Ministerstwo Zdrowia przedstawiło przygotowane wspólnie z Narodowym Funduszem Zdrowia propozycje zmian w ochronie zdrowia. Rozwiązania zaprezentowano podczas konferencji prasowej z udziałem ministry zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy, prezesa NFZ Filipa Nowaka oraz Rzecznika Praw Pacjenta Bartłomieja Chmielowca. Pakiet zmian powstał po poleceniu premiera Donalda Tuska i jest odpowiedzią na ujawnione w ostatnich tygodniach nieprawidłowości w funkcjonowaniu publicznej ochrony zdrowia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany Ministerstwo Zdrowia zapowiada w zakresie wynagrodzeń pracowników medycznych.
- Jak mają działać centralna e-kolejka i rozszerzona centralna e-rejestracja.
- Jakie nowe zasady mają objąć kontrakty, czas pracy i organizację zatrudnienia medyków.
- Jakie działania resort planuje, aby zwiększyć przejrzystość finansowania publicznej ochrony zdrowia.
- Jak ministra zdrowia odpowiedziała na pytania dotyczące swojej dymisji i dalszego kierowania resortem.
Ministra zdrowia: system tworzą ludzie, ale nie można dłużej ignorować jego słabości
Otwierając konferencję, ministra zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda podkreśliła, że chce skierować do Polaków jasny przekaz. Jak zaznaczyła, fundamentem polskiej ochrony zdrowia są ludzie, którzy każdego dnia wykonują swoją pracę z zaangażowaniem i poczuciem odpowiedzialności za pacjentów. W swoim wystąpieniu dziękowała przedstawicielom wszystkich zawodów medycznych oraz pozostałym pracownikom systemu ochrony zdrowia za ich codzienną pracę i zaangażowanie. Jednocześnie przyznała, że system wymaga zmian.
– Nie możemy udawać, że system jest wolny od wad, bo tak nie jest – podkreślała ministra.
Ministra zwróciła uwagę, że przez lata część osób wykorzystywała luki w obowiązujących przepisach, a kolejne rządy nie podejmowały zdecydowanych działań, aby ten stan zmienić.
Przypomniała również, że około 11 miesięcy temu, gdy obejmowała stanowisko ministra zdrowia, uzgodniła z premierem priorytety dla resortu zdrowia. Jak mówiła, od tego czasu ekspercki zespół Ministerstwa Zdrowia pracował nad przygotowaniem zmian legislacyjnych. Wśród przykładów wymieniła rozwój centralnej e-rejestracji, projekt Lex Szarlatan oraz zmiany w ustawie o zawodzie lekarza i lekarza dentysty.
Według przedstawionych danych w ciągu ostatnich 11 miesięcy resort przygotował 284 akty prawne. Część z nich już obowiązuje, a kolejne są na etapie wdrażania.
Szefowa resortu zapowiedziała także kontynuację dialogu ze środowiskiem medycznym, samorządami zawodowymi, szpitalami i organizacjami pacjentów. Jak zaznaczyła, celem jest przeprowadzenie zmian w możliwie szerokim porozumieniu oraz odbudowa zaufania do publicznego systemu ochrony zdrowia.
Resort zapowiada większą przejrzystość wynagrodzeń i finansów szpitali
Jednym z głównych elementów zapowiadanej reformy są zmiany dotyczące wynagrodzeń w publicznej ochronie zdrowia. Ministra zdrowia poinformowała, że pierwszym krokiem będzie wdrożenie rozwiązań umożliwiających analizę wynagrodzeń z wykorzystaniem numeru PESEL lub PWZ.
Resort chce również określić maksymalne poziomy wynagrodzeń dla pojedynczych pracowników medycznych oraz limity wydatków na wynagrodzenia finansowane ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. Jak wskazała ministra, obecnie koszty wynagrodzeń stanowią średnio 81,3% budżetów szpitali finansowanych przez NFZ.
