Wenezuela zmaga się z jedną z najtragiczniejszych katastrof naturalnych w swojej współczesnej historii. Tydzień po dwóch silnych trzęsieniach ziemi z 24 czerwca oficjalny bilans ofiar śmiertelnych wzrósł do co najmniej 2295 osób, a ponad 11 tys. zostało rannych. Jednocześnie organizacje humanitarne, lekarze oraz eksperci alarmują, że kraj wchodzi w kolejną fazę kryzysu – gwałtownie pogarszającej się sytuacji zdrowotnej. Brak dostępu do czystej wody, przepełnione schroniska, zniszczona infrastruktura medyczna oraz ryzyko wybuchu epidemii sprawiają, że liczba ofiar może nadal rosnąć.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego po trzęsieniach ziemi w Wenezueli lekarze ostrzegają przed narastającym kryzysem medycznym,
- Jakie zagrożenia dla zdrowia publicznego stwarzają brak dostępu do czystej wody, złe warunki sanitarne i zniszczona infrastruktura,
- Dlaczego pojawiają się wątpliwości dotyczące rzeczywistej liczby ofiar śmiertelnych katastrofy,
- Jak wygląda międzynarodowa pomoc humanitarna i z jakimi wyzwaniami nadal mierzą się służby ratunkowe.
Oficjalny bilans rośnie, ale pojawiają się wątpliwości
Według najnowszych danych władz Wenezueli w wyniku dwóch trzęsień ziemi o magnitudzie 7,2 i 7,5 zginęło co najmniej 2295 osób, a liczba rannych przekroczyła 11 300. Dziesiątki tysięcy mieszkańców nadal uznawanych jest za zaginionych, a ratownicy nieustannie przeszukują ruiny budynków w najbardziej zniszczonych regionach kraju, przede wszystkim w stanie La Guaira.
Mimo systematycznego wzrostu oficjalnego bilansu tragedii coraz więcej ekspertów, organizacji pozarządowych oraz przedstawicieli opozycji uważa, że rzeczywista liczba ofiar może być znacznie wyższa. Jedna z patologów sądowych pracujących w prowizorycznej kostnicy w La Guaira stwierdziła, że oficjalne dane nie odzwierciedlają skali katastrofy: „nawet nie jedną trzecią tego, co faktycznie jest”.
Według jej relacji placówka trafia około 400 ciał dziennie, a wiele zwłok znajduje się w zaawansowanym stadium rozkładu lub jest tak zniszczonych, że identyfikacja staje się niezwykle trudna. Brakuje miejsc w chłodniach, dlatego worki z ciałami są przechowywane na zewnątrz, gdzie wysoka temperatura dodatkowo przyspiesza proces rozkładu.
Lekarze ostrzegają przed drugą falą katastrofy – kryzysem zdrowotnym
Choć pierwsze dni po trzęsieniach ziemi koncentrowały się na ratowaniu osób uwięzionych pod gruzami oraz leczeniu ciężkich obrażeń, obecnie największym zagrożeniem stają się choroby zakaźne i powikłania wynikające z fatalnych warunków sanitarnych. Tysiące przesiedleńców przebywa w zatłoczonych schroniskach lub śpi pod gołym niebem. Wielu z nich nie ma dostępu do bezpiecznej wody pitnej, odpowiednich warunków higienicznych ani podstawowej opieki medycznej. Taka sytuacja stwarza idealne warunki do rozprzestrzeniania się infekcji. Na zagrożenie zwraca uwagę Eugenio Cova, ordynator oddziału urazowego Szpitala Oeste im. dr. José Gregorio Hernándeza w Caracas.
Problem, który przewidujemy tuż za rogiem, to infekcje, które mogą przenosić pacjenci narażeni na katastrofę od dłuższego czasu. Lekarz dodaje: Przeszliśmy już przez okres złożonych urazów, które będą się powtarzać, ale teraz sytuacja komplikuje się infekcjami.
Eksperci podkreślają, że brak szybkiej interwencji może doprowadzić do kolejnej fali zgonów już w najbliższych dniach i tygodniach.
Ryzyko epidemii rośnie z każdym dniem
Organizacje humanitarne alarmują, że uszkodzona infrastruktura wodno-kanalizacyjna oraz problemy z wywozem odpadów zwiększają ryzyko wybuchu chorób zakaźnych. Jak podkreśla Veronique Durroux, rzeczniczka ONZ ds. pomocy humanitarnej w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach:
Jest bardzo gorąco i istnieje duże zaniepokojenie potencjalnymi chorobami przenoszonymi przez wektory. Dodała również: gospodarka odpadami jest problemem. Gospodarka odpadami, patrząc na skalę zniszczeń, jest bardzo niepokojąca.
Wysokie temperatury, stojąca woda oraz nagromadzenie odpadów sprzyjają namnażaniu komarów i innych wektorów chorób. Jednocześnie ograniczony dostęp do leków oraz personelu medycznego może utrudnić skuteczne opanowanie ewentualnych ognisk epidemicznych.
