zdrowia
Przedstawiciele Federacji Porozumienie Zielonogórskie podkreślają, że obecna sytuacja wymaga współpracy wszystkich uczestników systemu ochrony zdrowia – od lekarzy rodzinnych, przez specjalistów, aż po instytucje odpowiedzialne za organizację i finansowanie świadczeń. Kluczowym elementem jest utrzymanie spójności całego systemu, w którym odpowiedzialność za pacjenta nie jest przesuwana pomiędzy kolejnymi poziomami opieki.
Tylko wówczas możliwe będzie zapewnienie stabilnego dostępu do świadczeń medycznych i uniknięcie dalszego pogłębiania problemów organizacyjnych.
Główne wnioski
- Federacja Porozumienie Zielonogórskie zaakceptowała rozwiązanie w postaci rocznych aneksów do umów POZ, aby zapewnić ciągłość opieki nad pacjentami i stabilność funkcjonowania przychodni w najbliższych miesiącach.
- Lekarze rodzinni wskazują, że do POZ trafia coraz więcej pacjentów, którzy nie uzyskali świadczeń w innych częściach systemu, m.in. w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, diagnostyce czy szpitalach.
- Przykładem narastających problemów jest wydłużanie kolejek – według środowiska POZ w poradniach endoskopowych terminy przesuwają się już z listopada na marzec, co zwiększa presję na lekarzy rodzinnych.
- Bez zmian w organizacji i finansowaniu podstawowej opieki zdrowotnej dalsze zwiększanie zakresu obowiązków POZ może prowadzić do pogorszenia dostępności świadczeń i destabilizacji systemu.
Źródło:
- Materiał prasowy