Ministra zdrowia zaznaczyła, że docelowo udział kosztów wynagrodzeń w budżecie wielospecjalistycznych szpitali powinien wynosić do 60%, co – w ocenie resortu – stanowi bezpieczny poziom dla funkcjonowania placówek. Jak wskazała, sytuacja szpitali jest jednak bardzo zróżnicowana. Są podmioty, w których koszty wynagrodzeń stanowią około 41% budżetu, ale są również takie, gdzie przekraczają 81%.
Szefowa resortu podkreśliła, że Ministerstwo Zdrowia chce podejść do tych zmian stopniowo i dać szpitalom czas na dostosowanie się do nowych zasad. Z tego powodu prowadzone są rozmowy z właścicielami placówek. Jak zaznaczyła, obecna struktura kosztów jest efektem wielu lat narastających problemów, a nie decyzji podjętych w ciągu jednego roku.
Do końca sierpnia Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) ma przygotować rekomendacje dla siedmiu poziomów szpitali, uwzględniających ich specyfikę. Na ich podstawie Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzić mechanizm zachęt dla placówek utrzymujących koszty w wyznaczonych limitach oraz sankcji dla tych, które będą je przekraczać.
MZ proponuje limit 240 zł brutto za godzinę na kontraktach
Ministra poinformowała również, że propozycją wyjściową resortu jest określenie maksymalnej stawki wynagrodzenia jednego pracownika medycznego zatrudnionego na kontrakcie na poziomie 240 zł brutto za godzinę. Jak wyjaśniła, stawka ta ma stanowić przelicznik do etatu w publicznej ochronie zdrowia, co odpowiada około 40 tys. zł brutto miesięcznie.
Podczas konferencji padło również pytanie, czy po wprowadzeniu nowych zasad lekarze zatrudnieni na kontraktach nadal będą mogli otrzymywać wynagrodzenie uzależnione od liczby lub wartości wykonanych procedur. Ministra zdrowia nie odniosła się bezpośrednio do tej kwestii.
Koniec z umowami przez spółki i większa jawność konkursów
Ministerstwo Zdrowia zapowiada również działania mające ograniczyć tzw. proceder walizkowy. Jak zaznaczyła ministra, resort nie wyraża zgody na dalsze zawieranie przez publiczne podmioty lecznicze umów ze spółkami. Jako przykłady sytuacji wymagających zmian wskazała przypadki dotyczące placówek w Mogilnie i Miastku.
Kolejną zmianą ma być pełna jawność konkursów dotyczących udzielania świadczeń zdrowotnych. Resort chce, aby publicznie dostępne były informacje o tym, kto został wybrany, za jaką kwotę oraz na jakich zasadach będzie realizował świadczenia medyczne.
Będzie regulacja kontraktów
Ministra zdrowia wyjaśniła, że eliminowanie obecnych patologii będzie wymagało stopniowego wygaszania obowiązujących umów zawartych ze spółkami czy medykami.
Jak zaznaczyła ministra, nie będzie możliwe natychmiastowe rozwiązanie wszystkich kontraktów, ponieważ obowiązują one na różnych zasadach i zostały zawarte na różne okresy. Z tego powodu resort przewiduje okres przejściowy, który ma umożliwić bezpieczne wdrożenie nowych przepisów.
Dodała również, że Ministerstwo Zdrowia chce ujednolicić zasady zawierania umów kontraktowych, tak aby obowiązywały one według jednakowych reguł we wszystkich szpitalach.
Zmiany te będą wymagały nowelizacji ustaw oraz przejścia pełnego procesu legislacyjnego.
Nowe zasady zatrudniania lekarzy i rzeczywiste grafiki pracy
Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało także zmiany dotyczące organizacji pracy personelu medycznego. Planowane jest wprowadzenie rzeczywistych grafików pracy po stronie Narodowego Funduszu Zdrowia.
