Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt rozporządzenia, który ma uprościć procedury związane z przewozem zwłok i szczątków ludzkich oraz przygotowaniem ich do pochówku. Zmiany obejmują m.in. zniesienie obowiązku plombowania trumien, możliwość ich ponownego otwierania w określonych sytuacjach oraz nowe wymagania dotyczące transportu. Projekt z 29 października 2026 r. został skierowany do konsultacji publicznych i opiniowania. Na zgłaszanie uwag przewidziano 30 dni.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie obowiązki związane z plombowaniem trumien i stosowaniem metalowych wkładów planuje znieść Ministerstwo Zdrowia.
- Jak mają wyglądać nowe zasady przewozu zwłok na odległość do 50 km, do 100 km i powyżej 100 km.
- W jakich przypadkach możliwe będzie ponowne otwarcie trumny i kto będzie mógł wykonać tę czynność.
- Jak zmienią się wymagania dotyczące transportu zwłok po ekshumacji i kiedy nowe przepisy mają wejść w życie.
Koniec obowiązkowego plombowania trumien przez inspektora sanitarnego
Projekt nowelizuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 grudnia 2001 r. w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi. Jedną z najważniejszych zmian jest zniesienie obowiązku zamykania trumny w obecności właściwego państwowego inspektora sanitarnego i jej opieczętowania przy przewozie zwłok na odległość większą niż 60 km. Resort proponuje również rezygnację z obowiązkowego plombowania trumien przy wywozie zwłok za granicę.
Zmiany stanowią odpowiedź na postulaty deregulacyjne MZ-23-380 „Przewożenie trumny na odległość większą niż 60 km” oraz MZ-24-381 „Grzebanie metalowych wkładów”. Ich autorzy zwracali uwagę m.in. na wydłużanie procedur pogrzebowych oraz problemy sanitarne związane ze stosowaniem metalowych zabezpieczeń.
Nowe zasady transportu zwłok. Granice 50 i 100 km
Projekt przewiduje zmianę wymagań sanitarnych w zależności od odległości transportu.
- Do 50 km – zwłoki przewożone do kostnicy, zakładu pogrzebowego, krematorium, prosektorium lub zakładu albo pracowni patomorfologii i medycyny sądowej będzie można transportować również na specjalnych zamkniętych noszach z pokrowcem.
- Do 100 km – dopuszczony będzie przewóz w szczelnej trumnie, hermetycznie zamkniętej kapsule transportowej albo odpowiedniej kombinacji obu zabezpieczeń.
- Powyżej 100 km oraz za granicę – oprócz odpowiedniego zabezpieczenia trumny lub kapsuły wymagane będzie umieszczenie jej w chłodni.
Projekt zakłada również rezygnację z obowiązku stosowania trumien wybijanych blachą, z metalowym wkładem lub trumien metalowych przy wywozie zwłok za granicę. Według Ministerstwa Zdrowia kapsuły wykonane z tworzyw sztucznych zapewniają lepszą ochronę sanitarną niż tradycyjne zabezpieczenia blaszane. Są także łatwiejsze do czyszczenia i dekontaminacji.
Ponowne otwarcie trumny będzie możliwe w określonych przypadkach
Kolejna zmiana dotyczy dotychczasowego zakazu ponownego otwierania trumny ze zwłokami. Projekt dopuszcza taką możliwość w kostnicach, zakładach pogrzebowych, krematoriach, prosektoriach oraz zakładach i pracowniach patomorfologii i medycyny sądowej. Otwarcie trumny będzie możliwe m.in. w celu:
- Pochowania lub spopielenia zwłok sprowadzonych z zagranicy.
- Spopielenia zwłok przewiezionych na terytorium Polski.
- Pobrania materiału genetycznego do identyfikacji zmarłego lub ustalenia pokrewieństwa.
- Przeprowadzenia oględzin lekarskich lub sądowych.
- Wykonania czynności zleconych przez prokuratora lub Policję.
Czynności te będą mogły wykonywać wyłącznie odpowiednio przeszkolone osoby. Resort wskazuje, że wymóg przeszkolenia ma ograniczyć ryzyko sanitarno-epidemiologiczne.
Zmiany obejmą również transport zwłok po ekshumacji
Projekt przewiduje zniesienie obowiązku przewożenia zwłok ekshumowanych przed zakończeniem mineralizacji w skrzyniach szczelnie wybijanych blachą. Zamiast tego transport takich zwłok będzie musiał spełniać wymagania przewidziane dla przewozów na odległość większą niż 100 km lub za granicę. Natomiast po zakończeniu mineralizacji zastosowanie znajdą zasady obowiązujące przy przewozach do 100 km.
Nowelizacja doprecyzowuje również warunki transportu zwłok pacjentów oraz martwo urodzonych dzieci w przypadkach określonych w art. 45c ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Projekt rozporządzenia z 29 października 2026 r. został przekazany do konsultacji publicznych i opiniowania z 30-dniowym terminem zgłaszania uwag.
Przewidziano także przepisy przejściowe, pozwalające na dalsze stosowanie dotychczasowych rozwiązań dotyczących metalowych zabezpieczeń trumien przy wywozie zwłok za granicę oraz transportu zwłok ekshumowanych przed mineralizacją.
Nowe rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia chce znieść obowiązek zamykania i plombowania trumien w obecności inspektora sanitarnego przy przewozie zwłok na odległość większą niż 60 km oraz zrezygnować z obowiązkowego plombowania przy wywozie za granicę.
- Nowe zasady transportu zwłok przewidują granice 50 i 100 km. Przy przewozach powyżej 100 km oraz za granicę wymagane będzie dodatkowe umieszczenie trumny lub kapsuły w chłodni.
- Ponowne otwarcie trumny będzie dopuszczalne w określonych przypadkach, m.in. w celu identyfikacji zmarłego, przeprowadzenia oględzin lub kremacji. Czynności te będą mogły wykonywać wyłącznie odpowiednio przeszkolone osoby.
- Projekt rozporządzenia z 29 października 2026 r. trafił do 30-dniowych konsultacji publicznych. Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Źródło:
- https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12416303