Wieloletni kryzys ochrony zdrowia utrudnia walkę ze skutkami katastrofy
Lekarze zwracają uwagę, że obecna sytuacja uwidoczniła problemy, z którymi wenezuelski system ochrony zdrowia zmaga się od wielu lat. Długotrwały kryzys gospodarczy, niedofinansowanie publicznych placówek medycznych oraz masowa emigracja personelu sprawiły, że liczba lekarzy i pielęgniarek jest niewystarczająca nawet w normalnych warunkach. Katastrofa naturalna jedynie spotęgowała te trudności.
Szpitale funkcjonują pod ogromną presją, a personel medyczny zmuszony jest pracować w skrajnie trudnych warunkach przy ograniczonych zasobach sprzętu, leków i materiałów medycznych.
Międzynarodowa pomoc napływa, ale potrzeby są znacznie większe
Społeczność międzynarodowa rozpoczęła szeroko zakrojone działania pomocowe. Stany Zjednoczone skierowały do Wenezueli 900 żołnierzy wspierających operacje ratunkowe oraz logistyczne. Wojsko pomogło przywrócić funkcjonowanie pasa startowego głównego lotniska w Caracas, co umożliwiło zwiększenie dostaw pomocy humanitarnej.
Administracja USA zadeklarowała również pomoc finansową w wysokości 300 mln dolarów, przekazywaną za pośrednictwem ONZ oraz organizacji humanitarnych.
Jednocześnie Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju szacuje straty materialne na ponad 6,7 mld dolarów, co pokazuje ogromną skalę potrzeb odbudowy kraju. Do akcji ratunkowej dołączyło także około 50 międzynarodowych zespołów poszukiwawczo-ratowniczych z wielu państw świata.
Nadal trwają dramatyczne akcje ratunkowe
Pomimo upływu czasu ratownicy nadal odnajdują pojedynczych ocalałych. Światowe media informowały o uratowaniu trzyletniego chłopca po sześciu dniach spędzonych pod gruzami oraz o dramatycznej akcji wydobycia 40-letniego Hernana Gila uwięzionego w ruinach centrum handlowego. Jeden z portugalskich ratowników uczestniczących w akcji powiedział:
Jesteśmy bardzo blisko, ale konieczna jest maksymalna ostrożność. Musimy podejść bliżej, żeby można było go bezpiecznie wyciągnąć, nie narażając ani jego, ani nas.
Eksperci podkreślają jednak, że z każdą kolejną godziną szanse na odnalezienie żywych osób gwałtownie maleją.
Krytyka działań władz i pytania o rzeczywistą skalę tragedii
Równolegle z akcją ratunkową narasta krytyka dotycząca sposobu zarządzania kryzysem. Organizacje praw człowieka oraz przedstawiciele opozycji zarzucają władzom brak przejrzystości w informowaniu o liczbie ofiar oraz utrudnianie dostępu do informacji. Pojawiają się także doniesienia o przejmowaniu darów humanitarnych, kradzieżach mienia z ruin oraz niewystarczającej koordynacji działań ratunkowych.
Organizacja Provea zwróciła uwagę, że oficjalne komunikaty pozostawiają wiele pytań bez odpowiedzi, natomiast eksperci podkreślają konieczność zachowania ostrożności przy ocenie danych do czasu zakończenia akcji poszukiwawczych.
Socjolog David Smilde zaznacza, że dopiero szczegółowe analizy pozwolą wiarygodnie określić rzeczywistą liczbę ofiar oraz ocenić skuteczność działań władz.
Problemy z identyfikacją ofiar
Jednym z najbardziej dramatycznych aspektów katastrofy pozostaje identyfikacja zmarłych. Ze względu na znaczny stopień rozkładu wielu ciał rodziny zmuszone są rozpoznawać bliskich na podstawie ubrań, tatuaży lub dokumentacji stomatologicznej. Wykonywanie badań DNA pozostaje praktycznie niemożliwe z uwagi na ich wysokie koszty oraz ograniczone możliwości laboratoriów.
Pracownicy medyczni przyznają, że obciążenie psychiczne personelu jest ogromne, a codzienna praca w prowizorycznych kostnicach staje się coraz trudniejsza.
Główne wnioski
- Oficjalny bilans trzęsień ziemi w Wenezueli wynosi co najmniej 2295 ofiar śmiertelnych i ponad 11 tys. rannych, jednak część ekspertów uważa, że rzeczywista liczba zmarłych może być znacznie wyższa.
- Największym zagrożeniem staje się obecnie kryzys zdrowia publicznego – tysiące osób przebywają w przepełnionych schroniskach bez dostępu do czystej wody i odpowiednich warunków sanitarnych.
- ONZ oraz lekarze ostrzegają przed wzrostem liczby infekcji i chorób przenoszonych przez wektory, które mogą doprowadzić do kolejnych zgonów w najbliższych tygodniach.
- Do Wenezueli napływa międzynarodowa pomoc, jednak przy stratach szacowanych na ponad 6,7 mld dolarów oraz wieloletnich problemach systemu ochrony zdrowia potrzeby pozostają ogromne.
Źródło:
- opracowanie własne, euronews., RM24, CNN