Zgodnie z przedstawioną propozycją lekarz lub inny pracownik medyczny miałby być zatrudniony co najmniej na pół etatu w jednym, podstawowym miejscu pracy. Podjęcie dodatkowego zatrudnienia w innej placówce wymagałoby zgody podstawowego pracodawcy.
Rozważany jest limit odpowiadający dwóm etatom
Jednym z elementów przygotowywanej reformy ma być również wprowadzenie ewidencji czasu pracy personelu medycznego oraz określenie maksymalnego wymiaru pracy.
Ministra zdrowia poinformowała, że obecnie resort skłania się do rozwiązania odpowiadającego poziomowi dwóch etatów, jednak ostateczne decyzje nie zostały jeszcze podjęte. Jak zaznaczyła, przed przyjęciem nowych przepisów Ministerstwo Zdrowia chce przeprowadzić rozmowy z samorządami zawodowymi. Szefowa resortu podkreśliła, że nowe regulacje muszą uwzględniać specyfikę poszczególnych zawodów i miejsc udzielania świadczeń. Jutro ministra spotka się z NRL.
Do propozycji odniósł się również prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Filip Nowak. Wyjaśnił, że docelowo resort chciałby, aby czas pracy w szpitalach i przyszpitalnych poradniach był rozliczany podobnie jak w poradniach specjalistycznych, czyli w systemie godzinowym.
Jak zaznaczył, wdrożenie takiego rozwiązania może być obecnie trudne, dlatego jest ono na razie analizowane. Podkreślił jednak, że konieczne jest wyeliminowanie sytuacji, w których ten sam lekarz formalnie wykonuje pracę w dwóch miejscach jednocześnie.
Kolejne zmiany obejmą wyceny świadczeń i kontrole
Ministra poinformowała, że resort kontynuuje przegląd wycen świadczeń finansowanych przez NFZ. Jak przekazała, w ciągu ostatniego roku obniżono wycenę 114 procedur, przede wszystkim tych o najwyższych kosztach. Obecnie analizowanych jest kolejnych około 100 procedur, które mogą zostać objęte zmianami.
Zapowiedziano również rozszerzenie działań kontrolnych prowadzonych przez instytucje odpowiedzialne za nadzór nad funkcjonowaniem systemu ochrony zdrowia.
Centralna e-rejestracja obejmie kolejne specjalizacje i zabiegi
Jednym z filarów reformy pozostaje rozwój centralnej e-rejestracji. Ministerstwo Zdrowia zapowiada przyspieszenie wdrażania systemu. Zamiast zakładanych wcześniej czterech lat, pełne prace mają zakończyć się w ciągu dwóch lat, a do końca 2027 r. centralna e-rejestracja ma objąć 39 specjalizacji.
Nowym rozwiązaniem będzie także centralna e-kolejka, która obejmie zapisy na planowe zabiegi. Resort zapowiada, że nie będzie możliwości ingerowania w kolejność oczekujących ani przyjmowania pacjentów poza kolejką.
System ma działać niezależnie od sposobu finansowania świadczenia. Pacjent, niezależnie od tego, czy korzysta z wizyty finansowanej przez NFZ czy prywatnie, będzie mógł wybrać placówkę, otrzyma indywidualny numer w kolejce, a cały proces ma być w pełni transparentny.
Według zapowiedzi Ministerstwa Zdrowia centralna e-kolejka ma zostać uruchomiona do końca 2026 r.
Ponad miliard złotych na reorganizację szpitali
Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało wsparcie reorganizacji szpitali ze środków Funduszu Medycznego. Na ten cel przeznaczono ponad 1 mld zł. Nabór wniosków rozpoczął się 1 lipca i potrwa do końca października, a pierwsze rozstrzygnięcia mają zapaść w I kwartale 2027 r. Jak poinformowała ministra, pierwszy wniosek o konsolidację złożył Uniwersytet Medyczny w Poznaniu. Resort argumentuje, że zmiany są konieczne z uwagi na sytuację demograficzną oraz narastające problemy finansowe szpitali.
Powiatowe Centra Zdrowia bliżej pacjentów
Ministerstwo kontynuuje również prace nad projektem Powiatowych Centrów Zdrowia, który znajduje się obecnie na etapie konsultacji publicznych. Założeniem jest lepsza organizacja opieki zdrowotnej na poziomie lokalnym, tak aby pacjenci mogli szybciej uzyskać pomoc bliżej miejsca zamieszkania, zwłaszcza w przypadkach wymagających pilnej interwencji.
![Powiatowe Centra Zdrowia coraz bliżej. MZ pokazało zakres gwarantowanych świadczeń [Lista]](https://alertmedyczny.pl/wp-content/uploads/2026/04/stetoskop-medyk-ogolne-2-300x200.jpg)
Większa ochrona praw pacjentów i kary do 1 mln zł
Resort zapowiedział także wzmocnienie ochrony zbiorowych praw pacjentów. Placówki medyczne, które będą dopuszczać do nierównego traktowania pacjentów lub nie będą przeciwdziałać takim praktykom, mają podlegać surowszym sankcjom finansowym. Maksymalna kara administracyjna ma wynieść do 1 mln zł. Celem zmian jest zapewnienie równego dostępu do świadczeń zdrowotnych, niezależnie od relacji czy nieformalnych wpływów.
Ministra zdrowia odniosła się do pytań o dymisję
Podczas konferencji Jolanta Sobierańska-Grenda została zapytana, dlaczego w obliczu problemów ujawnionych w ochronie zdrowia nie rozważa dymisji. Odpowiedziała, że obowiązuje ją kontrakt zawarty z premierem Donaldem Tuskiem i w jego ramach konsekwentnie realizuje powierzone zadania.
Jak ponownie zaznaczyła, w ciągu ostatnich 11 miesięcy Ministerstwo Zdrowia przygotowało liczne rozwiązania legislacyjne i podjęło szereg decyzji dotyczących funkcjonowania systemu. Dodała, że będzie kontynuowała pracę w resorcie tak długo, jak długo będzie realizowany uzgodniony z premierem kontrakt dotyczący reform ochrony zdrowia.
Celem reform nie są oszczędności dla NFZ
Podczas konferencji ministra zdrowia została zapytana o spodziewane efekty finansowe zapowiadanych zmian oraz o to, czy mają one przynieść oszczędności dla Narodowego Funduszu Zdrowia.
Szefowa resortu podkreśliła, że celem reform nie jest ograniczenie wydatków NFZ, lecz zwiększenie środków, które będą mogły zostać przeznaczone bezpośrednio na leczenie pacjentów. Jak zaznaczyła, zmiany mają doprowadzić do bardziej efektywnego wykorzystania publicznych pieniędzy finansujących ochronę zdrowia.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało maksymalną stawkę 240 zł brutto za godzinę dla pracowników medycznych zatrudnionych na kontraktach oraz docelowe ograniczenie udziału kosztów wynagrodzeń w budżetach szpitali.
- Do końca 2026 r. ma ruszyć centralna e-kolejka, a do końca 2027 r. centralna e-rejestracja ma objąć 39 specjalizacji. System ma zapewnić pełną przejrzystość kolejek do świadczeń.
- Resort zapowiada uregulowanie kontraktów, większą jawność konkursów, stopniowe wygaszanie umów oraz wprowadzenie ewidencji czasu pracy i limitów zatrudnienia personelu medycznego.
- Ministerstwo podkreśla, że reformy nie mają przynieść oszczędności dla NFZ, lecz umożliwić przeznaczenie większej części środków na leczenie pacjentów. W ciągu ostatnich 11 miesięcy przygotowano 284 akty prawne dotyczące ochrony zdrowia.
- Ministra zdrowia zadeklarowała, że będzie kontynuować pracę w resorcie tak długo, jak długo będzie realizowany uzgodniony z premierem Donaldem Tuskiem kontrakt dotyczący reform ochrony zdrowia.
Źródło:
- Konferencja prasowa MZ
